Please log in to access this page.
Please log in to access this page.

US Agency for Global Media USAGM

News and Information from Around the World

99 Items
11 Sep 2026, 05:48 GMT رادیو فردا

گزارش‌ها از یمن حاکی است شبه‌نظامیان حوثی با تصرف شهر ساحلی «ذو باب» و رسیدن به جزیرهٔ راهبردی «میون» یا پریم، در ادامهٔ پیشروی سریع خود در امتداد ساحل دریای سرخ به تنگهٔ باب‌المندب رسیدند. چهار منبع دولت یمن روز جمعه ۲۰ شهریور به خبرگزاری رویترز گفتند حوثی‌ها به جزیرهٔ میون در تنگهٔ باب‌المندب رسیده‌اند. پیش از آن، دو منبع دولت یمن گفته بودند نیروهای دولتی از این جزیره عقب‌نشینی کرده و حوثی‌ها شهر ذو باب، در ساحل روبه‌روی آن، را نیز تصرف کرده‌اند. ذو باب مستقیماً در ساحل باب‌المندب قرار دارد و جزیرهٔ میون نیز در میان این تنگه واقع شده است. کنترل این دو نقطه برای تسلط بر یکی از مهم‌ترین آبراه‌های تجاری جهان اهمیت راهبردی دارد. این تازه‌ترین مرحلهٔ پیشروی حوثی‌ها در غرب یمن است. آن‌ها روز پنج‌شنبه بندر تاریخی و راهبردی «المخا» در جنوب استان تعز و جزایر حنیش در دریای سرخ را تصرف کردند و سپس حرکت خود را به سوی جنوب و باب‌المندب ادامه دادند. جزایر حنیش مجموعه‌ای از جزایر یمنی در جنوب دریای سرخ هستند که در نزدیکی ورودی شمالی تنگهٔ باب‌المندب قرار دارند. پیشروی حوثی‌ها در امتداد ساحل غربی یمن طی چند روز، بخش مهمی از مناطق تحت کنترل نیروهای مورد حمایت عربستان را به دست این گروه انداخته است. رویترز می‌گوید این تحولات نشان‌دهندهٔ تغییر تمرکز حوثی‌ها از تحکیم کنترل بر شمال و مناطق پرجمعیت یمن به تلاش برای گسترش نفوذ بر سواحل طولانی این کشور است. در مقابل، نیروهای دولت یمن اعلام کرده‌اند برای بازپس‌گیری مناطق از دست‌رفته در ساحل دریای سرخ از تسلیحات و نیروی هوایی استفاده خواهند کرد. سخنگوی نظامی این نیروها نیز از غیرنظامیان خواسته است از مسیر میان تعز و المخا و همچنین تجهیزات و مواضع حوثی‌ها فاصله بگیرند. همزمان درگیری‌های حوثی‌ها با عربستان سعودی نیز در روزهای اخیر شدت گرفته است. عربستان حملاتی علیه مواضع حوثی‌ها در یمن انجام داده، هرچند به نوشتهٔ رویترز این حملات تاکنون مناطق راهبردی‌ای را که حوثی‌ها در پیشروی اخیر خود تصرف کرده‌اند هدف قرار نداده است. حوثی‌ها می‌گویند عملیات آن‌ها آزادی کشتیرانی و تجارت بین‌المللی در دریای سرخ و باب‌المندب را مختل نمی‌کند و فقط «اهداف مشخص» را شامل می‌شود. مرکز هماهنگی عملیات بشردوستانهٔ وابسته به حوثی‌ها اعلام کرده است کشتی‌های سعودی همچنان مشمول ممنوعیت اعلام‌شدهٔ این گروه هستند. با وجود افزایش نگرانی‌ها، داده‌های شرکت ردیابی کشتی «کپلر» نشان می‌دهد تردد تجاری از باب‌المندب تا روز پنج‌شنبه هنوز کاهش محسوسی نداشته و ۲۶ کشتی کالایی از این تنگه عبور کرده‌اند که نزدیک به میانگین ده روز پیش از آن است. تنگهٔ باب‌المندب در باریک‌ترین بخش حدود ۲۹ کیلومتر عرض دارد و یکی از مسیرهای اصلی انتقال کالا و انرژی میان آسیا و اروپا از طریق دریای سرخ و کانال سوئز است. جزیرهٔ میون این تنگه را به دو کانال کشتیرانی تقسیم می‌کند و موقعیت آن بر اهمیت راهبردی این جزیره می‌افزاید. بر اساس داده‌های کپلر، در ماه ژوئن حجمی معادل حدود هفت درصد تولید جهانی نفت از باب‌المندب عبور کرده است. حوثی‌ها شهر بندری «المخا» در نزدیکی تنگهٔ باب‌المندب را «تصرف کردند» «پاسخ منفی» رئیس‌جمهور آمریکا به درخواست عربستان در میانهٔ این تحولات، وب‌سایت اکسیوس به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، روز پنج‌شنبه دو بار با دونالد ترامپ تماس گرفته و در تماس دوم از رئیس‌جمهور آمریکا خواسته است حملاتی علیه حوثی‌ها انجام دهد. بر اساس این گزارش که مقامات دو کشور هنوز آن را تأیید یا رد نکرده‌اند، ترامپ با این درخواست مخالفت کرده و مقام‌های آمریکایی گفته‌اند واشینگتن در حال حاضر قصد ورود مستقیم نظامی به جنگ با حوثی‌ها را ندارد. اکسیوس همچنین گزارش داده که آمریکا اطلاعات و داده‌های مربوط به اهداف حوثی‌ها را در اختیار عربستان قرار خواهد داد و دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، برای رایزنی‌های فوری به عربستان رفته است. به نوشتهٔ اکسیوس، مقام‌های آمریکایی در هفته‌های اخیر به همتایان سعودی خود گفته‌اند دستور ترامپ این است که تمرکز نیروهای آمریکا بر ایران و حفاظت از تنگهٔ هرمز باقی بماند و از گشوده‌ شدن یک جبههٔ نظامی دیگر خودداری شود. رویترز گفته است نتوانسته گزارش اکسیوس دربارهٔ تماس‌های محمد بن سلمان و ترامپ را مستقلاً تأیید کند. همزمان با تشدید درگیری‌ها، وزارت خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران در بیانیه‌ای دربارهٔ تحولات یمن بر «استقلال، حاکمیت ملی و یکپارچگی سرزمینی» این کشور تأکید کرد و خواستار پایان آن‌چه «محاصرهٔ غیرقانونی و غیرانسانی» یمن خواند، شد. در این بیانیه آمده است که مسائل یمن از طریق «ادامهٔ محاصره و یا رویکرد نظامی» قابل حل نیست و تهران خواستار ازسرگیری فوری گفت‌وگوها بر مبنای «نقشهٔ راه توافق‌شده» شده و برای کمک به این روند اعلام آمادگی کرده است. عباس عراقچی، وزیر خارجهٔ ایران، نیز در گفت‌وگویی تلفنی با فیصل بن فرحان، وزیر خارجهٔ عربستان سعودی، دربارهٔ آخرین تحولات منطقه گفت‌وگو کرد. به گفتهٔ وزارت خارجهٔ ایران، دو طرف با اشاره به تشدید تنش‌ها و افزایش ناامنی در منطقه بر ادامهٔ همکاری و تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش دامنهٔ درگیری‌ها و بازگرداندن ثبات و امنیت تأکید کردند. این در حالی است که روز پنج‌شنبه دو منبع ایرانی به رویترز گفتند تهران هفتهٔ گذشته حوثی‌ها را به انجام حملات علیه عربستان تشویق کرده و وعدهٔ کمک مالی و تسلیحاتی بیشتری به این گروه داده است. به گفتهٔ این منابع، چند فرماندهٔ سپاه پاسداران نیز برای کمک به هماهنگی حملات به یمن سفر کرده‌اند. این ادعاها به‌طور مستقل تأیید نشده و جمهوری اسلامی بارها حوثی‌ها را که متحد حکومت ایران هستند، گروهی مستقل معرفی کرده است. تشدید نبردها در یمن، آتش‌بسی را که از سال ۲۰۲۲ بخش عمدهٔ جنگ میان حوثی‌ها و نیروهای مورد حمایت عربستان را متوقف کرده بود، بیش از پیش در معرض فروپاشی قرار داده است. با تصرف ذو باب و رسیدن حوثی‌ها به جزیرهٔ میون، پیشروی این گروه اکنون به خود تنگهٔ باب‌المندب رسیده است. کنترل کامل این تنگه از سوی حوثی‌ها، همزمان با اختلال گسترده در تردد از تنگهٔ هرمز، می‌تواند مسیر دوم عمدهٔ انتقال انرژی و کالا از منطقه را نیز با تهدید جدی روبه‌رو کند. چه گروه‌ها و کشورهایی درگیر جنگ در یمن هستند؟

Download options
10 Sep 2026, 15:54 GMT رادیو فردا

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گزارش‌های رسانه‌ای مبنی بر آسیب‌دیدن هواپیماهای آمریکایی در جریان حملات موشکی اخیر جمهوری اسلامی به اردن را رد کرد. او پنج‌شنبه ۱۹ شهریور در مصاحبه با شبکه نیوزنیشن، در پاسخ به سؤالی درباره این گزارش‌ها، گفت: «نه. هیچ خسارتی وارد نشده است. هیچ اتفاقی نیفتاده است.» کمی قبل از اظهارات ترامپ، شبکه خبری فاکس به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی نوشته بود که موشک‌های بالستیک ایرانی در جریان حمله گسترده موشکی سه‌شنبه، ۱۷ شهریور، به هواپیماهای جنگی آمریکا مستقر در اردن، آسیب زده‌اند. فاکس‌نیوز این خبر را به گزارش جنیفر گریفین، خبرنگار ارشد خود منتشر کرده است. شبکۀ خبری سی‌بی‌اِس برای نخستین‌بار این موضوع را منتشر کرده بود که در جریان حملات موشکی ایران به پایگاه نیروهای آمریکایی در اردن، «چندین هواپیمای نظامی ایالات متحده، آسیب دیده‌اند». ارتش اردن روز چهارشنبه ۱۸ شهریورماه با صدور بیانیه‌ای گفته بود که ایران در طول شب قبل، ۲۰ موشک بالستیک به سمت اردن شلیک کرد. در این بیانیه آمده بود که در جریان این حمله، ۱۸ موشک ایران رهگیری و منهدم شده و دو موشک دیگر هم به فضای باز خالی از جمعیت اصابت کرده‌اند. با این حال خبرنگار شبکۀ سی‌بی‌اس در همان روز با انتشار مطلبی در شبکۀ ایکس، به نقل از «منابع آگاه» از آسیب دیدن چندین هواپیمای آمریکایی در پایگاه موفق السلطی اردن خبر داد. جنیفر جیکوبز در ادامه از قول منابع خود نوشته بود که به هشت جنگندۀ اف ۱۵، آسیب‌های جزئی وارد شده که پس از تعمیر، بار دیگر عملیاتی شده‌اند؛ اما یک بال یک هواپیمای ثاندِربولت اِی۱۰ از بین رفته است. منابع نظامی‌ای که با شبکۀ سی‌بی‌اِس صحبت کرده‌اند، به‌دلیل حساسیت موضوع، حاضر به افشای هویت خود نشدند؛ اما تأکید کردند که هیچ نظامی آمریکایی‌ای در این حملات کشته نشده است. رادیو فردا به شکل مستقل قادر به تأیید یا رد این خبر نیست. حملۀ‌ موشکی سپاه پاسداران به پایگاه موفق السلطی پس از آن رخ داد که سنتکام غروب سه‌شنبه تأیید کرد که در پاسخ به «حملۀ پیشتر ایران به یک ناو آمریکایی»، پنج نفتکش ایرانی را منهدم کرده است. سنتکام: پنج نفتکش ایران را منهدم کردیم؛ رد ادعاهای سپاه درباره حمله به ناوهای آمریکا ساعتی پس از حملات سنتکام، سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی از حمله به منافع ایالات متحده و متحدانش در منطقه خبر داده بودند. به گفتۀ منابع نظامی و خبرنگاران حاضر در اردن، نیروهای آمریکایی مستقر در این پایگاه برای مقابله با موشک‌های بالستیک ایران، بیش از ۳۰ موشک پاتریوت شلیک کرده بودند. ایران پیش از این نیز مدعی حمله به این پایگاه یا دیگر پایگاه‌ها و تأسیسات نظامی آمریکا در منطقه، از جمله در بحرین و کویت و امارات متحدۀ عربی شده بود. تاکنون دست‌کم ۱۸ نظامی آمریکایی در حملات جمهوری اسلامی به منافع آمریکا در منطقه کشته و نزدیک به ۸۰۰ تن هم زخمی شده‌اند؛ هرچند میزان جراحات بسیاری از آنها «جزئی» بوده و به‌سرعت به محل خدمت خود بازگشته‌اند. سپاه پاسداران در طول بیش از شش ماهی که از دور تازۀ جنگ می‌گذرد، بارها مدعی وارد کردن «خسارات سنگین» به تجهیزات و نیروهای آمریکایی شده است؛ ادعاهایی که البته برای اثباتشان مدارک و شواهد قابل راستی‌آزمایی‌ای ارائه نداده است.

Download options
10 Sep 2026, 14:45 GMT رادیو فردا

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گزارش‌ها درباره فعالیت‌های ساخت‌وساز جدید در کوه «کلنگ‌گزلا» در ایران را تأیید کرد. خبرگزاری بلومبرگ روز پنج‌شنبه ۱۹ شهریور این خبر را به نقل از رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، گزارش کرده است. گروسی گفته که آژانس هنوز از داخل مجموعه تونل‌های زیرزمینی این سایت بازرسی نکرده، اما تصاویر ماهواره‌ای از تحرکات جدید در این محل، در نزدیکی تأسیسات اصلی غنی‌سازی اورانیوم ایران در نطنز، حکایت دارد. روز چهارشنبه ۱۸ شهریور نیز تحلیلگران مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، یک اندیشکده مستقر در واشینگتن، تصاویر ماهواره‌ای این محل به شدت مدفون که یک دوره زمانی شش ساله را در برمی‌گیرد، بررسی و اعلام کرده بودند سایت «کوه کلنگ گزلا» امسال شاهد افزایش قابل توجه ساخت‌وساز بوده است. نهادهای اطلاعاتی غربی احتمال می‌دهند ایران در حال ساخت یک تأسیسات غنی‌سازی اعلام‌نشده در این محل است. آیا ایران برنامهٔ هسته‌ایش را به «کوه‌ِ کلنگ» منتقل کرده است؟ گفت‌وگو با جوزف راجرز گروسی این اظهارات را پس از آن مطرح کرد که شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به‌دلیل پایبند نبودن حکومت ایران به الزامات مربوط به فعالیت‌های هسته‌ای‌اش، پرونده این کشور را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داد. بازرسان آژانس از ژوئن ۲۰۲۵، زمانی که اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران حمله کردند، نتوانسته‌اند وضعیت یا محل نگهداری ذخایر اورانیوم ایران با غنای نزدیک به سطح مورد نیاز برای ساخت بمب را راستی‌آزمایی کنند. فعالیت در سایت کلنگ‌گزلا، واقع در کوه‌های زاگرس در فاصله ۲۲۰ کیلومتری جنوب تهران، پس از آن آغاز شد که خرابکاران شش سال پیش به یک کارگاه سانتریفیوژ ایران حمله کردند. گروسی گفت: «آنها در آن زمان گفتند: "ما همه چیز را به داخل تونل‌ها و درون کوه منتقل خواهیم کرد." قرار بود این تأسیسات نفوذناپذیر و در برابر حملات محافظت‌شده باشد.» دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، طی هفته گذشته دست‌کم دو بار به‌طور علنی از سایت کوه کلنگ نام برده است. او روز ۱۳ شهریور در چارچوب جنگ با ایران که هدف اعلام‌شده آن نابودی برنامه هسته‌ای تهران است، بار دیگر تهدید کرد که ایالات متحده شاید به زودی به کوه کلنگ گزلا حمله کند. ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت و تصویب قطعنامه علیه این کشور، می‌تواند زمینه را برای حملات نظامی جدید به تأسیسات هسته‌ای ایران فراهم کند. ترامپ بارها گفته است جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای، دلیل ورود آمریکا به جنگ با جمهوری اسلامی بوده است.

Download options
10 Sep 2026, 11:58 GMT رادیو فردا

دیده‌بان حقوق بشر و مرکز عبدالرحمن برومند در گزارشی مشترک می‌گویند مقام‌های جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر معترضان و مخالفان سیاسی را به‌طور هفتگی و پس از محاکمه‌هایی «به‌شدت ناعادلانه» اعدام کرده‌اند و ده‌ها نفر دیگر نیز با خطر قریب‌الوقوع اعدام روبه‌رو هستند. این دو نهاد حقوق بشری در گزارش خود که روز پنج‌شنبه ۱۹ شهریور منتشر شد، اعلام کردند از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ مارس تا ۹ شهریور امسال امسال دست‌کم ۵۹ مرد با اتهام‌های سیاسی و امنیتی «مبهم» و پس از محاکمه‌های ناعادلانه اعدام شده‌اند. از این تعداد دست‌کم ۲۹ نفر در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ بازداشت شده بودند و دست‌کم سه نفر دیگر نیز بنا بر گزارش‌ها از بازداشت‌شدگان اعتراضات «زن زندگی آزادی» در سال ۱۴۰۱ بودند. شماری از اعدام‌شدگان تنها ۱۸ یا ۱۹ سال داشتند و بسیاری دیگر در اوایل دهه بیست زندگی خود بودند. دیده‌بان حقوق بشر و مرکز برومند با اشاره به اعدام پنج نفر از این افراد در ملأعام گفته‌اند استفاده از اعدام‌های علنی نشانه‌ای از تشدید به‌کارگیری مجازات مرگ برای ایجاد هراس و جلوگیری از اعتراض‌های بیشتر مردم است. بهار صبا، پژوهشگر ارشد ایران در دیده‌بان حقوق بشر، گفت حکومت ایران معترضان، از جمله نوجوانان، را بر پایه «اعترافات زیر شکنجه» و پس از روندهای قضایی بسیار شتاب‌زده به پای چوبه دار می‌فرستد. به‌گفتهٔ او، پیام مقام‌های جمهوری اسلامی این است که اعتراض، چه در خیابان و چه پس از بازداشت، با «خشونت» پاسخ داده خواهد شد. بر اساس این گزارش، فاصله میان بازداشت تا اجرای حکم اعدام در پرونده‌های مرتبط با اعتراضات از اندکی بیش از پنج هفته تا کمتر از هشت ماه بوده است و اکثریت اعدام‌شدگان ظرف کمتر از شش ماه پس از بازداشت اعدام شده‌اند. از جمله صالح محمدی، کشتی‌گیر ۱۹ ساله، حدود پنج هفته پس از بازداشت اعدام شد. امیرحسین حاتمی، معترض ۱۸ ساله، نیز ۸۴ روز پس از بازداشت اعدام شد. ساسان آزادوار جونقانی، کاراته‌کای ۲۱ ساله، نیز در کمتر از چهار ماه بازداشت، محاکمه و اعدام شد. دیده‌بان حقوق بشر و مرکز برومند می‌گویند در ۱۶ مورد از ۲۹ پروندهٔ مرتبط با اعتراضات اخیر، حتی ادعایی مبنی بر دست داشتن متهمان در قتل مطرح نشده بود. برخی از این افراد به دلیل اقداماتی چون سنگ‌پرانی، تخریب اموال عمومی، شکستن شیشه خودروهای نیروهای حکومتی، آتش زدن ساختمان‌ها یا استفاده از کوکتل مولوتف به اتهام‌هایی چون «محاربه» و «افساد فی‌الارض» محکوم و اعدام شدند. این دو نهاد می‌گویند در موارد دیگری نیز مقام‌های قضایی مدعی ارتباط متهمان با حوادث منجر به مرگ شده‌اند، اما بدون آن‌که نقش فردیِ آن‌ها در قتل اثبات شود، احکام اعدام بر اساس عناوین کیفری مبهم صادر شده است. بر اساس این گزارش، دست‌کم هشت معترض بر اساس قانون جدیدی محکوم شده‌اند که دامنهٔ رفتارهای قابل مجازات را گسترش داده و مهلت‌های قضایی را کوتاه‌تر کرده است. پژوهشگران این دو سازمان همچنین می‌گویند در پرونده‌های بررسی‌شده مواردی از محرومیت متهمان از وکیل مستقل، ضرب‌وشتم، شوک الکتریکی، اعدام نمایشی، حبس طولانی در انفرادی، تهدید به تجاوز و محرومیت از خواب و غذا را مستند کرده‌اند. به‌گفتهٔ آن‌ها، اعترافات گرفته‌شده تحت چنین شرایطی در مواردی به یکی از اصلی‌ترین مستندات صدور حکم اعدام تبدیل شده است. این گزارش در عین هشدار داده است که ده‌ها معترض و مخالف سیاسی دیگر، از جمله زنان و افراد زیر ۱۸ سال، اکنون با خطر اعدام روبه‌رو هستند. عفو بین‌الملل نیز پیشتر اعلام کرده بود ۶۰ نفر، از جمله سه کودک، را شناسایی کرده که در ارتباط با اعتراضات در معرض خطر اعدام قرار دارند. سازمان حقوق بشر ایران نیز شمار افراد در معرض اعدام تنها در زندان اصفهان را بیش از ۷۰ نفر اعلام کرده است. این موج اعدام‌های سیاسی همزمان با افزایش چشمگیر کل اعدام‌ها در ایران رخ داده است. مرکز عبدالرحمن برومند می‌گوید در سال ۲۰۲۵ میلادی دست‌کم دو هزار و ۱۱۳ نفر در ایران اعدام شدند که بالاترین آمار سالانهٔ شناخته‌شده از اواخر دهه ۱۹۸۰ میلادی است. دیده‌بان حقوق بشر و مرکز برومند از کشورهای عضو سازمان ملل خواسته‌اند برای توقف فوری اعدام‌ها بر جمهوری اسلامی فشار بیاورند و از جمله با استفاده از اصل «صلاحیت قضایی جهانی»، مقام‌های ایرانی مظنون به مسئولیت در جرایم جدی بین‌المللی از جمله شکنجه و ناپدیدسازی قهری را تحت پیگرد قرار دهند. کمیتۀ حقیقت‌یاب و گزارشگر ویژۀ سازمان ملل: ایران «طرح نفوذ خارجی» را کنار بگذارد

Download options
10 Sep 2026, 07:18 GMT رادیو فردا

صدها نوجوان روس از زمان آغاز تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین با اتهام‌هایی چون «تروریسم»، «خرابکاری»، «افراط‌گرایی» و «خیانت» روبه‌رو شده‌اند که به‌گفتهٔ فعالان حقوق بشر، بخشی از تشدید سرکوب مخالفان و منتقدان جنگ در روسیه است. به گزارش رادیو ارپای آزاد/رادیو آزادی، با استناد به گزارش سازمان حقوق بشری «دپارتمان یک»، دست‌کم ۷۷۹ فرد زیر سن قانونی در فهرست تروریست‌ها و افراط‌گرایان روسیه قرار دارند و نزدیک به ۹۷ درصد آن‌ها پس از سال ۲۰۲۲، یعنی پس از آغاز جنگ اوکراین، به این فهرست افزوده شده‌اند. گروه حقوق بشری «مموریال» نیز می‌گوید دست‌کم ۱۲۴ فرد زیر سن قانونی در روسیه به دلایل سیاسی با پروندهٔ کیفری روبه‌رو هستند. پرونده‌های این نوجوانان طیف گسترده‌ای دارد؛ از انتشار مطالب ضدجنگ و انتقاد از ولادیمیر پوتین در شبکه‌های اجتماعی تا اتهام همکاری با سرویس‌های اطلاعاتی اوکراین برای انجام خرابکاری در خاک روسیه. در برخی پرونده‌ها، مقام‌های روسیه مدعی شده‌اند نوجوانان از طریق شبکه‌های اجتماعی از سوی سرویس‌های اطلاعاتی اوکراین جذب شده و برای آتش‌زدن تأسیسات، تخریب اموال یا دیگر اقدامات خرابکارانه آموزش دیده‌اند. گروه‌های حقوق بشری اما می‌گویند در بسیاری از این پرونده‌ها به دلیل غیرعلنی بودن تحقیقات و دادگاه‌ها، امکان بررسی مستقل شواهد و ادعاهای نهادهای امنیتی وجود ندارد. از جمله، ویتالینا پرنینگ، دانش‌آموز ۱۶ سالهٔ اهل نووسیبیرسک، اخیراً به برنامه‌ریزی برای حملهٔ تروریستی، عضویت در یک سازمان تروریستی و گذراندن آموزش‌های تروریستی متهم شده است. جزئیات اتهام‌های او روشن نیست، اما نامش در ماه اوت به فهرست تروریستی روسیه اضافه شد. آرسنی توربین نیز هنگام بازداشت در سال ۲۰۲۳ تنها ۱۵ سال داشت. او اعلامیه‌هایی علیه پوتین پخش کرده، یک کانال تلگرامی با عنوان «روسیهٔ آزاد» ساخته و گفته بود روسیه را طرف متجاوز در جنگ اوکراین می‌داند. دادگاهی در روسیه در سال ۲۰۲۴ او را در یک محاکمهٔ غیرعلنی به پنج سال زندان محکوم کرد. ۱۸ سالگی پشت میله‌ها؛ تاوان سنگین مخالفت با پوتین برای نوجوان روس جوان‌ترین فردی که گفته می‌شود اکنون در فهرست تروریست‌ها و افراط‌گرایان روسیه قرار دارد، ایوان مالتسف ۱۴ ساله، ساکن شهر بارنائول در سیبری است. او به تلاش برای آتش‌زدن یک خودرو پلیس متهم شده، اما پدرش این اتهام را رد کرده است. در روسیه، ۱۴ سال حداقل سنِ مسئولیت کیفری برای برخی جرایم سنگین، از جمله تروریسم، به شمار می‌رود. فعالان حقوق بشر می‌گویند مقام‌های امنیتی روسیه در برخی موارد با استفاده از حساب‌های جعلی و روش‌های تحریک‌آمیز، نوجوانان را به نوشتن پیام‌های تند یا انجام اقداماتی سوق می‌دهند که بعداً مبنای تشکیل پروندهٔ کیفری قرار می‌گیرد. دیمیتری زائیر-بک، رئیس «دپارتمان یک»، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفته است مواردی دیده شده که مأموران یا افراد مرتبط با آن‌ها ابتدا نوجوانان را به تشکیل گروه، نوشتن اظهارات تند یا پاسخ دادن به پیام‌های تحریک‌آمیز سوق می‌دهند و سپس همین رفتارها مبنای اتهام قرار می‌گیرد. به‌گفتۀ سرگئی داویدیس، از مسئولان «مموریال»، جنگ اوکراین دامنهٔ سرکوب سیاسی در روسیه را به شکل محسوسی گسترش داده است. منتقدان همچنین می‌گویند غیرعلنی بودن بخش بزرگی از پرونده‌های مرتبط با تروریسم و افراط‌گرایی، امکان نظارت مستقل بر روند تحقیقات و دادگاه‌ها را محدود کرده و فضای لازم را برای صدور احکام سنگین‌تر فراهم آورده است. فعالان حقوق بشر افزایش این پرونده‌ها علیه نوجوانان را نه فقط اقدامی قضایی، بلکه ابزاری برای ایجاد فضای ترس در جامعهٔ روسیه و بازداشتن جوانان از ابراز مخالفت با جنگ و حکومت می‌دانند.

Download options
10 Sep 2026, 05:51 GMT رادیو فردا

گزارش‌ها از یمن حاکی است که حوثی‌های مورد حمایت ایران روز پنجشنبه ۱۹ شهریور با پیشروی در غرب یمن، توانستند بندر «المخا» را که نزدیک تنگهٔ باب‌المندب است تصرف کنند. چهار منبع نظامی دولت یمن در گفت‌وگو با خبرگزاری رویترز تأیید کردند که حوثی‌های کنترل شهر تاریخی المخا را به دست گرفته‌اند. المخا در حدود ۷۵ کیلومتری شمال تنگهٔ باب‌المندب قرار دارد و این پیشروی می‌تواند نفوذ این گروه بر این تنگه را که یکی از مهم‌ترین مسیرهای کشتیرانی جهان است، افزایش دهد. رسانه‌های نزدیک به حوثی‌ها ساعاتی پیش از این گزارش گفته بودند نیروهای این گروه پادگان «خالد بن ولید» و تقاطع منتهی به بندر المخا در استان تعز را تصرف کرده‌اند. منابع رویترز گفته‌اند که حوثی‌ها همچنین حملاتی را علیه جزایر راهبردی «حنیش» در دریای سرخ آغاز کرده‌اند و نیروهای دولتی و متحدان‌شان در حال عقب‌نشینی و استقرار دوباره در جنوب، در منطقهٔ ذُباب، هستند. به‌گفتهٔ این منابع، کنترل ذُباب و جزیرهٔ پریم برای به دست گرفتن کنترل تنگه باب‌المندب اهمیت کلیدی دارد. در روزهای اخیر درگیری میان نیروهای یمنی مورد حمایت عربستان که با دولت مورد حمایت جامعهٔ بین‌المللی همسو هستند و حوثی‌ها شدت گرفته و جبههٔ دومی از جنگ مرتبط با ایران ایجاد کرده است که می‌تواند عرضهٔ جهانی انرژی را تهدید کند. چه گروه‌ها و کشورهایی درگیر جنگ در یمن هستند؟ صبح پنجشنبه عربستان سعودی پس از صدور چهارمین هشدار اضطراری در کمتر از ۲۴ ساعت در جنوب‌ غرب این کشور، اعلام کرد خطر برطرف شده است. ائتلاف به رهبری عربستان می‌گوید حوثی‌ها روز چهارشنبه شهرهای خمیس مشیط، ابها و جازان را با موشک‌های بالستیک و پهپاد هدف قرار دادند و حملات آن‌ها به «دارایی‌ها و زیرساخت‌های ملی» عربستان ادامه داشته است. یک روز پیش از آن نیز چهار شهر ابها، خمیس مشیط، جازان و نجران هدف یکی از گسترده‌ترین حملات حوثی‌ها به عربستان در ماه‌های اخیر قرار گرفته بودند. ائتلاف به رهبری عربستان می‌گوید در این حملات دست‌کم ۷۳ نفر، از جمله زنان و کودکان، زخمی شدند. وزارت انرژی عربستان نیز اعلام کرد چند تأسیسات بخش انرژی مورد اصابت قرار گرفت، در برخی از آن‌ها آتش‌سوزی رخ داد و فعالیت شماری از تأسیسات موقتاً متوقف شد. حوثی‌ها مسئولیت این حملات را بر عهده گرفته و گفته‌اند با استفاده از «ده‌ها» موشک بالستیک و پهپاد، پایگاه هوایی ملک خالد در خمیس مشیط و تأسیسات آرامکو در چند شهر جنوبی عربستان را هدف قرار داده‌اند. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، این حملات را واکنشی به تشدید عملیات نظامی عربستان در یمن توصیف کرده است. او روز چهارشنبه نیز مدعی شد جنگنده‌های سعودی ظرف ۱۲ ساعت ۵۴ حملهٔ هوایی در استان‌های مختلف یمن انجام داده‌اند و گفت این حملات «بی‌پاسخ» نخواهد ماند. عربستان تاکنون به‌طور رسمی مسئولیت همهٔ حملاتی را که حوثی‌ها به این کشور نسبت داده‌اند، بر عهده نگرفته است. دور تازهٔ حملات فرامرزی همزمان با تشدید شدید نبردها در داخل یمن روی داده است. خبرگزاری‌ها روز پنج‌شنبه گزارش دادند حوثی‌ها از دست‌کم ۳۲ حملهٔ هوایی به چهار استان یمن خبر داده‌اند. مقام‌های حوثی همچنین می‌گویند شمار کشته‌شدگان حمله به یک زندان در شهر الحزم در استان الجوف به ۲۳ نفر رسیده است. مسئولیت این حمله و آمار تلفات آن از سوی منابع مستقل تأیید نشده است. تنگه‌ای باریک، بحرانی بزرگ؛ چرا باب‌المندب اهمیت حیاتی دارد؟ هشدار عربستان به ایران از طریق پاکستان در میانهٔ تشدید درگیری‌ها، رویترز گزارش داده است که پاکستان هشدار عربستان سعودی را به ایران منتقل کرده و از تهران خواسته است حوثی‌ها را مهار کند. یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته است پاسخ تهران این بوده که «ایران کنترلی بر حوثی‌ها ندارد». با این حال، دو منبع ایرانی به این خبرگزاری گفته‌اند تهران هفتهٔ گذشته حوثی‌ها را به انجام حملات علیه عربستان تشویق کرده و وعدهٔ کمک مالی و تسلیحاتی بیشتری به این گروه داده است. به گفتهٔ این منابع، چند فرمانده سپاه پاسداران نیز برای کمک به هماهنگی حملات به یمن سفر کرده‌اند. این ادعاها به‌طور مستقل تأیید نشده و جمهوری اسلامی بارها حوثی‌ها را گروهی مستقل معرفی کرده است. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجهٔ ایران، روز پنج‌شنبه نیز گفت حوثی‌ها «نه از کسی دستور می‌پذیرند و نه نیابتی دیگران» هستند. مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، دو روز پیش نیز با اشاره به نقش نیابتی حوثی‌ها در قبال جمهوری اسلامی گفت معتقد است «دست ایران پشت بسیاری از حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی مخفی است». هشدار پاکستان به ایران از آن جهت اهمیت دارد که اسلام‌آباد، ریاض و آنکارا ماه گذشته یک پیمان دفاعی مشترک امضا کردند که بر اساس آن حملهٔ مسلحانه به یکی از سه کشور، حمله به هر سه کشور محسوب می‌شود. خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، گفته است سرایت حملات به خاک عربستان می‌تواند این سازوکار دفاعی را فعال کند. با این حال، وزارت خارجهٔ پاکستان روز پنج‌شنبه اعلام کرد در حال حاضر هیچ گفت‌وگویی دربارهٔ واکنش نظامی اسلام‌آباد در چارچوب این توافق انجام نشده است. سجاد حیدر خان، سخنگوی وزارت خارجهٔ پاکستان، گفت: «در حال حاضر چنین چیزی مطرح نیست»، اما افزود که «وقتی زمانش برسد» پاکستان مطابق توافق عمل خواهد کرد. به گفتهٔ یکی از این منابع، مقام‌های سعودی با نمایندگان ارشد نظامی پاکستان و ترکیه در ریاض دیدار کرده‌اند و سه کشور توافق کرده‌اند نیروهایشان وارد یمن نشوند و هرگونه واکنش احتمالی از خاک عربستان انجام شود. تشدید کنونی درگیری‌ها نگرانی از بازگشت یمن به یک جنگ تمام‌عیار را افزایش داده است. آتش‌بس با میانجی‌گری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ بخش عمدهٔ نبردهای گسترده میان دو طرف را متوقف کرده بود، هرچند توافق صلح نهایی حاصل نشد. دور تازهٔ درگیری‌ها همچنین بیش از گذشته جنگ یمن را به جنگ آمریکا با ایران و بحران گسترده‌تر منطقه پیوند زده است. حوثی‌ها که بخش عمدهٔ شمال یمن، از جمله صنعا، را در اختیار دارند، از متحدان جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌روند. این گروه در ماه ژوئیه اعلام کرد کشتی‌رانی مرتبط با عربستان را در دریای سرخ محاصره می‌کند و پس از آن حملات میان دو طرف افزایش یافت. حملات این هفته به تأسیسات انرژی عربستان در شرایطی رخ داده که تنش در تنگهٔ هرمز و حملات متقابل ایران و آمریکا نیز نگرانی دربارهٔ صادرات نفت منطقه را تشدید کرده است. قیمت نفت برنت روز چهارشنبه از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. تحلیلگران علاوه بر اختلال در تردد نفتکش‌ها در تنگهٔ هرمز، تشدید حملات حوثی‌ها به تأسیسات انرژی عربستان و مسیرهای دریای سرخ را از عوامل افزایش نگرانی دربارهٔ عرضهٔ نفت می‌دانند. عربستان سعودی از سال ۲۰۱۵ رهبری ائتلافی نظامی را در حمایت از دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شدهٔ یمن بر عهده داشت، اما پس از آتش‌بس سال ۲۰۲۲ تلاش کرده بود از جنگ مستقیم و گسترده با حوثی‌ها فاصله بگیرد. حملات چند روز اخیر و پیشروی حوثی‌ها در غرب یمن اکنون این نگرانی را افزایش داده است که آرامش نسبی چهار سال گذشته جای خود را بار دیگر به رویارویی مستقیم و گسترده میان حوثی‌ها و عربستان بدهد.

Download options
9 Sep 2026, 19:10 GMT رادیو فردا

رئیس‌جمهور ایالات متحده می‌گوید از دید او جنگ با ایران «بلافاصله» بعد از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا پایان خواهد یافت. او ساعتی بعد نیز بار دیگر هشدار داد که ممکن است ارتش آمریکا به تأسیسات مخفی در کوه کلنگ گزلا حمله کند. دونالد ترامپ روز چهارشنبه ۱۸ شهریور پیش از عزیمت به سمت شهر دالاس برای شرکت در اجلاس حزب جمهوری‌خواه به خبرنگاران گفت: «فکر می‌کنم جنگ بلافاصله بعد از انتخابات تمام خواهد شد. چون آن‌ها (ایران) دیگر نمی‌توانند دوام بیاورند». ترامپ درباره وضعیت ایران افزود: «آن‌ها مستأصل هستند و تلاش می‌کنند بر انتخابات تأثیر بگذارند». انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده قرار است در ماه نوامبر (۱۲ آبان) برگزار شود. جمهوری‌خواهان نگران هستند این جنگ که باعث افزایش شدید قیمت بنزین شده است، به قیمت از دست دادن کنترل آن‌ها بر کنگره تمام شود. این در حالی است که روزنامه وال‌استریت‌جورنال روز چهارشنبه به‌نقل از چند مقام دولت آمریکا نوشت که مشاوران ارشد کاخ سفید، از جمله جی دی ونس معاون رئیس‌جمهور و مارکو روبیو وزیر خارجه به‌طور خصوصی به دونالد ترامپ هشدار داده‌اند که درگیری با ایران می‌تواند تا پایان دورهٔ ریاست‌جمهوری او ادامه یابد. این روزنامه نوشت که مشاوران به ترامپ گفته‌اند که تهران می‌تواند به مقاومت در برابر فشارهای ایالات متحده ادامه دهد و این امر می‌تواند درگیری را پس از روز تحلیف در ژانویه ۲۰۲۹ طولانی‌تر کند. رئیس‌جمهور آمریکا ساعاتی بعد از آن‌که قیمت نفت به بالاتر از ۱۰۰ دلار به ازای هر بشکه رسید، وعده داد: «بلافاصله بعد از انتخابات، قیمت نفت به‌شدت سقوط خواهد کرد... ما قیمت بنزین را به کمتر از دو دلار در هر گالن خواهیم رساند». افزایش قیمت نفت یک روز بعد از حملات نیروهای نظامی آمریکا به پنج نفتکش ایرانی در خلیج فارس و حملات متقابل ایران به اردن و شناورها در خلیج فارس رخ داد. آقای ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره حملات گسترده طرفین در اطراف تنگهٔ هرمز گفت: «حملات توسط ما انجام شد. ما ۹ نفتکش آن‌ها را زدیم. قرار است حملات بیشتری انجام شود». او همچنین احتمال ازسرگیری مذاکرات با ایران را رد نکرد اما افزود: «این چیزی نیست که ما در حال بررسی آن باشیم.» رئیس جمهور آمریکا، ساعاتی پس از این اظهارات نیز با هشدار دوباره به حکومت ایران دربارهٔ فعالیت‌ها در کوه کلنگ گزلا گفت که ایالات متحده ممکن است به این تأسیسات مخفی حمله کند. دونالد ترامپ در گردهمایی انتخاباتی جمهوری‌خواهان در دالاس گفت: «ما متوجه فعالیت‌هایی در کلنگ گزلا شده‌ایم. به ایران توصیه می‌کنم که بامزه‌بازی درنیاورد زیرا مجبور خواهیم شد به شدت به آن‌ها ضربه بزنیم.» کوه کلنگ گزلا در نزدیکی تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم نطنز قرار دارد و نهادهای اطلاعاتی غربی احتمال می‌دهند ایران در حال ساخت یک تأسیسات غنی‌سازی اعلام‌نشده در عمق این کوه باشد. ساعاتی پیش از سخنان رئیس‌جمهور آمریکا، مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی بر اساس بررسی تصاویر ماهواره‌ای گفته بود فعالیت‌های ساخت‌وساز در تاسیسات کوه کلنگ افزایش قابل توجهی داشته است. دونالد ترامپ پیشتر در روز ۱۳ شهریور نیز تهدید کرده بود که ایالات متحده شاید به‌زودی به کوه کلنگ گزلا حمله کند. دونالد ترامپ در صحبت‌های تازه‌اش همچنین گفت مقامات جمهوری اسلامی «به‌شدت امیدوارند که ما انتخابات را ببازیم تا بتوانند با دموکرات‌های احمق و ضعیف معامله کنند و بمب هسته‌ای خود را داشته باشند. اما ما اجازه چنین چیزی را نخواهیم داد.» ستاد فرماندهی ارتش آمریکا در خاورمیانه، سنتکام، روز چهارشنبه ادعای سپاه پاسداران درباره هدف قرار دادن ناوهای جنگی ایالات متحده در خاورمیانه را رد کرد و خبر داد: «نیروهای آمریکایی تنها در هفته گذشته با موفقیت ۱۰ نفتکش ایرانی را منهدم کردند». این حملات به نفتکش‌های ایرانی در روزهای ۱۴ و ۱۷ شهریور انجام شد و سنتکام گفت در پی تلاش سپاه پاسداران برای هدف گرفتن ناوگان نظامی آمریکا با موشک‌های بالستیک، نفتکش‌های ایرانی را منهدم کرده است. علاوه بر این حملات و ادامه محاصره دریایی آمریکا علیه ایران، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده از اوایل شهریور طرح تشدید فشارها بر ایران با عنوان «عملیات طرد اقتصادی» را آغاز کرده است. این در حالی است که مقام‌های نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی گفته‌اند برای «شکستن» محاصره دریایی آمریکا اقدام خواهند کرد و از سوی دیگر از طرحی برای اعلام یک «محدوده ممنوعه» در اطراف تنگهٔ هرمز خبر داده‌اند. حمله به شناورها در خلیج فارس؛ ملوان یک نفتکش در نزدیکی دوبی کشته شد «پوتین خواهان توافق برای پایان دادن به جنگ اوکراین است» دونالد ترامپ در بخش دیگری از گفت‌وگو با خبرنگاران اعلام کرد اوایل این هفته گفت‌وگویی «عالی» با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، داشته و پوتین خواهان دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ در اوکراین است. رئیس‌جمهور آمریکا درباره مکالمه با پوتین گفت: «او خواهان توافق است و اگر [ولودیمیر] زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، هم خواهان توافق باشد، خیلی خوب خواهد بود.» ترامپ اندکی پس از بازگشت استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان خود، از سفر دیپلماتیک به مسکو و کی‌یف، با پوتین تلفنی گفت‌وگو کرد. کرملین نیز روز سه‌شنبه از تماس تلفنی روسای جمهور آمریکا و روسیه خبر داده بود. این دو که مسئولیت بیشتر مذاکرات اصلی صلح از سوی آمریکا را بر عهده دارند، دربارهٔ پیشنهادهای احتمالی برای پایان دادن به جنگ گفت‌وگو کردند. ماه گذشته نیز جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، با مقام‌های اطلاعاتی روسیه در مسکو دیدار کرد؛ یکی از اهداف این دیدار، تشویق مقام‌های روس برای پایان دادن به تهاجم این کشور بود. با وجود این تلاش‌ها و اظهارات ترامپ، مقام‌های اطلاعاتی در آمریکا، اوکراین و سراسر اروپا همچنان تردید دارند که پوتین به‌طور جدی خواهان پایان دادن به جنگی باشد که اکنون وارد چهارمین سال خود شده است. ترامپ در اشاره به پوتین و زلنسکی به خبرنگاران گفت: «مانع اصلی، دو نفری هستند که از یکدیگر متنفرند.» او افزود: «فکر می‌کنم بیش از هر چیز دیگری، مسئله این است که این دو نفر از یکدیگر متنفرند.»

Download options
9 Sep 2026, 16:51 GMT رادیو فردا

نخست‌وزیر اسرائیل روز چهارشنبه ۱۸ شهریور در جریان بازدید از مقر نیروهای اسرائیلی در جنوب سوریه گفت جمهوری اسلامی در آستانه فروپاشی قرار دارد. بنیامین نتانیاهو که در سمت سوریِ کوه حرمون در مرز اسرائیل و سوریه سخنرانی می‌کرد، در کنار ییسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، گفت: «هنوز کارهایی باقی مانده است؛ مأموریت اصلی سرنگونی رژیم تروریستی در ایران است. ما بسیار به آن نزدیک شده‌ایم. می‌دانیم که در نهایت، کل این محور فروخواهد پاشید». این دومین بار طی یک هفته است که نخست‌وزیر اسرائیل درباره سرنگونی قریب‌الوقوع حکومت ایران اظهارنظر می‌کند. او روز ۱۲ شهریور نیز در دیدار با فرماندهان ارتش این کشور گفته بود: «این رژیم در حال تلوتلو خوردن است. از هر زمانی ضعیف‌تر شده و برای بقایش می‌جنگد». نتانیاهو که دولتش طی ۱۴ ماه اخیر دو نوبت با ایران وار جنگ شده است، همچنین در آن دیدار تأکید کرده بود: «کاملاً متقاعد شده‌ام که می‌توانیم یک‌بار برای همیشه این تهدید را برطرف کنیم؛ آن‌هم با سرنگون‌کردن این رژیم. این‌کار همچنان اصلی‌ترین هدفی‌ است که در مقابل خود داریم؛ اما دور از دسترس نیست. غیر ممکن نیست. کاملاً در دسترس است». اسرائیل از سوی دیگر بعد از سقوط حکومت بشار اسد در آذرماه ۱۴۰۳، بخشی از جنوب سوریه را به اشغال خود در آورده و آن را «منطقه امنیتی» اعلام کرده است. نیروهای نظامی این کشور منطقه‌ای را در اشغال دارند که پیش از این «منطقه حائل» تحت نظارت سازمان ملل بود و از سال ۱۹۷۴ نیروهای اسرائیلی و سوری را در بلندی‌های جولان تحت اشغال اسرائیل از یکدیگر جدا می‌کرد. نتانیاهو روز چهارشنبه بار دیگر تأکید کرد: «ما اجازه نخواهیم داد هیچ ارتش تروریستی در مرز ما مستقر شود». اسرائیل در سال‌های اخیر صدها حمله هوایی به سوریه انجام داده و بارها به خاک این کشور نفوذ کرده است. مقام‌های اسرائیلی همچنین بارها گفته‌اند که نیروهای این کشور در منطقه امنیتی باقی خواهند ماند. یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل نیز در جریان دیدار از نیروهای اسرائیلی در خاک سوریه گفت: «ایران در پس‌زمینه قرار دارد؛ ما دو بار به آن حمله کردیم و هر زمان که لازم باشد، برای ادامه خنثی کردن تهدیدها، بار سوم نیز به آن حمله خواهیم کرد». او نیز روز ۱۲ شهریور به ایران هشدار داده بود که در صورت حمله به اسرائیل، با «واکنشی سنگین و گسترده» روبرو خواهد شد و با حمله اسرائیل به زیرساخت‌ها، «ایران را به عصر حجر و دوران تاریکی خواهیم فرستاد». سفر نخست‌وزیر و وزیر دفاع اسرائیل به داخل خاک سوریه در آستانۀ انتخابات عمومی اسرائیل صورت می‌گیرد که قرار است حدود پنج هفتۀ دیگر برگزار شود. همچنین اظهارات تهدیدآمیز مقام‌های ارشد دولت اسرائیل علیه تهران در پی آن انجام می‌شود که طی یک هفته اخیر ایران و آمریکا بر سر تسلط بر تنگهٔ هرمز حملاتی را علیه یکدیگر انجام داده‌اند. این حملات در ادامه جنگی است که از ۹ اسفند پارسال با حملات مشترک آمریکا و اسرائیل آغاز شد. علی خامنه‌ای، رهبر سابق جمهوری اسلامی، و شماری از فرماندهان ارشد و مقام‌های سیاسی بلندپایه جمهوری اسلامی در این جنگ کشته شدند و ایران نیز در مقابل اسرائیل و چندین کشور منطقه را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داد و تنگهٔ هرمز را نیز مسدود کرد. بعد از برقراری آتش‌بس در فروردین‌ماه امسال، چند دور درگیری بین ایران و آمریکا رخ داده است، اما جمهوری اسلامی دیگر اسرائیل را هدف قرار نداده‌ و اسرائیل نیز به خاک ایران حمله نکرده است.

Download options
9 Sep 2026, 16:30 GMT رادیو فردا

شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز چهارشنبه ۱۸ شهریور با تصویب قطعنامه‌ای، پروندهٔ هسته‌ای ایران را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داد. این قطعنامه با ۲۳ رای موافق، سه رای مخالف و هشت رای ممتنع به تصویب شورای حکام رسید. این نخستین بار در ۲۰ سال گذشته است که پرونده ایران به شورای امنیت می‌رود. نمایندگی ایران نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین، تصویب این قطعنامه را «سیاسی» و «مغرضانه» خوانده است. این نمایندگی پیشتر هم در واکنش به احتمال ارجاع پرونده تهران به شورای امنیت، آن را اقدام «مذبوحانه جدید» دانسته و گفته بود که آمریکا و سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و بریتانیا از اقدام خود در ارائه قطعنامه به شورای حکام «طرفی نمی‌بندند». قطعنامه شورای حکام که از سوی بریتانیا، فرانسه، آلمان و ایالات متحده ارائه شده است، برای نخستین بار طی ۲۰ سال گذشته پرونده ایران را به شورای امنیت ارجاع می دهد؛ دلیل این اقدام هم عدم پایبندی ایران به تعهداتش در زمینه گزارش‌دهی هسته‌ای اعلام شده است. این قطعنامه از مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی می‌خواهد که پرونده ایران را به شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه کند. این اقدام عمدتا نمادین تلقی می‌شود، زیرا متحدان ایران یعنی چین و روسیه قدرت وتو دارند و می‌توانند هرگونه تحریم علیه تهران را وتو کنند. قطعنامه یادشده با ابراز «نگرانی شدید» به «عدم پایبندی مستمر ایران به تعهداتش»، بار دیگر از ایران خواست تا فوراً پایبندی خود را نشان دهد. در این قطعنامه همچنین از تهران خواسته شده است که «با جدیت و بدون هیچ پیش‌شرطی» در گفت‌وگوهایی شرکت کند که هدف آن‌ها تقویت اعتماد بین‌المللی نسبت به ماهیت صرفاً صلح‌آمیز برنامه هسته‌ایش است. رضا نجفی، سفیر ایران در دفتر سازمان ملل متحد در وین، گفت این قطعنامه «یک ابزار سیاسی» است. او پس از رأی شورای حکام به خبرنگاران گفت ایران فقط «به میزانی که شرایط و ایمنی اجازه بدهد» با آژانس همکاری خواهد کرد. اسرائیل و آمریکا در تابستان ۱۴۰۴ تأسیسات مهم غنی‌سازی اورانیوم ایران را نابود کرده یا به‌شدت به آن‌ها آسیب زدند. ایران از آن زمان به بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه بازگشت به سایت‌های بمباران‌شده را نداده است و امکان راستی‌آزمایی آنچه از ذخایر اورانیوم غنی‌شده‌اش باقی مانده، فراهم نکرده است. گروسی: آژانس بیش از یک سال است که از برنامه هسته‌ای ایران کاملاً بی‌خبر است آژانس بر این باور است که بیش از ۲۰۰ کیلوگرم از آن اورانیوم بسیار غنی‌شده از بمباران‌ها جان سالم به در برده و در مجموعه‌ای از تونل‌ها در اصفهان و در تأسیسات نطنز نگهداری می‌شود. بخشی از ذخایر اورانیوم ایران تا ۶۰ درصد غنی شده است که تنها یک گام کوتاه با درجه تسلیحاتی فاصله دارد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بارها اعلام کرده که فقدان اطلاعات و عدم دسترسی، یک «نگرانی از اشاعه» ایجاد می‌کند و از ایران خواسته است که با «نهایت فوریت» به این موضوع رسیدگی کند. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، روز دوشنبه گفت دادن دسترسی به آژانس، «پیامدهای مثبتی» برای جمهوری اسلامی خواهد داشت. قطعنامه شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس که پرونده هسته‌ای ایران را به شورای امنیت ارجاع داد، همچنین نقطه اوج رویارویی بر سر دسترسی آژانس به آن سایت‌ها خواهد بود، زیرا شورای حکام در سال گذشته دو قطعنامه تصویب کرد که از ایران خواسته بود ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود را اعلام کند و دسترسی کامل برای راستی‌آزمایی آن‌ها را به آژانس بدهد. ایران به عنوان یکی از طرف‌های پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای (ان‌پی‌تی)، حق توسعه فناوری هسته‌ای از جمله غنی‌سازی برای مقاصد صلح‌آمیز را دارد. ایران می‌گوید هرگز سلاح هسته‌ای تولید نخواهد کرد. با این حال، ایران تنها کشوری است که بدون ساخت بمب، اورانیوم را تا ۶۰ درصد غنی می‌کند. میزان اورانیومی که تا این سطح غنی کرده، از نظر آژانس «مایه نگرانی جدی» است.

Download options
9 Sep 2026, 13:46 GMT رادیو فردا

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بار دیگر تهدید کرد که ایالات متحده ممکن است خیلی زود به کوه کلنگ‌ گزلا در ایران حمله کند. مجموعهٔ «کوه کلنگ‌ گزلا» در نزدیکی نطنز قرار دارد که به‌گفتۀ نهادهای اطلاعاتی غربی، ایران احتمالاً در آن یک تأسیسات اعلام‌نشدهٔ غنی‌سازی اورانیوم می‌سازد. با این حال رئیس‌جمهور آمریکا توضیح نداد که آیا ایران در این مجموعه یا مجاورت آن فعالیت خاصی انجام داده است که احتمال حمله آمریکا به آن وجود دارد. بهروز بیات کارشناس هسته‌ای، مشاور پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین در این‌باره با برنامه رادیویی ساعت ۱۴ رادیو فردا گفت‌وگو کرده است.

Download original audio
RFE/RL logo
Audio 7:01
Credit: رادیو فردا
9 Sep 2026, 13:46 GMT رادیو فردا

بررسی تصاویر ماهواره‌ای که روز چهارشنبه ۱۸ شهریور از سوی تحلیلگران مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی منتشر شد، نشان می‌دهد که سایت «کوه کلنگ گزلا» که مشکوک به فعالیت هسته‌ای زیرزمینی است، امسال شاهد افزایش قابل توجه ساخت‌وساز بوده است. این سایت به شدت مدفون در نزدیکی نطنز قرار دارد؛ جایی که نهادهای اطلاعاتی غربی احتمال می‌دهند ایران در حال ساخت یک تاسیسات غنی‌سازی اعلام‌نشده در این محل است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز ۱۳ شهریور در چارچوب جنگ با ایران که هدف اعلام‌شده آن نابودی برنامه هسته‌ای تهران است، بار دیگر تهدید کرد که ایالات متحده شاید به زودی به کوه کلنگ گزلا حمله کند. تحلیلگران مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی، یک اندیشکده مستقر در واشینگتن، تصاویر ماهواره‌ای این محل که یک دوره زمانی شش ساله را در برمی‌گیرد، بررسی کردند. جدیدترین تصاویر مربوط به روز چهارشنبه ۱۸ شهریور است. به گفته این تحلیلگران، تصاویر در کنار هم نشان می‌دهد که فعالیت‌های جاده‌ای در اطراف کوه کلنگ در سال ۲۰۲۶ بیش از هر زمان دیگری بوده است. در سال جاری، فعالیت‌های جاده‌ای در اطراف کوه کلنگ نسبت به گذشته به شدت افزایش یافته است آن‌ها افزودند بوضوح می‌توان افزایش ساخت‌وساز را در سال ۲۰۲۶ مشاهده کرد که نشانه‌های آن، مقاوم‌سازی دسترسی‌های ورودی، آسفالت‌سازی شبکه جاده داخلی، تقویت نقاط دسترسی و نیز هموارسازی و جمع‌آوری مواد حاصل از حفاری همزمان است. با این حال تحلیلگران افزودند که نمی‌توانند ادعاهای مطرح شده از سوی سازمان جاسوسی اسرائیل، موساد، مبنی بر این‌که ایران سانتریفوژها را به کوه کلنگ منتقل کرده است، رد یا تایید کنند. آقای ترامپ در ماه ژوئیه گفت خیلی زود و به شدت به این منطقه ضربه خواهیم زد، اما ظاهرا این تهدید را عملی نکرد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواستار کسب اطلاعات درباره کوه کلنگ گزلا و دسترسی به این تاسیسات شده است. مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی می‌گوید ایران ظاهرا هیچ‌گاه درخواست‌های آژانس در این زمینه را اجابت نکرده است. تحلیلگران این مرکز نوشتند نابود کردن استحکامات گرانیتی عمیق و مدفون حتی با سنگین‌ترین مهمات غیرهسته‌ای آمریکا نیز دشوار خواهد بود. با این حال، شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان می‌گوید نشانه‌هایی وجود دارد که آمریکا در حال تلاش برای طراحی برخی روش‌ها برای ضربه زدن به این سایت است، حتی با این‌که نیروهای آمریکایی در طول شش ماه درگیری با ایران عمدتا روی انواع دیگری از اهداف تمرکز کرده‌اند. جنگ آمریکا و ایران وارد هفتمین ماه خود شده است. ایران روز چهارشنبه در پاسخ به حملات آمریکا علیه نفتکش‌های ایرانی، حملات تازه‌ای علیه اهداف آمریکایی در خاورمیانه آغاز کرد و طرفین را بیش از پیش به درگیری مسلحانه نزدیک‌تر کرد.

Download options
9 Sep 2026, 13:24 GMT رادیو فردا

ساعاتی پس از حملات متقابل ایران و آمریکا در خاورمیانه، گزارش‌های متعددی از هدف قرار گرفتن شناورهای تجاری و نفتکش‌ها در منطقه منتشر شده که دست‌کم یک کشته به جا گذاشته است. مقام‌های عراقی روز چهارشنبه ۱۸ شهریور اعلام کردند یک نفتکش حامل حدود دو میلیون بشکه نفت کوره عراق در آب‌های سرزمینی این کشور هدف حمله یک پهپاد قرار گرفت. دو مقام بندری عراق به خبرگزاری رویترز گفتند پس از آن‌که نفتکش «نیو آندروس» با پرچم پاناما، حدود ساعت شش بامداد چهارشنبه به وقت محلی در آب‌های عراق هدف حمله قرار گرفت، آتش‌سوزی در این نفتکش رخ داد. وزارت نفت عراق ساعتی بعد در بیانیه‌ای اعلام کرد این شناور که برای ذخیره‌سازی نفت کوره استفاده می‌شد و شرکت نفتکش‌های عراق آن را اجاره کرده بود، هدف حمله‌ای از سوی یک «منبع ناشناس» قرار گرفته و در پی این حمله، آسیب جزئی به بدنه آن وارد شده است. این وزارتخانه تأیید کرد که هیچ‌یک از خدمه شناور زخمی نشده‌اند و هیچ‌گونه نشتی از محموله آن به آب رخ نداده است. این در حالی است که سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا می‌گوید چندین کشتی تجاری در بخش شمالی خلیج فارس و دریای عمان، در جریان درگیری‌های نظامی سه‌شنبه شب بین ایران و آمریکا، هدف قرار گرفتند. از سوی دیگر شرکت «پنینسولا»، اجاره‌کننده نفتکش «هرکولس استار» با پرچم جبل‌الطارق، روز چهارشنبه اعلام کرد یک دریانورد در حادثه‌ای که هنگام لنگر انداختن این نفتکش در نزدیکی دوبی رخ داد، کشته شده است. این شرکت در بیانیه‌ای اعلام کرد: «با نهایت اندوه و تأسف تأیید می‌کنیم که یک نفر جان خود را از دست داده است». این شرکت جزئیاتی در مورد علت مرگ این ملوان ارائه نکرد. در ادامه این بیانیه آمده است: «علاوه بر این، یکی از اعضای خدمه مفقود شده و یک تیم تخصصی در حال تلاش برای یافتن اوست. وضعیت سایر اعضای خدمه مشخص است». بر اساس ارزیابی‌های اولیه منابع امنیت دریایی، احتمال دارد این نفتکش هدف حمله پهپادی قرار گرفته باشد.‌ سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا پیش‌تر از حادثه‌ای در ۲۴ مایل دریایی بندر راشد در امارات متحده عربی خبر داده بود. این سازمان اعلام کرد یک ناخدا این شناور را در حالی که لنگر انداخته و کج‌ شده، مشاهده کرده است؛ موضوعی که احتمالاً نشان می‌دهد این شناور پس از اصابت یک پرتابه ناشناس، دچار آب‌گرفتگی شده است. مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد مقام‌ها در حال بررسی این رویداد هستند و از شناورها خواست هنگام عبور از منطقه احتیاط کنند و هرگونه فعالیت مشکوک را گزارش دهند. سنتکام: پنج نفتکش ایران را منهدم کردیم؛ رد ادعاهای سپاه درباره حمله به ناوهای آمریکا فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، روز سه‌شنبه پس از حملات موشکی نافرجام به یک ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا طی دو روز گذشته، پنج نفتکش ایران را منهدم کرد. وزیر خارجه آمریکا درباره این حملات گفت که ایران با هر بار هدف قرار دادن کشتی‌های نظامی آمریکا نفتکش‌هایی را از دست خواهد داد. مارکو روبیو بامداد چهارشنبه در جریان سفر به کلمبیا در پاسخ به سوالی درباره حملات آمریکا به نفتکش‌های ایرانی گفت: «ایران همچنان تلاش می‌کند کشتی‌های نیروی دریایی آمریکا را هدف قرار دهد و هر بار که این کار را انجام دهند یا تلاش کنند انجامش دهند، نفتکش از دست خواهند داد». سنتکام: ۱۰ نفتکش ایرانی طی یک هفته منهدم شدند در پی اعلام سپاه پاسداران درباره هدف قرار دادن ناوگان نظامی آمریکا، سنتکام این ادعا را رد کرد و گفت که حملات صورت گرفته از سوی سپاه پاسداران شکست خورده‌اند. در بیانیه فرماندهی ارتش آمریکا در خاورمیانه آمده است: «نیروهای آمریکایی تنها در هفته گذشته با موفقیت ۱۰ نفتکش ایرانی را منهدم کردند». سنتکام افزود: «این نفتکش‌ها بخشی از یک شبکه چند میلیارد دلاری ناوگان سایه بودند که منابع مالی سپاه پاسداران را تأمین می‌کرد و ایران توان دفاع از آن‌ها را ندارد». با این حال سخنگوی سپاه پاسداران در گفت‌‌وگو با رسانه‌های حکومتی بار دیگر مدعی هدف قرار دادن کشتی‌های نظامی ایالات متحده شد. حسن محبی بدون اعلام زمان دقیق گفت: «چندی پیش یک ناو هواپیمابر آمریکایی را در فاصله ۵۰۰ کیلومتری هدف قرار دادیم». پیش از حملات روزهای ۱۴ و ۱۸ شهریور ارتش آمریکا به نفتکش‌های ایرانی، سنتکام از تلاش سپاه پاسداران برای هدف قرار دادن ناوهای جنگی آمریکا با موشک‌های بالستیک خبر داده بود. مقام‌های ایرانی گفته‌اند این اقدام با هدف شکستن محاصره دریایی ایران انجام می‌شود؛ محاصره‌ای که از اواخر تیر و در پی فروپاشی تفاهم‌نامه اسلام‌آباد بار دیگر به دستور رئیس‌جمهور آمریکا از سر گرفته شده و صادرات نفتی ایران را به‌شدت محدود کرده است. شرکت کپلر که ناظر بر کشتیرانی جهانی است پیش‌تر اعلام کرد حجم نفت خام ایران که هم‌اکنون در نفتکش‌هایی خارج از منطقه محاصره دریایی آمریکا قرار دارد از حدود ۹۰ میلیون بشکه در اواسط ماه ژوئیه، به ۲۹ میلیون بشکه کاهش یافته و ممکن است در ماه اکتبر به پایان برسد.

Download options
9 Sep 2026, 09:47 GMT رادیو فردا

قیمت ارزهای خارجی در بازار آزاد ایران صبح روز چهارشنبه، ۱۸ شهریور، ساعاتی پس از هدف قرار گرفتن پنج نفتکش دیگر ایران از سوی ارتش ایالات متحده، رکورد تازه‌ای ثبت کرد و نرخ دلار آمریکا به رقم بی‌سابقه ۲۳۲ هزار تومان رسید. وب‌سایت‌های اعلام نرخ ارز و طلا، قیمت دلار آمریکا را ظهر چهارشنبه تا ۲۳۵ هزار و ۵۰۰ تومان هم گزارش کردند. قیمت یورو، پول واحد کشورهای اروپایی بیش از ۲۷۰ هزار تومان و قیمت پوند بریتانیا هم ۳۱۳ هزار تومان اعلام شد. در همین حال قیمت هر سکه طلا معروف به امامی با ثبت رکورد تازه‌ای ۲۴۰ میلیون تومان در معاملات بازار آزاد معامله شد. افزایش قیمت ارزهای خارجی و طلا در ایران به دنبال اعلام آمریکا در اجرای برنامه فشار اقتصادی موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» و تصمیم امارات متحده عربی در قطع مبادلات تجاری و مالی با ایران شدت گرفته، به طوری که ریال ایران طی دو هفته گذشته بیش از ۱۵ درصد از ارزشش را از دست داده است. یک روز پیش از ثبت رکوردهای تازه در بازار ارز و طلای ایران، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده از تحریم تمام خطوط هوایی تحریم‌نشده ایران خبر داده بود. بر مبنای این تصمیم تمام خطوط هوایی ایران هدف تحریم‌های آمریکا قرار گرفتند. یک مقام وزارت خزانه‌داری آمریکا در گفت‌وگو با خبرنگاران اعلام کرد: «در واقع، ما در حال خارج کردن کل بخش هوانوردی اقتصاد ایران از بازار هستیم.» اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، نیز در بیانیه‌ای گفت: «در چارچوب عملیات طرد اقتصادی، ما وعده داده بودیم که برای کسانی که راه‌های حیاتی تأمین مالی رژیم ایران را فراهم می‌کنند، پیامدهای شدیدی در نظر خواهیم گرفت. امروز به این وعده عمل کردیم و شرکت‌هایی را که همچنان از ماهان‌ایر حمایت می‌کنند تحریم کردیم.» او به «هر کسی که با خطوط هوایی باقی‌مانده ایران تجارت می‌کند»، هشدار داد: «شما در معرض خطر قطع شدن از نظام مالی جهانی قرار دارید.» فشار تورم در ایران؛ هزینه سبد خوراکی به «۸۵ درصد» درآمد یک کارگر رسید عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی ایران، پیشتر با رد وجود کمبود ارز، کاهش شدید ارزش پول ملی ایران را ناشی از افزایش تقاضای «احتیاطی، سفته‌بازانه و خروج سرمایه» دانسته بود. او گفته بود بانک مرکزی در صورت نیاز آمادهٔ تزریق تا دو میلیارد دلار به بازار است، اما این اظهارات مانع ادامهٔ افزایش نرخ ارز نشده است. افزایش قیمت ارز می‌تواند به شدت بر گرانی کالاها در ایران تأثیر بگذارد. مرکز آمار ایران تورم نقطه به نقطه مرداد ماه، یعنی پیش از موج جدید سقوط ارزش ریال، را ۸۹ درصد و افزایش متوسط قیمت «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها» طی یک سال را بیش از ۱۲۷ درصد اعلام کرده بود. تعدادی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی روز نهم شهریور در نامه‌ای به سران سه قوه جمهوری اسلامی از وضعیت بازار ارز انتقاد کردند و گفتند که نوسان مداوم قیمت‌ها در بازار ارز، طلا و سکه «نااطمینانی را در میان مردم و فعالان اقتصادی افزایش داده است».

Download options
9 Sep 2026, 08:04 GMT رادیو فردا

دفتر نخست وزیر اسرائیل گزارش‌های منتشر شده در رسانه‌های این کشور مبنی بر «هشدار» رئیس امارات متحده عربی به بنیامین نتانیاهو درباره در پیش بودنِ حمله ۷ اکتبر توسط گروه افراطی حماس را رد کرد. دفتر بنیامین نتانیاهو در بیانیه‌ای اعلام کرد: «گزارش‌های رسانه‌ها نادرست هستند. هیچ هشداری از سوی امارات متحده عربی قبل از ۷ اکتبر به نخست‌وزیر داده نشده بود.» بر اساس گزارشی که ابتدا سه‌شنبه ۱۷ شهریور در روزنامه هاآرتص منتشر شد، محمد بن زاید، رئیس امارات متحده عربی، حدود یک هفته و نیم قبل از حمله گروه حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر سال ۲۰۲۳، در تماس تلفنی با بنیامین نتانیاهو، درباره برنامه‌ریزی این گروه افراطی برای انجام حمله‌ای گسترده هشدار داده بود. در این گزارش ادعا شده که بنیامین نتانیاهو با وجود دریافت این هشدار، از اطلاع دادن به روسای امنیتی اسرائیل یا انجام هرگونه اقدامی «خودداری» کرده بود. هاآرتص این گزارش را بر اساس محتویات کتاب در آستانه انتشار دو روزنامه‌نگار درباره جنگ غزه و تحقیقات آنها در گفت‌وگو با ده‌ها منبع، از جمله مقامات ارشد اسرائیل و سایر کشورها منتشر کرده است. طبق گزارش هاآرتص، محمد بن زاید در تماسش که حدود ۴۵ دقیقه به طول انجامید، به نتانیاهو هشدار داده بود که یحیی سنوار، رهبر وقت حماس، در حال برنامه‌ریزی برای حمله‌ای گسترده به اسرائیل است. حماس در فهرست گروه‌های تروریستی آمریکا و اتحادیه اروپا قرار دارد. بر اساس آمار اسرائیل و عفو بین‌الملل، در حملهٔ یادشده، حدود ۱۲۰۰ نفر، عمدتاً غیرنظامی، کشته و ۲۵۱ نفر از جمله کودکان به گروگان گرفته شدند. ماجرای این گروگان‌گیری مدت‌ها در صدر اخبار بود. بعداً برخی از آنها طی عملیات نظامی اسرائیل و برخی در چارچوب توافق‌های آتش‌بس آزاد شدند. در گزارش هاآرتص آمده است که رئیس امارات همچنین ابراز نگرانی کرده بود که چنین حمله‌ای نه تنها منجر به «خونریزی خواهد شد، بلکه منطقه را بی‌ثبات کرده و توافق‌نامه‌های ابراهیم را تضعیف می‌کند»؛ این توافق‌نامه‌ها روابط بین اسرائیل و چندین کشور عربی را عادی‌ می‌کند. به گزارش هاآرتص، بن زاید از نتانیاهو خواسته بود که این هشدار را «جدی بگیرد و برای حمله احتمالی آماده شود». با این حال آن طور که این روزنامه نوشته، نتانیاهو ظاهراً «نسبتاً آرام» واکنش نشان داده و به رهبر اماراتی اطمینان داده بود که اسرائیل «برای هر سناریویی آماده است». روزنامه تایمز اسرائیل هم عصر سه‌شنبه اعلام کرد که گزارش هاآرتص را به‌طور مستقل تأیید کرده و به نقل از یک منبع اماراتی ناشناس نوشت که بن زاید تنها چند روز قبل از حملات حماس با نتانیاهو تماس گرفته و به او هشدار داده بود که این گروه شبه‌نظامی در حال برنامه‌ریزی برای حمله به اسرائیل است. دولت امارات متحده عربی در واکنش به این گزارش‌ها در بیانیه‌ای گفت که در مورد آنها یا گمانه‌زنی‌ها در مورد مکالمات بین رهبران اظهارنظر نمی‌کند. در بیانیه امارات گفته شده که تلاش‌های این کشور از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به طور مداوم بر کاهش تنش، ثبات منطقه‌ای و جلوگیری از خشونت بیشتر متمرکز بوده است. این گزارش در شرایطی منتشر شده که ۱۰ اسفند ۱۴۰۳ ارتش اسرائیل نتایج تحقیقات داخلی خود در مورد عواملی که منجر به عدم پیش‌بینی حملهٔ ۷ اکتبر گروه افراطی حماس به اسرائیل شد را منتشر کرد. گزارش این تحقیقات بر «غافل‌گیری مطلق» ارتش در روز حمله در برابر این گروه تأکید داشت. انتشار این گزارش در فاصله کوتاهی تا برگزاری انتخابات عمومی در اسرائیل، با واکنش‌های گسترده‌ای روبرو شده است و رهبران احزاب مخالف دولت، بنیامین نتانیاهو را برای ادامه فعالیت به عنوان نخست‌وزیر مناسب ندانسته‌‌اند.

Download options
9 Sep 2026, 06:56 GMT رادیو فردا

به‌دنبال حملات اخیر حوثی‌های تحت حمایت حکومت ایران در یمن به عربستان سعودی، پاکستان هشدار داد پیمان دفاعی این کشور با ریاض، ممکن است وارد مرحله اجرایی شود. پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه به‌تازگی روابط راهبردی دیرینه خود را با امضای «ائتلاف دفاعی مکه» رسمی کرده‌اند؛ چارچوب امنیتی سه‌جانبه‌ای که توافقی دفاعی با هدف تقویت بازدارندگی جمعی، افزایش همکاری نظامی و ارتقای ثبات منطقه‌ای توصیف می‌شود. این هشدار پس از آن مطرح شد که حوثی‌های یمن شهرها و زیرساخت‌های اقتصادی در جنوب عربستان سعودی را هدف قرار دادند و بر اساس اعلام ریاض، دست‌کم ۷۳ غیرنظامی زخمی شدند. پاکستان حملات حوثی‌ها به ابها، خمیس مشیط، جازان و نجران را محکوم کرد و آنها را «نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی عربستان سعودی» خواند. خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، در یک برنامه تلویزیونی داخلی در واکنش به این حملات، گفت: «در این مورد نباید هیچ تردیدی وجود داشته باشد. ما به مفاد و شرایط این پیمان متعهد هستیم و ان‌شاءالله در صورت نیاز به تعهدات خود عمل خواهیم کرد.» آصف توضیح داد که این توافق در صورت وقوع تجاوز، کمک متقابل میان اعضا را پیش‌بینی کرده است. وزیر دفاع پاکستان در عین حال ابراز امیدواری کرد که اوضاع عادی شود و تنش‌ها کاهش یابد، اما به حوثی‌ها هشدار داد که باید درک کنند تلاش برای کشاندن درگیری به خارج از یمن می‌تواند پیامدهایی برای آنها داشته باشد. آصف، حوثی‌ها را «بازیگران غیردولتی» توصیف کرد و گفت در سراسر جهان اسلام، از جمله در یمن، نسبت به ایران «همدلی و علاقه وجود دارد و در این مورد تردیدی نیست»، «اما اگر از بازیگران غیردولتی برای سوءاستفاده از یک اختلاف دوجانبه استفاده شود، فکر می‌کنم آنها این کار را به ضرر خودشان انجام خواهند داد». او گفت این توافق می‌تواند به‌عنوان یک عامل بازدارنده نیز عمل کند و لزوماً به این معنا نیست که پاکستان و متحدانش در برابر هر تجاوزی، به همان شکل پاسخ خواهند داد. حملات اخیر حوثی‌ها حوثی‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی برای اولین‌بار نیست که تأسیسات انرژی عربستان سعودی را هدف قرار می‌دهند. این گروه در تابستان سال جاری نیز اعلام کرد که دو نفتکش سعودی را هدف قرار داده است؛ اقدامی که آن را بخشی از محاصره دریایی علیه عربستان توصیف کرد. حوثی‌ها مناطقی را در نزدیکی تنگه باب‌المندب در کنترل خود دارند؛ یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی جهان که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل می‌کند. این موقعیت به این گروه امکان می‌دهد ترافیک حیاتی دریایی را تهدید کند. این حملات پس از افزایش تنش‌ها میان حوثی‌ها و ریاض انجام شد. پس از آنکه حوثی‌ها تهدید به انجام حملات بیشتر کردند، ائتلاف به رهبری عربستان که از دولت رسمی یمن حمایت می‌کند، وعده داد با هرگونه تلاش برای هدف قرار دادن عربستان، شهروندان یا دارایی‌های ملی این کشور، با «قاطعیت و قدرتی بی‌سابقه» مقابله کند. پیمان دفاعی مکه حملات اخیر حوثی‌ها در شرایطی انجام شده که پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه به‌تازگی روابط راهبردی دیرینه خود را با امضای «ائتلاف دفاعی مکه» رسمی کرده‌اند. این توافق مرداد ۱۴۰۵ در جریان نشست مکه امضا و باعث شد برخی آن را با ائتلاف‌های نظامی مانند ناتو مقایسه کنند. با این حال، به گفته تحلیلگران امنیتی، هدف این پیمان، رسمی کردن دهه‌ها همکاری راهبردی موجود است، نه لزوما ایجاد یک بلوک نظامی جدید یا یک ائتلاف تهاجمی. به گفته آنها، هدف چارچوب این توافق سه‌جانبه این است که با تقویت سازوکارهای امنیت جمعی، ثبات منطقه‌ای حفظ شود و اتکا به همکاری‌های موقت کاهش یابد. در هسته اصلی این توافق، فرض اصلی این است که تجاوز علیه یکی از اعضا، تهدیدی علیه هر سه عضو تلقی شود؛ موضوعی که هزینه احتمالی اقدام نظامی را افزایش داده و از طریق ایجاد بازدارندگی معتبر، احتمال درگیری را کاهش می‌دهد.

Download options
9 Sep 2026, 04:42 GMT رادیو فردا

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، اعلام کرد نیروهای نظامی ایالات متحده روز سه‌شنبه ۱۷ شهریور، به‌دنبال دو حمله موشکی بالستیک سپاه پاسداران به یک ناو نیروی دریایی آمریکا در دو روز گذشته، پنج نفتکش ایران را «منهدم کردند». در بیانیه سنتکام آمده است که ناو آمریکایی با موفقیت از حملات موشکی ایران گریخت و به گشت‌زنی در آب‌های منطقه ادامه داد و هیچ‌یک از نیروهای آمریکایی نیز در این حملات آسیب ندیدند. بر اساس اعلام سنتکام، با آنکه حملات یادشده ایران ناموفق بود، اما آمریکا در عملیاتی موفق، نفتکش‌های ام‌تی کاویز، ام‌تی چارمینار، ام‌تی هورایزن ۱ و ام‌تی ریسکو در دریای عمان و همچنین ام‌تی دریا در نزدیکی جزیره خارگ را هدف قرار داد. به گفته ارتش آمریکا، پیش از حمله به این شناورها، به خدمه آنها دستور داده شد کشتی‌ها را ترک کنند و سپس این نفتکش‌ها هدف قرار گرفتند و از کار افتادند. ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، بامداد چهارشنبه ۱۸ شهریور به وقت تهران نیز ویدئوی انهدام نفتکش ری‌یسکو، یکی از ۵ نفتکش جمهوری اسلامی را که ساعاتی قبل منهدم کرد، منتشر کرد. سنتکام می‌گوید جمهوری اسلامی از این نفتکش‌ها به عنوان بخشی از شبکه چند میلیارد دلاری انتقال مخفیانه نفت برای تأمین مالی سپاه پاسداران و گروه‌های هم‌پیمان منطقه‌ای خود استفاده می‌کرد. سنتکام در عین حال تأکید کرده که ایران توانایی دفاع از این شناورها را ندارد. در این بیانیه همچنین آمده است که ۱۴ شهریور نیز پس از آنکه سپاه پاسداران تلاش کرد به یک ناو هواپیمابر و یک ناوشکن موشک‌انداز آمریکا حمله کند، نیروهای سنتکام سه نفتکش دیگر ایران را منهدم کرده بودند. خبرگزاری‌های رسمی در ایران حمله به یک نفتکش در سواحل بندر جاسک را تأیید کرده، اما درباره حمله به سایر نفتکش‌ها هنوز گزارشی منتشر نکرده‌اند. همزمان سپاه پاسداران ساعتی پیش با صدور اطلاعیه فوری به خدمه نفتکش‌ها در بنادر بحرین و کویت هشدار داد که عرشه را فوراً ترک کنند چرا که به زودی هدف قرار خواهند گرفت. سپاه پاسداران که در طول چند ساعت گذشته با انتشار چند اطلاعیه از حملات موشکی خود به مواضع آمریکا در اردن خبر داده بود، در آخرین اطلاعیه مدعی شده است که در واکنش به حمله آمریکا به پنح نفتکش ایران، نیروی دریایی سپاه به «دو فروند شناور آمریکایی و هشت نفتکش» حمله کرده و «خسارت های زیادی» به آنها وارد کرده است. در این اطلاعیه که بامداد چهارشنبه ۱۸ شهریور منتشر شده همچنین ادعا شده است که «۱۰ فروند کشتی متخلف که به گفته نیروی دریایی سپاه، قصد عبور از «منطقه ممنوعه و ناایمن تنگه هرمز» را داشتند حمله شده است. با این حال اندکی بعد فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد هیچ ناو جنگی نیروی دریایی این کشور در حملات سپاه پاسداران در خاورمیانه هدف قرار نگرفته و همه تلاش‌ها برای حمله به این شناورها ناموفق بوده است. نیروهای مسلح اردن هم با صدور بیانیه‌ای در روز چهارشنبه اعلام کردند که جمهوری اسلامی در حمله خود ۲۰ موشک بالستیک شلیک کرد که از این تعداد ۱۸ فروند رهگیری شدند و دو موشک نیز در فضای باز خالی از جمعیت فرود آمد.

Download options
8 Sep 2026, 20:21 GMT رادیو فردا

رسانه‌های ایران شامگاه سه‌شنبه ۱۷ شهریور از شنیده‌شدن صدای چندین انفجار از سمت دریا در نزدیکی جزایر خارگ و جاسک خبر دادند. خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران می‌گوید یک نفتکش ایرانی در نزدیکی جزیرۀ خارگ هدف «موشک‌های آمریکایی» قرار گرفته و خدمۀ آن در حال ترک کشتی هستند. خبرگزاری صداوسیما نیز از هدف قرار گرفتن یک نفتکش دیگر ایران در نزدیکی جاسک خبر داد. از سوی دیگر روزنامۀ «جروزالم پست» چاپ اسرائیل هم به نقل از مقام‌های آمریکایی گفته که نیروهای سنتکام هم‌اکنون در حال حمله به نفتکش‌های ایرانی هستند. شبکۀ فاکس نیوز نیز به نقل از یک مقام آمریکایی، حمله به اهدافی از جمله نفتکش‌های ایرانی را تأیید کرد. این مقام آمریکایی به این شبکه خبری گفته که «حملات سه‌شنبه بخشی از یک تلاش گسترده‌تر برای تحت‌ فشار گذاشتن اقتصادی ایران بوده و نیروهای آمریکایی قصد داشته‌اند این نفتکش‌ها را غرق کرده یا به‌طور کامل از کار بیاندازند». حساب کاربری سنتکام در شبکۀ ایکس اما، هنوز خبری در این مورد منتشر نکرده است. هشدار سپاه پاسداران هم‌زمان با انتشار گزارش‌های اولیه از شنیده‌شدن صداهای انفجار، سپاه پاسداران هشدار داد که در صورت هدف‌قرار گرفتن نفتکش‌های ایرانی، «حملات سنگینی» را علیه پایگاه‌های آمریکایی اجرا خواهد کرد. نیروی دریایی سپاه سپس با انتشار بیانیه‌ای گفته که در پاسخ به هدف قرار گرفتن «چند فروند از نفتکش‌های ایران» از سوی آمریکا، به «تمامی خدمه نفتکش‌ها در محدودۀ اسکله‌های کویت و بحرین» هشدار «تخلیه» می‌دهد و این شناورها را هدف قرار خواهد داد. سنتکام: سه نفتکش ایرانی را هدف گرفتیم؛ تهدید ایران به تشدید حملات به شناورهای آمریکا ارتش جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران روز سه‌شنبه از هدف قرار دادن دو پهپاد آمریکایی خبر داده بودند. کمی بعد هم سپاه پاسداران مدعی به‌دام انداختن یک زیردریایی بدون سرنشین آمریکایی شد. ساعاتی بعد یک مقام آمریکایی بدون اشاره به جزئیات، «بروز نقص فنی» در این شناور زیرسطحی یا زهپاد را تأیید کرد، اما به احتمال افتادن آن به‌دست ایران اشاره‌ای نکرد. این نخستین بار نیست که نیروهای آمریکایی به نفتکش‌های ایرانی حمله می‌کنند. سنتکام روز ۱۴ شهریور اعلام کرد نیروهای نظامی ایالات متحده پس از آن‌که سپاه پاسداران موشک‌های بالستیک به سوی دو ناو جنگی آمریکایی شلیک کرد، سه نفتکش ایرانی را هدف قرار دادند. سنتکام سپس ویدئویی از نفتکش «ام‌/تی کیلو» منتشر کرد که نشان می‌داد این شناور بعد از حمله روز شنبه نیروهای آمریکایی واژگون و سپس غرق شده است. در توضیح ستاد فرماندهی نیروهای آمریکایی در خاورمیانه آمده که این نفتکش در دریای عمان غرق شد. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، پس از این حملات، به ایران هشدار داد که اگر به کشتی‌های آمریکایی شلیک کند، «ما نفتکش‌های آن‌ها را منهدم (و غرق خواهیم کرد). تنها کاری که آن‌ها باید انجام دهند این است که به نیروی دریایی آمریکا شلیک نکنند.» این تحولات پس از آن رخ داد که آمریکا هشتم شهریور اعلام کرد به سکوهای پرتاب موشک‌های مین‌ریز سپاه پاسداران در جزیره لارک حمله کرده است. ایران در مقابل پایگاه‌های نظامی در اردن را هدف قرار داد و ارتش ایالات متحده سپس به اهداف متعددی در استان‌های جنوبی ایران حمله کرد.

Download options
8 Sep 2026, 16:51 GMT فرشته قاضی

نزدیکان ترانه و رومینا رحیمی در گفت‌وگو با رادیوفردا، اتهامات منتسب به این دو خواهر دوقلو را رد کرده و گفتند که آن‌ها زیر شکنجه مجبور به اعترافاتی شده‌اند که هیچ نسبتی با آن‌ها ندارد. مسعود نورمحمدی،‌ پسرخاله ترانه و رومینا رحیمی، به رادیوفردا گفت که هیچ مدرک و سندی در پرونده علیه ترانه و رومینا وجود ندارد و همه اتهامات واهی است. ترانه و رومینا رحیمی دو تن از ۱۶ متهم پرونده میدان شهدای اصفهان هستند و در حال حاضر در زندان دولت‌آباد اصفهان محبوس‌اند. آن‌ها با اتهام‌هایی از جمله «محاربه، معاونت در محاربه، تخریب اموال عمومی در حکم محاربه، اجتماع و تبانی و تبلیغ علیه نظام»، در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، به اعدام و ۲۵ سال زندان محکوم شده‌اند. مسعود نورمحمدی می‌گوید که وضعیت جسمانی این دو بازداشتی اعتراضات دی، در زندان اصفهان وخیم است.

Download original audio
RFE/RL logo
Audio 12:23
Credit: فرشته قاضی
8 Sep 2026, 16:51 GMT فرشته قاضی

بستگان ترانه و رومینا رحیمی در گفت‌وگو با رادیوفردا اتهامات منتسب به این دو خواهر دوقلو را رد کرده و گفتند که آن‌ها زیر شکنجه مجبور به اعترافاتی شده‌اند که هیچ نسبتی با آن‌ها ندارد. مسعود نورمحمدی،‌ پسرخاله ترانه و رومینا رحیمی، در گفت‌وگو با رادیو فردا گفت که هیچ مدرک و سندی در پرونده علیه ترانه و رومینا وجود ندارد و همه اتهامات واهی است. ترانه و رومینا رحیمی دو تن از ۱۶ متهم پرونده «میدان شهدا» اصفهان هستند و در حال حاضر در زندان دولت‌آباد اصفهان محبوس‌اند. آن‌ها با اتهام‌هایی از جمله «محاربه، معاونت در محاربه، تخریب اموال عمومی در حکم محاربه، اجتماع و تبانی و تبلیغ علیه نظام»، در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ روبرو هستند. شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان، ترانه را به اعدام و رومینا را به ۲۵ سال زندان محکوم کرده است. ممکن است ابتدا از وضعیت ترانه و رومینا در زندان بگویید؟ در حال حاضر در زندان در چه شرایطی به سر می‌برند؟ مسعود نورمحمدی: متأسفانه این بچه‌ها هم از لحاظ روحی، هم از لحاظ بدنی و جسمی، تحت فشارهای زیادی بودند و هستند. ترانه قبلا، قبل از زندان، عمل جراحی روی پایش داشت و پیچ و پلاک کرده بود و در زندان به خاطر شکنجه‌های زیادی که شده وضعیت پایش خیلی بدتر شده. ما نمی‌دانیم پایش شکسته یا پیچ و پلاک‌ها جابه‌جا شده‌اند یا چه اتفاق دیگری افتاده. دکتر زندان دستور داده که باید ترانه را به صورت فوری به بیمارستان ببرند و شرایط معالجه فراهم شود اما مسئولان بهداری زندان از این کار جلوگیری می‌کنند و مرتب به ترانه می‌گویند تو قرار است اعدام شوی. چه با پای شکسته، علیل یا سالم، اعدام می‌شوی. دیروز (یکشنبه ۱۵ شهریور) ترانه از زندان تماس گرفت گفت که دیگر امکان حرکت با پایش را ندارد. یک بچه ۲۰ ساله که باید الان روی اسبش سوار بود و می‌دوید، به این حالت رسیده که نمی‌تواند با پاهایش در زندان راه برود. از این سلول به آن سلول برود. از لحاظ روحی هم که به طور مداوم کسانی که در زندان هستند مثل این‌که وظیفه‌شان این شده که بچه‌ها را از لحاظ روحی شکنجه بدهند. نه تنها بازپرس‌ها و ماموران وزارت اطلاعات سپاه که به صورت بدنی این‌ها را شکنجه کردند، مسئولان زندان هم الان از لحاظ روحی این بچه‌ها را شکنجه می‌دهند. وضعیت روحی رومینا خیلی بد است. او هم تحت شکنجه بوده و تحمل زندان را دیگر ندارد. از لحاظ روحی این بچه‌ها را شکسته‌اند. آقای نورمحمدی، ترانه و رومینا کی بازداشت شدند؟ آن‌طور که ما پیگیری کردیم در ارتباط با اعتراضات ۱۸ دی بازداشت شده‌اند ولی چه زمانی و به چه شکلی بازداشت شدند؟ بله این‌ها هم مثل میلیون‌ها ایرانی شجاع دیگر در آن دو شب (۱۸ و ۱۹ دی) بیرون بودند. رومینا کمی زودتر به خانه برگشت چون مشکل معده داشت و قبلا عمل جراحی معده داشت. ولی خب ترانه در خیابان بود. یک هفته بعد از ۱۸ و ۱۹ دی، ترانه خانه دوستش بود که نزدیک صبح می‌ریزند توی خانه دوستش، دست و پای ترانه را می‌بندند خانه را می‌گردند. ماسک روی صورت‌شان بود و معلوم نبوده .هیچ اجازه دسترسی خانه را نداشتند... در واقع حکمی نشان نداده‌اند. بله حکمی نشان ندادند. دست و پای ترانه را بستند خانه را گشتند و تمام وسایل ترانه را بردند. از آن طرف وسط شب می‌ریزند خانه خاله‌ام و به همین شکل رومینا را می‌برند. حدس من این بوده که رومینا را بردند تا به ترانه فشار بیاورند و بر اساس شکنجه‌ها علیه رومینا، ترانه را مجبور به اعتراف کنند. خب این‌ها دوقلو هستند و خیلی به همدیگر وابسته هستند. همیشه پیش همدیگر بودند. اتهامات بسیار سنگینی هم به ترانه و هم به رومینا منتسب کردند و حکم اعدام و ۲۵ سال زندان، احکام بسیار سنگینی است. گفتید که ترانه و رومینا در خیابان حضور داشتند چرا آن‌ها را درگیر این پرونده کرده‌اند؟ سؤال خوبی است. ببینید من هم نمی‌دانم. هیچ کار جمهوری اسلامی بر اساس منطق و اصول و حتی بر اساس قانون خودشان نیست. جمهوری اسلامی اصلاً شفافیت ندارد. به این‌ها اتهام زدند که کوکتل مولوتف داشتند. وکلا گفتند که توی این کوکتل مولوتف‌ها، روغن بوده. بنزین نبوده. قابل اشتعال نبوده و چیزی نبوده که باعث تخریب مالی و جانی و تهدید جانی باشد. یک پرونده دیگر هم در ارتباط با «میدان شهدا» است که دو نفر کشته شدند ابتدا توی پرونده گذاشته بودند و گفتند که این بچه‌ها آن دو نفر را کشته‌اند. ما می‌دانیم که ترانه حدود ۱۳۰ متر آن طرف‌تر بوده. اصلاً موقعی که آن دو نفر کشته شدند آنجا نبود. رومینا هم اصلاً آنجا نبود. رومینا را گرفتند به خاطر این‌که روی ترانه فشار بیاورند. به وکیل اجازه دسترسی به پرونده ندادند. تازه بعد از این همه مدت، بعد از اعلام حکم، دیروز (یکشنبه) به وکیل اجازه داده شده که پرونده را بخواند. تا الان که وکیل پرونده را خوانده می‌گوید هیچ چیزی این پرونده نیست. اتهامات واهی هستند. چند ویدئو از ترانه بیرون است. شما به چشم‌های این دختر نگاه کنید. غیر از مهربانی هیچ چیزی نمی‌بینید. از چشم این دختر، از چشم این بچه، مهربانی می‌ریزد و در رفتارش همین‌طور. کافی است یک بار با او صحبت کنید یک بار او را ببینید اصلاً چنین چیزی امکان ندارد. این اتهامات واهی هستند و هیچ مدرکی هم علیه این بچه‌ها ندارند. هیچ مدرکی ارائه نشده و هیچ مدرکی نیست. گزارش ویژه؛ جزئیات روند محاکمه متهمان پرونده «میدان شهدا» اصفهان آقای نورمحمدی ابتدا اشاره کردید به شکنجه ترانه و رومینا. اطلاعی دارید از جزئیاتش؟ این‌که تحت چه شرایطی، از ترانه و رومینا اعترافات اجباری گرفتند؟ بله ترانه را زده‌اند. جوری که بعد از پنج ماه،‌ وقتی خاله من، مادرشان رفته زندان بچه‌ها را ببیند آن‌ها را نشناخته. صورت‌ها همه کبود و باد کرده. بدن‌شان باد کرده. خاله من به موهایش عشق فراوان داشت. همیشه این بچه‌ها را طوری بزرگ کرده بود که با آزادی به موهایشان نگاه کنند. خاله من شوکه شده بود چون که مویی بر سر این بچه‌ها نمانده بود. آن‌ها را از این سلول به آن سلول، از این اتاق بازجویی به آن اتاق بازجویی، از موهایشان کشیده و برده بودند در حدی که تمام موهایشان کنده شده بود. به ترانه گفته بودند اگر اعتراف نکنی جلوی تو به خواهرت تجاوز می‌کنیم. ترانه هر شب تا صبح، صدا و جیغ‌های خواهرش زیر شکنجه را در سلولش می‌شنید. تمام بچه‌ها هر شب شکنجه می‌شدند حتی جلوی همدیگر شکنجه می‌شدند. ترانه را روی صندلی می‌نشاندند، می‌گفتند نگاه کن ببین ما چه‌جوری بقیه را شکنجه می‌کنیم تا اعتراف بکنی. خب این شرایط زندان بوده. هر کسی در این شرایط باشد می‌شکند. به او گفتند که اگر این برگه‌ای که ما به تو می‌دهیم را امضا نکنی و چیزهایی که می‌خواهیم را نگویی به خواهرت جلوی تو تجاوز می‌کنیم. هر کسی باشد می‌گوید من چنین چیزی برای خواهرم نمی‌خواهم. هر چه بخواهیم امضا می‌کنم و هر چه بگویید می‌گویم به خاطر خواهرم و به خاطر این جوان‌ها که جلوی من هر روز دارید آن‌ها را می‌زنید. درباره تعرض جنسی به ترانه در زندان چطور؟ آن‌طور که ما پیگیری کردیم وکلا شکایت کرده‌اند. شما اطلاعی دارید؟ مثل این‌که در زندان با وکیل صحبت کرده و به وکیل این حرف را زده‌اند. این را هم بگویم که تاکنون به وکیلی که ما برای پرونده گرفتیم اجازه نداده‌اند که ترانه را ببیند. هرچی بوده تماس تلفنی بوده. حضوری دیدار نداشتند. ولی خب این ر ا احتمالاً به وکلا گفته‌اند و وکلا پیگیر این موضوع شده‌اند. ممکن است کمی بیشتر از خود ترانه و رومینا به ما بگویید؟ می‌دانیم که دو خواهر دوقلو هستند که در زندان ۲۰ ساله شده‌اند. شغل‌شان چی بود؟ در مورد خودشان بیشتر به ما بگویید. بله. ترانه یک ورزشکار بود. اسب سوار بود. کلاً عاشق مردم و عاشق انسان‌ها بود. مهربان بود. خیلی عاشق حیوانات بود. من جایی زندگی می‌کنم که همسایه‌ها اسب دارند. همیشه به من می‌گفت پسر خاله، فیس‌تایم کن من اسب‌ها را ببینم. نگاه می‌کردیم می‌گفت نژاد این اسب فلان است و خصوصیت‌اش بهمان است. رومینا واقعاً نشانهٔ یک «نسل زد» ایرانی است. جسور، شجاع و بی‌پروا. کسی نیست که به او بگویند چکار بکند و چکار نکند. خیلی عاشق مد بود مخصوصاً کفش. خودش هم در کفش‌فروشی همان میدان شهدا کار می‌کرد. این دو بچه دل‌شان میخواست روی پای خودشان بایستند. از کوچکی شروع کردند به کار کردن و راه خودشان را پیدا کردند. ترانه راه خودش را پیدا کرد. عاشق اسب بود و ورزشکار شد. ترانه مدال‌های زیادی هم گرفته. خاله من که اشک به چشمانش نمانده. همه ما را به مرز روانی بودن رسانده‌اند. خاله من حسابدار بود. از روزی که بچه‌ها را گرفتند نتوانسته سر کار برود. چون وضعیت روحی‌اش خوب نیست. ترانه و رومینا یک‌جورهایی در خانه ما بزرگ شدند. چون خاله من شاغل بود و مادرم پرستار بازنشسته بود. مادرم از بچه‌ها مراقبت می‌کرد. این بچه‌ها مثل خواهر من هستند. الان حکمی که صادر شده حکم اعدام و ۲۵ سال زندان است. بعد از صدور این احکام آیا خانواده شما توانسته‌اند با ترانه و رومینا حرف بزنند؟ خود ترانه و رومینا در مورد این حکم حرفی زده‌اند؟ بله ترانه و رومینا از زندان زنگ می‌زنند و صحبت می‌کنند. از لحاظ روحی خیلی شکسته شده‌اند. گفتم که هر روز به آن‌ها در زندان توسط کارکنان زندان آزار روحی و روانی می‌‌رسد. گفتم که تا الان وکلا اجازه نداشتند که پرونده را ببینند. یعنی روز دادگاه به آن‌ها ۱۰ دقیقه وقت دادند که این پرونده قطور بیشتر از هزاران هزاران صفحه رو ببینند. وکلا باید پرونده را کامل بخوانند که بتوانند به حکم اعتراض کنند. چند روز است که در زندان اصفهان هستند و و به آن‌ها اجازه داده شده که پرونده را بخوانند. در عین حال به خاطر شکنجه‌ها و به خاطر تعرض جنسی به بچه‌ها، شکایتی در جریان هست. متأسفانه مثل این‌که در پروسه دادگاه اصفهان، هنوز این شکایت جریان پیدا نکرده ولی خب شکایت‌شان را نوشته‌اند و داده‌اند. یعنی ما هم به حکم اعتراض می‌کنیم هم این شکایت باید پیگیری شود. چیز دیگری است که بخواهید در مورد ترانه و رومینا به ما بگویید؟ هر چیزی که فکر می‌کنید لازم است و من نپرسیده‌ام. من باید در مورد شرایط زندان، مخصوصاً زندان‌های اصفهان، دستگرد و دولت‌آباد بگویم. این بچه‌هایی که در زندان‌ها هستند خیلی شرایط بدی دارند. من هیچ‌وقت فکر نمی‌کردم یک ایرانی بتواند با یک ایرانی دیگر چنین رفتارهایی داشته باشد. این بچه‌ها را وقتی جلوی همدیگر شکنجه می‌کنند وقتی از لحاظ روحی این قدر آن‌ها را می‌شکنند. وقتی که از کمترین امکانات از امکانات بهداشتی از آب خوردن از رسیدگی و دکتر محروم می‌شوند خیلی شرایط دردناکی است. من خواهش می‌کنم که همه ایرانیان توجه‌شان به این زندان‌ها و شرایطی که این زندانیان در آن گرفتار هستند باشد.

Download options