وزارت خزانهداری ایالات متحده روز جمعه ۱۳ شهریور اعلام کرد که در چارچوب تلاش دولت ترامپ برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران، یک بانک سرمایهگذاری کوچک ترکیهای و دو شرکت تابعه آن را تحریم کرده است. به گزارش دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری، نهادهای هدفگیریشده عبارتاند از بانک سرمایهگذاری «گلدن گلوبال یاتیریم بانکاسی آنونیم شیرکتی» مستقر در استانبول، شرکت مدیریت دارایی «گلدن گلوبال پورتفوی یونهتیمی آنونیم شیرکتی» و شرکت لیزینگ «گلدن گلوبال وارلیک کیرالاما آنونیم شیرکتی». این تحریمها هر سه نهاد را از نظام مالی مبتنی بر دلار جدا میکند. وزارت خزانهداری همچنین یک مجوز عمومی صادر کرد تا امکان تسویه تدریجی معاملات با نهادهای تحریمشده فراهم شود. این نهادها متهم شدهاند که تراکنشهایی به ارزش دهها میلیون دلار را برای نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تسهیل کردهاند و دسترسی کارگزاری بانکی در اختیار ایران قرار میدهند که به آن امکان میدهد وجوه خود را در سطح بینالمللی جابهجا کند. عملیات «طرد اقتصادی» آمریکا علیه ایران چیست و چه محورهایی دارد؟ اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، در مصاحبهای با رسانه خبری «آمریکاز وویس نیوز» گفت که اقدام اخیر «به این معناست که کار شما تمام است». او گفت: «و احتمالاً هفته آینده بانک دیگری را تحریم خواهیم کرد، و ما به بازیگران بد در نظام مالی میگوییم: "ما میدانیم شما کی هستید، خودتان هم میدانید کی هستید، دیگر تمام است و متحدان ما در این زمینه کمک میکنند."» آقای بسنت در اظهارنظر دیگری گفت: «هنوز فهم این مسئله برای نهادهای مالی دشوار است که ما درباره "عملیات طرد اقتصادی" جدی هستیم. هرچند امیدواریم دیگر نیازی به تحریم بانکهای بیشتری نباشد، اما این در نهایت به سرعت بهخودآمدن جامعه بینالمللی و توقف حمایتش از رژیم قاتل ایران بستگی دارد. به گزارش خبرگزاری رویترز، بانک «گلدن گلوبال یاتیریم بانکاسی» از نظر مجموع داراییها سیوپنجمین بانک بزرگ ترکیه است و مجموع داراییهای آن در سال ۲۰۲۵ بالغ بر ۵۱۶ میلیون دلار بوده است. آمریکا هفته گذشته نیز دسترسی شعب بانک مصری «بانک مصر» در امارات متحده عربی به تراکنشهای دلاری را، بهدلیل معاملات آنها با ایران، قطع کرد. بسنت: از زمان محاصره دریایی هیچ محمولهٔ نفتی از ایران به چین نرسیده از سوی دیگر، وزیر خزانهداری آمریکا میگوید از زمانیکه ایالات متحده محاصره دریایی بنادر ایران را دوباره برقرار کرده است، هیچ محمولهٔ نفت خام ایران نتوانسته است با موفقیت از تنگهٔ هرمز عبور کرده و به چین برسد. اسکات بسنت روز جمعه در شبکهٔ ایکس نوشت: «ذخایر [ایران] نیز قابل جایگزینی نیستند، زیرا نفت خام در کشتیهایی که داخل تنگهٔ هرمز گرفتار شدهاند، انباشته شده است». او تأکید کرد که «شریان حیاتی» صادرات نفت ایران «در حال قطع شدن است: نفتِ گرفتار در کشتیها، ظرفیت محدود ذخیرهسازی و درآمدهایی که بهسرعت در حال کاهش است». در پی حملات منسوب به ایران به چند نفتکش در میانهٔ تیرماه، ارتش آمریکا به مدت دو هفته حملاتی را به نقاط مختلف ایران انجام داد و نیروهای جمهوری اسلامی نیز چند کشور منطقه را با موشک و پهپاد هدف قرار دادند. این درگیریها عملاً تفاهمنامه اسلامآباد برای پایان جنگ را از میان برد و آمریکا از ۲۳ تیرماه محاصرهٔ دریایی ایران را از سر گرفت.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه ۱۳ شهریور بار دیگر تهدید کرد که ایالات متحده ممکن است خیلی زود به کوه کلنگ گزلا در ایران حمله کند. مجموعهٔ «کوه کلنگ گزلا» در نزدیکی نطنز قرار دارد که بهگفتۀ نهادهای اطلاعاتی غربی، ایران احتمالاً در آن یک تأسیسات اعلامنشدهٔ غنیسازی اورانیوم میسازد. کارشناسان میگویند این مجموعه حتی از دسترس قدرتمندترین بمبهای سنگرشکن آمریکا نیز دور است. آقای ترامپ تیرماه امسال نیز گفته بود که ایالات متحده هنوز «کارش با ایران تمام نشده» و هشدار داد که هدف بعدی احتمالی ارتش آمریکا میتواند «کوه کلنگ گزلا» باشد. با این حال رئیسجمهور آمریکا روز جمعه در گفتوگو با خبرنگاران توضیح نداد که آیا ایران در این مجموعه یا مجاورت آن فعالیت خاصی انجام داده است که احتمال حمله آمریکا به آن وجود دارد. آیا ایران برنامهٔ هستهایش را به «کوهِ کلنگ» منتقل کرده است؟ گفتوگو با جوزف راجرز ترامپ پیش از این گفته بود که نیروی فضایی ایالات متحده به دقت و از نزدیک وضعیت تنگۀ هرمز و همینطور تأسیسات هستهای «کوه کلنگ» و سه سایت هستهای دیگر ایران را زیر نظر دارد. اسرائیل و آمریکا در تابستان ۱۴۰۴ تأسیسات مهم غنیسازی اورانیوم ایران را نابود کرده یا بهشدت به آنها آسیب زدند. ایران از آن زمان به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه بازگشت به سایتهای بمبارانشده را نداده است و امکان راستیآزمایی آنچه از ذخایر اورانیوم غنیشدهاش باقی مانده، فراهم نکرده است. رئیسجمهور آمریکا در بخش دیگری از اظهاراتش گفت که جنگ با ایران برای آمریکا «چیز پیشپاافتادهای» بود. این اظهارات یک روز پس از آن بیان شد که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، گفت درگیری با ایران را «جنگ» توصیف نمیکند. ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات ونس، به خبرنگاران گفت: «خیلیها آن را جنگ نمیدانند. من آن را یک درگیری نظامی مینامم، چون برای ما چیز پیشپاافتادهای است. مسئله بزرگی نیست. ما ونزوئلا را انجام دادیم و این را هم انجام دادیم».
دیپلماتها روز جمعه ۱۳ شهریور گفتند آمریکا و متحدان آن شامل بریتانیا، فرانسه و آلمان، در تلاش هستند سایر کشورهای عضو شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی را ترغیب کنند تا هفته آینده قطعنامهای تصویب کنند که پرونده ایران را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع میدهد. در صورت تصویب، این قطعنامه در ادامه قطعنامهای خواهد بود که ۱۲ ژوئن پارسال به تصویب رسید و ایران را به دلیل همکاری نکردن کامل با تحقیقات درباره آثار اورانیوم یافتشده در سایتهای اعلامنشده، ناقض تعهدات منع گسترش تسلیحات هستهای معرفی کرد. اسرائیل و آمریکا در تابستان ۱۴۰۴ تأسیسات مهم غنیسازی اورانیوم ایران را نابود کرده یا بهشدت به آنها آسیب زدند. ایران از آن زمان به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه بازگشت به سایتهای بمبارانشده را نداده است و امکان راستیآزمایی آنچه از ذخایر اورانیوم غنیشدهاش باقی مانده، فراهم نکرده است. بخشی از ذخایر اورانیوم ایران تا ۶۰ درصد غنی شده است که تنها یک گام کوتاه با درجه تسلیحاتی فاصله دارد. قطعنامه شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس که ایران را به شورای امنیت ارجاع میدهد، همچنین نقطه اوج رویارویی بر سر دسترسی آژانس به آن سایتها خواهد بود، زیرا شورای حکام در سال گذشته دو قطعنامه تصویب کرده که از ایران میخواهد ذخایر اورانیوم غنیشده خود را اعلام کند و دسترسی کامل برای راستیآزمایی آنها را به آژانس بدهد. دیپلماتها گفتند متن پیشنویس این قطعنامه هنوز بهطور رسمی به شورای حکام ارائه نشده و مذاکرات میان کشورها درباره عبارتبندی دقیق آن ادامه دارد. معمولاً پیشنویس بهطور رسمی در اوایل هفتهای که نشست شورا برگزار میشود ارائه میشود. در همین حال، نمایندگی ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین به این خبر واکنش نشان داده و آن را اقدام «مذبوحانه جدید» دانسته و گفته که این کشورها از آن «طرفی نمیبندند». ایران به عنوان یکی از طرفهای پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای (انپیتی)، حق توسعه فناوری هستهای از جمله غنیسازی برای مقاصد صلحآمیز را دارد. ایران میگوید هرگز سلاح هستهای تولید نخواهد کرد. با این حال، ایران تنها کشوری است که بدون ساخت بمب، اورانیوم را تا ۶۰ درصد غنی میکند. میزان اورانیومی که تا این سطح غنی کرده، از نظر آژانس «مایه نگرانی جدی» است. آژانس بر این باور است که بیش از ۲۰۰ کیلوگرم از آن اورانیوم بسیار غنیشده از بمبارانها جان سالم به در برده و در مجموعهای از تونلها در اصفهان و در تأسیسات نطنز نگهداری میشود.
رئیسجمهور اوکراین روز جمعه ۱۳ شهریور خبر داد که یک پهپاد روسی به مقر سرویس امنیتی این کشور در کییف اصابت کرده است. ولودیمیر زلنسکی وعده داد که اوکراین انتقام این حمله را خواهد گرفت. او با انتشار این خبر در تلگرام نوشت: «این پهپاد مستقیماً ساختمان دفتر رئیس سرویس امنیتی را هدف گرفته است». رئیسجمهور اوکراین میگوید به نیروهای این کشور دستور داده است که «پاسخی مناسب و ملموس» به روسیه بدهند و در صورت امکان، زمانی که همهچیز آماده شد، واکنشی نشان دهند که «مشابه این حمله» باشد. حمله روسیه بهدنبال حملات هوایی پیوسته این کشور علیه اوکراین در ۱۰ روز اخیر رخ داده است. تصاویر منتشر شده نشان میدهد که پس از این حمله، دود سیاه و غلیظی در مرکز شهر کییف به هوا برخاست که نشانهای از تشدید دوباره درگیریها بین دو کشور است. شهردار کییف اعلام کرد که در این حادثه دستکم هفت نفر زخمی شدهاند. هنوز مشخص نیست آیا اعضای سرویس امنیتی اوکراین نیز در میان مجروحان هستند یا نه. این حمله در شرایطی رخ داده که در بیش از چهار سال و نیم جنگ با روسیه، ساختمانهای دولتی اوکراین بهندرت هدف حملات پهپادی و موشکی قرار گرفتهاند. سرویس امنیتی اوکراین نقش مهمی در تلاشهای جنگی این کشور دارد و عملیات گستردهای را برای آسیبزدن به ماشین جنگی روسیه و زیرساختهای انرژی آن دنبال میکند. سرویس امنیتی اوکراین در سالهای اخیر عملیاتهای متهورانهای را علیه روسیه انجام داده است؛ از جمله بمبگذاری پل روسیه به شبهجزیره اشغالی کریمه در سال ۲۰۲۲ و حملهٔ پهپادی سال ۲۰۲۵ با رمز «تار عنکبوت» که بمبافکنهای راهبردی روسیه را در عمق خاک این کشور هدف قرار داد. سرویس امنیتی اوکراین همچنین یکی از بازیگران اصلی در کارزار ترورهای مخفیانه مقامهای ارشد نظامی روسیه و دیگر شخصیتها شناخته میشود؛ افرادی که اوکراین آنها را به ارتکاب «جنایات جنگی» متهم کرده است.
رئیسجمهور آرژانتین میگوید این کشور شرکتهای نفتی را که در جزایر فالکلند حفاری میکنند تحریم خواهد کرد و بدین ترتیب ادعاهای کشورش درباره حاکمیت بر این قلمرو فرادریایی بریتانیا را تشدید کرد. اظهارات خاویر میلی در یک سخنرانی تلویزیونی ملی در روز پنجشنبه ۱۲ شهریور، چند روز پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفت در حال بازنگری موضع بیطرف ایالات متحده درباره این مجمعالجزایر دوردست در اقیانوس اطلس جنوبی است. آرژانتین جزایر فالکند را «لاس مالویناس» میخواند. آقای میلی گفت که احتمال انجام اکتشافات نفتی توسط شرکتها در این جزایر، تهدیدی فوری برای منافع آرژانتین است. این اظهارات ۴۴ سال پس از آن مطرح میشود که این کشور در جنگ بر سر حاکمیت این جزایر از بریتانیا شکست خورد. میلی که از متحدان ترامپ است، به تغییر احتمالی موضع آمریکا اشاره کرد و گفت «بادهای تغییر» به نفع ادعای آرژانتین میوزد. او گفت لایحهای را با هدف تقویت واکنش آرژانتین به نقض حاکمیتش به کنگره ارائه میکند. موضع بریتانیا «تزلزلناپذیر» است بریتانیا که از سال ۱۸۳۳ کنترل این قلمرو را در دست دارد، روز جمعه ۱۳ شهریور اعلام کرد موضعش درباره این جزایر «تزلزلناپذیر» است. اد میلیبند، وزیر خارجه بریتانیا، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این جزایر بریتانیایی هستند و بریتانیایی خواهند ماند، زیرا این خواست قاطع ساکنان جزیره است». به گفته او، «حق تعیین سرنوشت» ساکنان این جزایر «از اهمیت بنیادین برخوردار است، ریشه در حقوق بینالملل دارد و ما قاطعانه از آن دفاع خواهیم کرد». وس استریتینگ، وزیر دفاع بریتانیا، افزود که سخنان میلی بازتاب «سیاست داخلی آرژانتین» است. میلی پیشتر دیپلماسی را بهترین راه برای پیگیری ادعای آرژانتین درباره فالکلند میدانست، اما با توجه به حفاریهای نفتی بیشتری که قرار است در ماههای آینده انجام شود و اشارههای مکرر ترامپ به این جزایر، او اکنون لحن سختگیرانهتری را اتخاذ کرده است. دونالد ترامپ روز پنجشنبه به شبکه «جیبی نیوز» گفت مطمئن نیست بریتانیا آماده باشد دوباره برای این جزایر بجنگد. او گفت: «فقط نمیدانم آیا شما توانایی انجام این کار را دارید یا نه. فالکلند بسیار جالب است، چون کشور شما دیگر همان کشوری نیست که ۲۰ یا ۲۵ سال پیش بود». تغییر احتمالی موضع آمریکا در قبال فالکلند در میان طیفی از گزینههایی بود که پنتاگون اوایل امسال برای تحت فشار گذاشتن متحدان ناتو که به باور واشینگتن از عملیات نظامی آمریکا در جنگ با ایران حمایت نکرده بودند، بررسی کرد. مارگارت تاچر، نخستوزیر وقت بریتانیا در سال ۱۹۸۲ پس از حمله آرژانتین، یک ناوگروه دریایی به اقیانوس اطلس جنوبی اعزام کرد. بریتانیا پس از ۷۴ روز نبرد که بیش از ۹۰۰ کشته بر جای گذاشت، کنترل این جزایر را بازپس گرفت. اما میلی در سخنرانی روز پنجشنبه خود گفت که بریتانیا اکنون کشوری «رو به افول» است. میدان نفتی سیلایون رئیسجمهور آرژانتین با بیان اینکه این جزایر بخشی از آینده کشورش هستند، گفت لایحه فوری «دفاع از حاکمیت ملی» را به کنگره ارائه خواهد کرد تا مجازاتها برای عملیات غیرمجاز در اطراف این جزایر تشدید شود، تحریمها به تأمینکنندگان تسری یابد و چارچوب قانونی برای پوشش سایر فعالیتهای مؤثر بر منابع طبیعی آرژانتین گستردهتر شود. میدان نفتی سیلایون که در حدود ۱۴۰ مایلی شمال جزایر فالکلند قرار دارد، توسط شرکت «ناویتاس پترولیوم» که در بورس تلآویو فهرست شده، اداره میشود و شرکت «راکهاپر اکسپلوریشن»، فهرستشده در بورس لندن، نیز از سهامداران آن است. در سال ۲۰۱۰، زمانی که حفاریها برای نخستین بار این میدان را کشف کردند، آرژانتین آن را «غیرقانونی» خواند. برآورد میشود این میدان ۱.۷ میلیارد بشکه نفت در خود جای داده باشد که آن را به کشفی بزرگ در مقیاس جهانی تبدیل میکند. سهام راکهاپر صبح جمعه شش درصد و ناویتاس دو درصد سقوط کرد. این شرکتها در بیانیهای اعلام کردند که مجوزهای نفتی معتبری در اختیار دارند. آنها گفتند: «این مشارکت بر این باور است که انتظار نمیرود تحولات اخیر تأثیر مادی بر فعالیتهای توسعه پروژه سیلایون، از جمله جدول زمانی تکمیل توسعه پروژه، داشته باشد».
رئیس کل بانک مرکزی ایران، در واکنش به ادامهٔ کاهش ارزش ریال، کمبود جدی ارز برای واردات را رد کرد و بخش قابلتوجهی از فشار کنونی بر بازار ارز را ناشی از افزایش تقاضای «احتیاطی، سفتهبازانه و خروج سرمایه» دانست. عبدالناصر همتی روز جمعه ۱۳ شهریور گفت با وجود شرایط جنگی، محدودیتهای شدید خارجی و اختلال در تجارت، «میزان تأمین ارز برای واردات از ابتدای سال تاکنون نسبت به مدت مشابه سال گذشته تنها ۱۵ درصد کاهش یافته است». او گفت: «وقتی تقاضای تجاری با کمبود جدی ارز مواجه نیست، بخش قابل توجهی از فشارهایی که در بازار ارز مشاهده میکنیم را باید در افزایش تقاضای احتیاطی، سفتهبازانه و تقاضای خروج سرمایه جستوجو کرد.» این ارزیابی در حالی مطرح میشود که ارزش ریال در روزهای اخیر در یک موج دیگر کاهش یافت و قیمت دلار در بازار آزاد به محدودهٔ بیسابقهٔ ۲۲۳ هزار تومان رسید. رئیس بانک مرکزی ایران سه روز پیش نیز گفته بود ایران «بهاندازهٔ کافی» ارز در اختیار دارد و بانک مرکزی در صورت نیاز آمادهٔ تزریق تا دو میلیارد دلار به بازار است، اما این اظهارات مانع ادامهٔ افزایش نرخ ارز نشد. رئیس کل بانک مرکزی روز جمعه همچنین مدعی شد این بانک در ماههای اخیر موقعیت ذخایر ارزی خود را تقویت کرده و منابع کافی برای تأمین نیازهای تجاری کشور در اختیار دارد، اما رقمی دربارهٔ میزان ذخایر قابلدسترس ارائه نکرد. این سخنان در حالی بیان میشود که او ۲۸ مرداد گفته بود آمریکا دسترسی ایران به بخشی از ذخایر مالی خود در خارج از کشور را مسدود کرده است. افزایش نرخ ارز در هفتههای اخیر در همین حال به بازار کالاهای مختلف نیز سرایت کرده است. بهعنوان یک نمونهٔ شاخص، روزنامهٔ «دنیای اقتصاد» گزارش داد قیمت خودروهای داخلی تنها در فاصلهٔ اول تا دهم شهریور بهطور متوسط هشت درصد افزایش یافته و نوشت افزایش نرخ ارز در پی تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا و تنشهای منطقهای از عوامل اصلی این جهش بوده است. بر اساس این گزارش، قیمت تارا اتوماتیک طی این مدت با ۳۵۰ میلیون تومان افزایش به سه میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان رسیده و شاهین دندهای و دناپلاس اتوماتیک نیز بهترتیب حدود ۸.۷ و ۸.۶ درصد گران شدهاند. «دنیای اقتصاد» همچنین نوشته است خودروهای مونتاژی و وارداتی بهدلیل کاهش توان و تمایل خریداران در سطوح بالای قیمت، افزایش قیمت کمتری را تجربه کردهاند. جهش قیمت خودرو در شرایطی رخ داده که تازهترین آمار رسمی نیز از ادامهٔ افزایش شدید سطح عمومی قیمتها حکایت دارد. بر اساس آمار مرکز آمار ایران، تورم نقطهبهنقطه در مرداد به ۸۹ درصد و تورم سالانه به ۶۹.۹ درصد رسیده است. عبدالناصر همتی با این حال بخش مهمی از افزایش تقاضا در بازار آزاد ارز را به نگرانی از آینده، سفتهبازی و خروج سرمایه نسبت داد و گفت این نوع تقاضا به اخبار و انتظارات سیاسی و اقتصادی حساس است. او همچنین تلاش روزانهٔ مقامهای آمریکایی برای انتشار گزارشهایی دربارهٔ فشار بر اقتصاد ایران را اقدامی برای تأثیرگذاری بر همین انتظارات خواند. رئیس کل بانک مرکزی وعده داد این نهاد در برابر «نوسانات غیرعادی» بازار تماشاگر نخواهد ماند و هر زمان نرخ ارز از آنچه «واقعیتهای بنیادی اقتصاد» خواند فاصله بگیرد، با استفاده از منابع ارزی در بازار مداخله خواهد کرد. او همچنین از اجرای «اختیار معاملهٔ سکه» در روزهای آینده خبر داد و گفت بانک مرکزی ابزارهای دیگری را نیز برای حفظ ارزش دارایی مردم در نظر گرفته است تا بهگفتۀ او تقاضای احتیاطی برای حفظ ارزش پساندازها مستقیماً وارد بازار نقدی ارز نشود. خبرگزاری رویترز روز جمعه به نقل از سه منبع ارشد ایرانی نوشت تشدید تحریمها و محاصرهٔ صادرات نفت ایران، مقاومت حکومت در برابر فشار اقتصادی آمریکا را بهطور فزایندهای دشوار کرده است. کاهش صادرات نفت و افت ارزش ریال «فشار بر اقتصاد ایران را تشدید کرده است»
هند برای آماده کردن ورزشکارانش جهت حضور در بازیهای آسیایی ژاپن، آنها را پیش از سفر در واحدهایی شبیه کانتینر اسکان میدهد تا به محل اقامتی که در ناگویا و آیچی در انتظارشان است عادت کنند. بازیهای آسیایی ۲۰۲۶ از ۲۸ شهریور تا ۱۲ مهر در ناگویا و استان آیچی ژاپن برگزار میشود، اما این دوره برای کاهش هزینهها دهکدهٔ ورزشکاران نخواهد داشت. بیش از ۱۷ هزار ورزشکار و مقام رسمی شرکتکننده در این رقابتها قرار است در هتلها، یک کشتی تفریحی و همچنین واحدهای اقامتی موقت اسکان داده شوند. حدود دو هزار نفر از شرکتکنندگان در این واحدهای موقت که عمدتاً از چوب ساخته شدهاند اقامت خواهند کرد. ایران نیز قرار است با حدود ۳۰۰ ورزشکار معرفیشده از سوی فدراسیونها در این دوره از بازیهای آسیایی حضور خواهد داشت. سازمان ورزش هند روز جمعه ۱۳ شهریور نمونههایی مشابه از این اقامتگاهها را در مراکز ورزشی پاتیالا و بنگلور رونمایی کرد تا ورزشکاران پیش از سفر به ژاپن یک یا دو شب را در آنها بگذرانند. وینیت کومار، معاون مدیرکل سازمان ورزش هند، به خبرگزاری فرانسه گفت: «این کانتینرها مثل شبیهساز هستند.» بهگفتۀ او، هدف این است که ورزشکاران هنگام روبهرو شدن با محل اقامت خود در ژاپن «شوکه نشوند یا احساس تنگناهراسی نکنند». واحدهای ساختهشده در هند حدود ۱۲ متر طول و ۲.۴ متر عرض دارند و هر کدام به چهار تخت، دو دستگاه تهویه مطبوع، یخچال، فضای نگهداری وسایل، سرویس بهداشتی، حمام و ماشین لباسشویی مجهز شدهاند. تصاویر منتشرشده از محل اقامت ورزشکاران در ژاپن نیز امکاناتی مشابه را نشان میدهد. تاجیندرپال سینگ تور، قهرمان دو دورهٔ بازیهای آسیایی در پرتاب وزنه و یکی از ورزشکارانی که این واحدها را امتحان کرده، میگوید در ابتدا اقامت در چنین فضایی برایش «عجیب» بوده، اما پس از یک شب به آن عادت کرده است. این ورزشکار ۱.۹۲ متری گفت: «این البته بیشتر شبیه یک اتاقک است، اما مشکلی ندارد.» سیما کالیرامنا، ورزشکار پرتاب دیسک و دارندهٔ مدال برنز بازیهای اخیر کشورهای مشترکالمنافع، نیز گفت ابتدا تصور میکرد در این فضای محدود احساس تنگناهراسی کند، اما پس از مدتی به آن عادت کرده است. مقامهای ورزشی هند میگویند برای ورزشکاران این کشور برنامهای تنظیم شده است تا پیش از پرواز به ژاپن مدتی را در این واحدها بگذرانند و با شرایط اقامت در بازیهای آسیایی آشنا شوند. بیستمین دورهٔ بازیهای آسیایی از ۲۸ شهریور تا ۱۲ مهر در ناگویا و استان آیچی ژاپن برگزار میشود. بیش از ۱۱ هزار ورزشکار و حدود شش هزار مقام و عضو کادر تیمها از ۴۵ کشور و منطقه در این رقابتها حضور خواهند داشت و مسابقات در ۴۳ رشتهٔ ورزشی برگزار میشود. ژاپن پس از توکیو در سال ۱۹۵۸ و هیروشیما در سال ۱۹۹۴، برای سومین بار میزبان بازیهای آسیایی است.
همزمان با کاهش مجدد ارزش ریال و افزایش قیمت کالاهای مختلف در ایران، خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع ارشد ایرانی میگوید تشدید تحریمها و محاصرهٔ صادرات نفت ایران، مقاومت حکومت در برابر فشار اقتصادی آمریکا را بهطور فزایندهای دشوار کرده است. در کنار محاصرهٔ دریایی آمریکا که صادرات نفت ایران را هدف گرفته، دولت ایالات متحده، در هفتههای اخیر برنامهای موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» را برای محدود کردن دسترسی ایران به مبادلات تجاری و مالی در جهان آغاز کرده است. مقامهای جمهوری اسلامی با تأیید تاثیر تحریمها بر اقتصاد ایران اما بر آمادگی برای مقابله با فشار اقتصادی آمریکا تأکید دارند و گفتهاند آمریکا بیش از این نمیتواند فشاری بر اقتصاد ایران بیاورد. در گزارشی که رویترز روز جمعه ۱۳ شهریور منتشر کرد، منابعی که نامشان اعلام نشده گفتهاند اگرچه مقامات جمهوری اسلامی دههها موفق به دور زدن تحریمها شدند، اما تازهترین اقدامات ایالات متحده آنها را در موقعیت بسیار حساستری قرار داده و مسیرهای کمی برای تأمین ارز خارجی یا خرید کالا باقی مانده است. وزارت خزانهداری آمریکا از روز دوم شهریور کارزار اقتصادی جدیدی علیه ایران با عنوان «عملیات طرد اقتصادی» را آغاز کرده است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با درخواست از کشورهای مختلف برای قطع روابط مالی و تجاری با ایران از اعمال تحریمهای ثانویه تازه خبر داده است. او گفت شرکتهای هواپیمایی، صنعت کشتیرانی و داراییهای دیجیتال میتوانند از اهداف احتمالی تحریمهای جدید ایالات متحده باشند. بسنت همچنین گفته واشینگتن انتظار دارد هر هفته تحریمهای ثانویه تازهای وضع کند و تمرکز اولیه بر مؤسسات مالی خواهد بود. او همچنین تهدید کرده بانکهایی که به فعالیت مالی ایران کمک کنند، ممکن است دسترسیشان به نظام مالی دلاری قطع شود. پیش از آن، امارات متحده عربی که یکی از مهمترین مجاری تجارت و مبادلات مالی ایران بوده است، از تصمیمش در قطع «تمام مبادلات تجاری و معاملات مالی» با ایران تا اطلاع ثانوی خبر داده بود. منابع طرف گفتوگو با رویترز گفتهاند که تلاش برای جلوگیری از دسترسی ایران به شبکههای مالی بینالمللی در کشورهای دیگر که ایران مدتهاست برای حفظ عملکرد اقتصاد خود از آنها استفاده میکند، به طور خاص، یک تهدید واقعی و فوری است. این در حالی است که محاصره دریایی آمریکا باعث کاهش چشمگیر میزان صادرات نفت ایران شده است. طبق دادههای شرکت تحلیل دادههای کالایی کپلر، بارگیری نفت خام ایران در ماه جاری میلادی به حدود ۲۶۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است، در حالی که این رقم در سال گذشته حدود ۱.۷ میلیون بشکه بود. به نوشته رویترز، محاصرهٔ صادرات نفت ایران توسط ایالات متحده، منبع اصلی درآمد ایران را عملاً قطع کرده است. با این همه، به نوشته رویترز، تهران میگوید دهها میلیون بشکه نفت در نفتکشهای مستقر خارج از محدودهٔ محاصره در اختیار دارد که همچنان امکان فروش آن وجود دارد. یکی از منابع ایرانی به این خبرگزاری گفته است تحریمهای جدید باعث شده واسطههای انتقال پول عقبنشینی کنند یا مبالغ بیشتری مطالبه کنند. محسن پاکنژاد، وزیر نفت جمهوری اسلامی، پنجشنبه شب در یک اظهارات ویدئویی از تداوم صادرات نفت ایران خبر داد، اما دربارهٔ حجم آن رقمی ارائه نکرد. قیمت دلار از ۲۲۰ هزار تومان گذشت؛ بسنت خواستار دوری همه کشورها از ایران شد در همین حال مقامهای ایران هشدار دادهاند که ممکن است با اقدام نظامی به ادامهٔ محاصره دریایی آمریکا پاسخ دهند. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی در یک پیام ویدئویی که روز سهشنبه ۱۰ شهریور منتشر شد، محاصره دریایی آمریکا را به معنی «جنگ نظامی» دانست و با هشدار نسبت به تداوم آن گفت: «اگر محاصره را تشدید کنند منتظر نمیمانیم و به صورت نظامی به آن پاسخ خواهیم داد.» در اظهارنظر جدید دیگری محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور ایران، بعدازظهر پنجشنبه در واکنش به حملات اخیر آمریکا با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس بر تغییر «دکترین دفاعی جمهوری اسلامی» تأکید کرد و گفت از این پس پاسخ جمهوری اسلامی «نامتوازن، چندلایه و سلبکننده امنیت متجاوز خواهد بود». در دو هفته اخیر ارزش پول ملی ایران در مقابل ارزهای خارجی بیش از ۱۰ درصد دیگر کاهش یافته و برابری ریال در مقابل ارزهای عمدهٔ خارجی به پایینترین میزان در تاریخ رسیده است. از جمله دلار آمریکا تا مرز ۲۲۳ هزار تومان هم معامله شده است. خبرگزاری رویترز از قول سه منبع ارشد گزارش داده است که فشار مالی، تلاشهای تهران برای دور زدن تحریمها را تحت تأثیر قرار داده و «منابع کمتری برای پرداخت هزینههای بالای دور زدن تحریمها در اختیار تهران گذاشته است». این اتفاقات همزمان با انتشار گزارشهایی از کمبود بنزین در نقاط مختلفی از ایران رخ داده است. شهرهای مختلف ایران در هفته گذشته شاهد تشکیل صفهای طولانی مقابل پمپبنزینها بود. یک منبع ارشد در این باره به خبرگزاری رویترز گفت که ایران «تنها برای دو ماه دیگر بنزین ذخیره دارد». رادیو فردا مستقلاً قادر به تأیید این گزارشها نیست، اما سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس اخیراً اعلام کرد که برای جبران کمبود بنزین «در حال استفاده از ذخایر بنزین خود هستیم». در این میان مقامهای ارشد ایران نسبت به احتمال شکلگیری اعتراضهای تازه هشدار داده و گفتهاند آمادهٔ برخورد با آن هستند. غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه، ۹ شهریور گفت: «اگر بخواهند دوباره در داخل آشوب راه بیندازند، پاسخ ما قاطعتر از همه دورههای گذشته خواهد بود.» مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، اخیراً اعلام کرد حجم تجارت کشور ۲۵ تا ۳۵ درصد کاهش یافته و واردات بیش از صادرات آسیب دیده است. بر اساس آمار رسمی، نرخ بیکاری به ۹.۱ درصد رسیده و شمار شاغلان نیز نسبت به سال گذشته حدود ۴۵۰ هزار نفر کاهش یافته است. در همین حال، تازهترین آمار مرکز آمار ایران از وضعیت قیمتها در مرداد نشان میدهد تورم نقطهبهنقطه به ۸۹ درصد و تورم سالانه به ۶۹.۹ درصد رسیده و افزایش قیمت خوراکیها، نوشیدنیها و دخانیات تقریباً دو برابر این نرخ بوده است. در روزهای اخیر مقامهای ارشد جمهوری اسلامی ازجمله مسعود پزشکیان خواستار بازگشت آمریکا به تعهدات خود در تفاهمنامه اسلامآباد شدهاند و گفتهاند در این صورت، تهران نیز حاضر است به تعهدات متقابل خود برگردد. با این حال دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، بازگشت به این تفاهمنامه را رد کرده و میگوید اقتصاد ایران در حال فروپاشی است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، بررسی داخلی دربارهٔ اصابت پرتابهای را آغاز کرده است که شامگاه سهشنبه دهم شهریور، همزمان با حملات آمریکا به جنوب ایران، به محل برگزاری یک مراسم عروسی در بندر کوهستک اصابت کرد و پنج کشته و دهها زخمی بر جا گذاشت. وبسایت اکسیوس روز جمعه ۱۳ شهریور به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز چهارشنبه دستور بررسی این حادثه را صادر کرده است. آمریکا تاکنون مسئولیت اصابت به محل عروسی را نپذیرفته اما مقامات جمهوری اسلامی ارتش ایالات متحده را مسئول آن دانستهاند. بهگفتۀ مقامهای آمریکایی، هدف نیروهای آمریکا در آن منطقه یک دکل مخابراتی بوده که برای ارتباطات غیرنظامی و نظامی استفاده میشده است. سنتکام اکنون تصاویر پهپادهایی را که هنگام حمله این منطقه را زیر نظر داشتند و همچنین روند شناسایی و انتخاب هدف بررسی میکند. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، هم شامگاه پنجشنبه گفت واشینگتن در حال بررسی این حادثه است و میخواهد مشخص کند چه اتفاقی افتاده است. او افزود: «اگر ما اشتباه کنیم، باز هم میگویم این یک تفاوت بزرگ میان ما و ایران است، وقتی ارتش ما اشتباه میکند، از آن درس میگیرد تا بهتر شود.» سخنگوی سنتکام نیز گفته است ارتش آمریکا از گزارشهای مربوط به تلفات غیرنظامیان آگاه است و آنها را بررسی میکند، اما تأکید کرده که نیروهای آمریکایی «هرگز غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهند». گزارش رویترز از اظهارنظر کارشناسان همزمان، خبرگزاری رویترز در تحلیلی جداگانه گزارش داده است که چهار کارشناس نظامی و تسلیحاتی پس از بررسی تصاویر و ویدئوهای راستیآزماییشده از محل حادثه، نوع خسارت را با اصابت مستقیم مهمات سازگار دانستهاند، نه با آسیب ثانویه ناشی از کمانه کردن مهمات پس از برخورد به هدفی دیگر. سه نفر از این کارشناسان گفتهاند مهمات مورد استفاده به احتمال زیاد آمریکایی بوده است، نه یک موشک پدافند هوایی ایران که از مسیر منحرف شده باشد. با این حال یک مقام آمریکایی به رویترز گفته است چند سناریو همچنان در دست بررسی است، از جمله اصابت مستقیم مهمات آمریکایی، کمانه کردن یک موشک پدافند هوایی ایران یا سقوط یک موشک رهگیر منحرفشدهٔ ایرانی در نزدیکی محل عروسی. رادیو فردا مستقلاً قادر به تأیید این گزارشها نیست. بر اساس گزارش رسانههای دولتی ایران، انفجار به خانهای در کوهستک، در شهرستان سیریک استان هرمزگان که محل برگزاری مراسم عروسی بود، اصابت کرد. تلویزیون دولتی ایران روز پنجشنبه اعلام کرد یک زن ۲۲ ساله که در این حادثه زخمی شده بود نیز در بیمارستان جان باخته و به این ترتیب شمار کشتهشدگان به پنج نفر شامل یک کودک رسیده است. مقامهای ایرانی شمار زخمیها را نزدیک به ۷۰ نفر اعلام کردهاند. رسانههای ایران همچنین پس از این حمله تصاویری را از انهدام یک دکل مخابراتی با توضیح «دکل مخابراتی شهر کوهستک» منتشر کردند که بررسی موقعیت جغرافیایی تصاویر نشان میدهد حدود ۱۱۲ متر با خانه مورد حمله فاصله داشته است. این حادثه در جریان موج گستردهٔ حملات هوایی آمریکا در شامگاه سهشنبه به اهدافی در امتداد سواحل جنوبی ایران رخ داد. واشینگتن اعلام کرده است این حملات، اهداف نظامی مرتبط با عملیات ایران علیه کشتیرانی در تنگه هرمز را هدف قرار دادهاند. بهگفتهٔ مقامهای ایران، در این حملات، مناطقی از جمله فرودگاه جیرفت در جنوب استان کرمان، عسلویه، کرمانشاه، مناطقی در استان خوزستان، شهرهای چابهار و کنارک در استان سیستان و بلوچستان، سیریک، لاوان، قشم و بندرعباس در استان هرمزگان هدف قرار گرفتند. حکومت ایران در پی این حملات، اهدافی در چند کشور منطقه را با موشک و پهپاد هدف قرار داد. حادثه کوهستک حدود شش ماه پس از حمله به یک مدرسه ابتدایی در نخستین روز جنگ ۴۰روزه رخ داده است. ایران میگوید در این حملهٔ هوایی، دستکم ۱۷۵ نفر از جمله ۱۶۸ دانشآموز کشته شدند. وزارت دفاع آمریکا از ۹ اسفند ۱۴۰۴ و حادثۀ حمله به یک مدرسه ابتدایی دخترانه در میناب اعلام کرده که مشغول تحقیق است، اما با وجود فشار کنگره، هنوز نتیجۀ تحقیقات خود را منتشر نکرده است. ونس نسبت به احتمال نقش آمریکا در حمله به مراسم عروسی در سیریک ابراز تردید کرد
معاون رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه ۱۲ شهریور گفت که ایالات متحده در حال بررسی یک حملهٔ هوایی است که به گفتهٔ ایران یک مراسم عروسی را در بندر کوهستک هدف قرار داده است. جیدی ونس با این حال گفت که شخصاً نسبت به احتمال نقش آمریکا در بروز این حادثه «تردید» دارد. او در یک نشست خبری در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ما در حال بررسی این موضوع هستیم، چون بدیهی است که برایمان اهمیت دارد. میخواهیم بدانیم». او افزود: «اگر ما اشتباه کنیم، باز هم میگویم، این یک تفاوت بزرگ میان ما و ایران است، وقتی ارتش ما اشتباه میکند، از آن درس میگیرد تا بهتر شود». به گفتۀ مقامهای ایرانی، در جریان حمله شامگاه ۱۰ شهریور آمریکا به یک مراسم عروسی در کوهستک سیریک در نزدیکی تنگهٔ هرمز، چهار تن از جمله یک کودک کشته و دهها تن زخمی شدند. معاون رئیسجمهور ایالات متحده گفت تحقیقات دربارۀ «ادعای حمله به یک مراسم عروسی» در جنوب ایران ادامه دارد. او افزود: هنوز اطلاعات کافی در اختیار نداریم اما ارتش ایالات متحده «بر خلاف سپاه پاسداران» هرگز غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد اما گاهی ممکن است «اشتباهاتی» رخ دهد. ونس در نهایت با تأکید بر اینکه تحقیقات ادامه دارد و هنوز اطلاعات کامل نشده، گفت: «باید بگویم که رسانه دولتی ایران تاکنون راوی چندان دقیقی درباره آنچه در این درگیری رخ داده، نبوده است. بنابراین من بهشدت به این [گزارش] تردید دارم». وزارت دفاع آمریکا از ۹ اسفند ۱۴۰۴ و حادثۀ حمله به یک مدرسه ابتدایی دخترانه در میناب هم اعلام کرده که مشغول تحقیق است، اما بیش از شش ماه پس از حادثه و با وجود فشار کنگره، هنوز حاضر به انتشار نتیجۀ تحقیقات نشده است. مقامهای جمهوری اسلامی میگویند که در جریان حمله به مدرسه شجرۀ طیبه ۱۷۵ نفر از جمله ۱۶۸ دانشآموز کشته شدند. ونس: ایرانیها مثل آدمهای دیوانه رفتار نکنند آقای ونس در بخش دیگری از اظهاراتش گفت: «توصیه من به ایرانیها این است که مثل آدمهای دیوانه رفتار نکنند». معاون رئیسجمهور آمریکا در بخش دیگری از سخنانش گفت ایالات متحده برنامهای برای گفتوگو با ایران ندارد؛ مگر آنکه تهران حمله به کشتیهای تجاری در تنگۀ هرمز را متوقف کند. او تصریح کرد: دلیل اینکه قیمت بنزین در حال حاضر اینقدر بالاست این است که ایرانیها دارند به کشتیهای تجاری شلیک میکنند. ونس تأکید کرد: «موضوع خیلی ساده است: باید اینکار را متوقف کنند». معاون رئیسجمهور آمریکا در پاسخ به سوالی دربارۀ رویکرد پکن نسبت به برنامۀ «طرد اقتصادی» ایران گفت: چینیها برای همراهی با این برنامه آماده هستند. او در مورد وضعیت تنگۀ هرمز هم گفت «کنترل ایران بر این آبراه عملاً از دست رفته است». به گفتۀ ونس، میزان عبور نفت از تنگۀ هرمز کم و بیش به میزان پیش از جنگ نزدیک شده است. او گفت اگر سه ماه پیش را در نظر بگیرید، تقریباً هیچ نفتی از این آبراه عبور نمیکرد. حالا اما تقریباً به همان میزان پیش از شروع درگیری رسیده است. ساعاتی پیش از این اظهارات، رئیسجمهور آمریکا در پستی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت که میزان عبور نفت از تنگهٔ هرمز به سطح قبل از جنگ با ایران بازگشته است . دونالد ترامپ با انتشار تصاویر گرافیکی از تنگهٔ هرمز و بشکههای نفت، نوشت که قبل از جنگ روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگهٔ هرمز میگذشت و این رقم در حال حاضر به ۱۸ میلیون بشکه رسیده است. کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، نیز روز چهارشنبه گفته بود که بیش از ۱۷ میلیون بشکه نفت در روز دوشنبه از تنگهٔ هرمز عبور کرده که بهگفتهٔ او بالاترین میزان از زمان کاهش ترددها در پی آغاز جنگ بوده است. تنگهٔ هرمز از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند، به صحنهٔ تازهٔ رویارویی بین تهران و واشینگتن تبدیل شده است. در حالی که جمهوری اسلامی ایران میگوید این تنگه را مسدود کرده است، آقای ترامپ بارها تأکید کرده که تنگه در اختیار کامل آمریکا است و صادرات نفت از آن جریان دارد. خبرنگاری خطاب به جیدی ونس گفت: «در دوم ژوئیه، از [اسکات] بسنت پرسیده شد که آمریکاییها چه زمانی میتوانند دوباره بنزین سه دلاری ببینند و او گفت شاید تا روز کارگر. اوضاع آنطور پیش نرفته است... آیا آمریکاییها نباید انتظار داشته باشند که حداقل تا سال ۲۰۲۷ دوباره بنزین ۳ دلاری ببینند؟» ونس در پاسخ گفت: در دفاع از اسکات باید بگویم که او گفت «شاید»... قیمت بنزین در ایالات متحده بالاتر رفته است. در سایر نقاط جهان وضعیت بهمراتب بدتر است... من قولی درباره زمان بازگشت قیمت به سه دلار نمیدهم.
گروهی از کارشناسان سازمان ملل متحد روز پنجشنبه ۱۲ شهریور از جمهوری اسلامی ایران خواستند بیدرنگ طرحی که هرگونه تماس شهروندان ایرانی با افراد یا نهادهای خارجی را جرمانگاری میکند، کنار بگذارد. کمیتۀ مستقل و بینالمللی حقیقتیاب سازمان ملل متحد ویژۀ ایران با تأکید بر اینکه از مشاهدۀ مفاد طرحی که بهتازگی در مجلس ایران مطرح شده، «وحشتزده» شده است، هشدار داده که تصویب و اجراییشدن احتمالی آن، بهمثابه «تشدید خطرناک سرکوب آزادیهای بنیادین و جداکردن ایرانیان از جامعۀ بینالمللی» خواهد بود. متن این طرح هنوز نهایی نشده است، اما در پیشنویس آن آمده که «هرگونه فعالیت یا ارتباط با افراد حقیقی یا حقوقی، چه ایرانی و چه غیر ایرانی، که به استقلال، وحدت ملی، آموزههای اسلامی یا حاکمیت ملی کشور آسیب بزند»، ممنوع خواهد شد. طراحان این طرح ادعا کردهاند که هدف از ارائه آن، صیانت از «استقلال، یکپارچگی، وحدت ملی و ویژگیهای فرهنگی» ایران است. از ممنوعیت مصاحبه تا فیلتر علمی؛ واکنشها به طرح جنجالی مجلس برای محدودسازی شهروندان کارشناسان سازمان ملل متحد در بیانیۀ خود هشدار دادهاند که تصویب این طرح به این معنا خواهد بود که «هرگونه تعامل با کشورهای خارجی، رسانههای بینالمللی، موسسات آموزشی، مدافعان حقوق بشر و گروههای فعال جامعۀ مدنی میتواند تحت عنوان جرایم عمدۀ امنیتی به پیگرد قانونی منجر شود». به گفتۀ اعضای کمیتۀ حقیقتیاب، روزنامهنگاران، دانشگاهیان، فعالان و دیگران ممکن است با مجازاتهایی تا ۳۰ سال حبس، آنهم تنها بهدلیل تماس با نهادهای خارجی محکوم شوند. کمیتۀ سهنفرۀ حقیقتیاب، که مستقل از سازمان ملل متحد اعلام موضع میکند، در بیانیۀ خود تأکید کرده که «متن مبهم و کلی طرح»، ایرانیان را ملزم میکند که هرگونه تعامل با شهروندان یا کشورهای خارجی را اعلام و ثبت کنند. سارا حسین، رئیس این کمیته، در بیانیۀ منتشره نوشته است که «از تلاش دولت ایران برای جرمانگاری کلی هرگونه تعامل ایرانیان با جهان خارج، عمیقاً وحشتزده شدهایم». در همینحال مای ساتو، گزارشگر ویژۀ سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران هم با انتشار متنی به زبان فارسی در شبکۀ ایکس، از بیانیۀ کمیتۀ حقیقتیاب حمایت کرده است. خانم ساتو در پیام خود نوشته که او هم از درخواست کمیتۀ حقیقتیاب سازمان ملل متحد در مورد ایران برای پسگرفتن «طرح مقابله با نفوذ خارجی» حمایت میکند. گزارشگر ویژۀ سازمان ملل متحد با یادآوری اینکه «قانون جاسوسی که سال گذشته بهتصویب رسید، پیشاپیش ارتباط با رسانههای خارجی، به اشتراکگذاری اطلاعات و استفاده از تجهیزات ارتباطات ماهوارهای را جرمانگاری کرده و برای آن مجازاتهایی تا حد اعدام در نظر گرفته است»، هشدار داده که طرح جدید «همین منطق را یک گام فراتر میبرد». مای ساتو در پایان مطلب خود تأکید کرده که «ارتباط مردم ایران با جهان نباید تحت کنترل نهادهای اطلاعاتی باشد». همزمان با انتشار بیانیۀ گروه حقیقتیاب و پیام گزارشگر ویژۀ سازمان ملل متحد، عباس گلرو، رئیس کمیتۀ روابط خارجی مجلس ایران، در گفتوگو با خبرگزاری مهر هدف از ارائه این طرح را «حفاظت از شهروندان ایران در مقابل نفوذ خارجی» عنوان کرد. به گفتۀ این عضو مجلس شورای اسلامی، «دلیلی برای نگرانی دربارۀ این طرح وجود ندارد» و به اعتقاد او انتقادات مطرحشده، از «درک و برداشت نادرست و ناکافی از محتوای آن» نشات میگیرد. کمیتۀ حقیقتیاب سازمان ملل متحد نزدیک به چهار سال پیش، بهدنبال سرکوب خونین اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، که پس از جانباختن مهسا (ژینا) امینی در بازداشت گشت ارشاد آغاز شده بود، از سوی شورای حقوق بشر این سازمان تشکیل شد.
رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه ۱۲ شهریور در پستی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت که میزان عبور نفت از تنگهٔ هرمز به سطح قبل از جنگ با ایران بازگشته است. دونالد ترامپ با انتشار تصاویر گرافیکی از تنگهٔ هرمز و بشکههای نفت، نوشت که قبل از جنگ روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگهٔ هرمز میگذشت و این رقم در حال حاضر به ۱۸ میلیون بشکه رسیده است. کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، نیز روز چهارشنبه گفته بود که بیش از ۱۷ میلیون بشکه نفت در روز دوشنبه از تنگهٔ هرمز عبور کرده که بهگفتهٔ او بالاترین میزان از زمان کاهش ترددها در پی آغاز جنگ بوده است. تنگهٔ هرمز از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند، به صحنهٔ تازهٔ رویارویی بین تهران و واشینگتن تبدیل شده است. در حالی که جمهوری اسلامی ایران میگوید این تنگه را مسدود کرده است، آقای ترامپ بارها تأکید کرده که تنگه در اختیار کامل آمریکا است و صادرات نفت از آن جریان دارد. پست آقای ترامپ در حالی است که دادههای شرکت ردیابی کشتیها «کپلر» نشان میدهد تردد کشتیهای حامل کالا از تنگهٔ هرمز با فرستندهٔ مکانیاب در روز چهارشنبه همچنان بهطور محسوسی کمتر از میانگین روزهای اخیر بوده است. بر اساس این دادهها که روز پنجشنبه منتشر شد، شش کشتی روز چهارشنبه از تنگه هرمز عبور کردند؛ در حالی که شمار آنها یک روز پیشتر ۱۱ فروند و میانگین ۱۰ روز گذشته حدود ۱۳ کشتی در روز بوده است. با این حال، این آمار ممکن است همهٔ ترددها را منعکس نکند، زیرا برخی کشتیها هنگام عبور از تنگه فرستندههای مکانیاب خود را خاموش میکنند. رئیسجمهور آمریکا بهتازگی گفته بود بهطور میانگین هر شب ۳۰ کشتی با کمک ارتش ایالات متحده از تنگه هرمز عبور میکنند. او مشخص نکرد این میانگین مربوط به چه بازه زمانی است یا چه تعداد از این شناورها نفتکش هستند. مقامهای آمریکایی پیشتر گفته بودند با هدایت و حمایت ارتش آمریکا هر شب حدود ۱۵ تا ۲۰ نفتکش از مسیر جنوبی تنگه هرمز عبور میکنند. سوریه، «جایگزین تنگه هرمز» رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه در پستی دیگر با به اشتراک گذاشتن یک گزارش روزنامهٔ «واشینگتن پست» نوشت که سوریه دارد خود را به عنوان گزینهٔ جایگزین برای تنگهٔ هرمز جا میاندازد. واشینگتن پست در گزارش خود نوشته که سوریه در حال تبدیل شدن به یک قطب ترانزیت منطقهای جدید است، زیرا اختلال در تنگهٔ هرمز، صادرکنندگان نفت خلیج فارس را به جستوجوی مسیرهای جایگزین به سمت مدیترانه واداشته است. این روزنامه افزوده که اکنون روزانه حدود پنج هزار کامیون حامل نفت از جنوب عراق به بندر بانیاس سوریه میروند. به نوشتهٔ واشینگتن پست، «یک طرح تحت حمایت آمریکا و به رهبری شورون، احداث خط لولهای به ارزش ۵.۷ میلیارد دلار را پیشنهاد میکند که ظرفیت انتقال روزانه تا دو میلیون بشکه نفت خام عراق از بصره به بانیاس را دارد. انتظار میرود توافق نهایی با مشارکت شورون، توتالانرژی و سرمایهگذاران سوری و قطری در ماه سپتامبر امضا شود». بر اساس این گزارش، سوریه همچنین در حال مذاکره درباره اتصالات احتمالی خط لوله با قطر و دیگر تولیدکنندگان حوزه خلیج فارس است و پروژههای ریلی با ترکیه و عربستان سعودی نیز در دست بررسیاند تا این کشور هرچه بیشتر به کریدوری تبدیل شود که خلیج فارس، اروپا و مدیترانه را به یکدیگر متصل میکند.
وزیر دفاع اسرائیل میگوید فشار ناشی از تحریمهای اقتصادی ایران، ممکن است تهران را به درپیش گرفتن «تمهیداتی افراطی» سوق دهد. ییسرائل کاتز روز پنجشنبه ۱۲ شهریور در مراسمی که برای کارکنان وزارت دفاع برگزار شده بود، ضمن تأکید بر موثر بودن فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران، گفت نشانههایی وجود دارد حاکی از اینکه «فشار سنگین اقتصادی از یکسو و ترس از یک قیام مردمی دیگر و سقوط رژیم از سوی دیگر، ممکن است تهران را به اتخاذ تصمیمهایی از روی ناچاری وادار کند». وزیر دفاع اسرائیل به ایران هشدار داد که در صورت حمله به این کشور، با «واکنشی سنگین و گسترده» روبرو خواهد شد. او گفت: «ما همه زیرساختهای نظامی و مدنی ایران، از جمله زیرساختهای انرژی این کشور را هدف قرار داده و این کشور را به عصر حجر و دوران تاریکی خواهیم فرستاد». پیشتر، دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده همزمان با جنگ ۴۰ روزه، این اصطلاح را علیه ایران بهکار برده و گفته بود «آنها را به عصر حجر، همان دورانی که به آن تعلق دارند، میفرستیم». ترامپ؛ حملات به ایران دو تا سه هفته ادامه مییابد؛ آنها را به عصر حجر بازمیگردانیم اسرائیل کاتز تأکید کرد که «حملۀ احتمالی ایران به اسرائیل، این کشور را از هر قید و بندی برای دادن پاسخ سهمگین به ایران رها خواهد کرد». این وزیر اسرائیلی در سخنرانی خود، تهدیدات ماههای اخیرش علیه ایران را با شدتی دوچندان تکرار کرد. او با اشاره به حملات پارسال اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه با ایران، گفت: «رژیم آیتاللهها بهخوبی میداند که چرا نباید مرتکب حمله به اسرائیل شود؛ بخصوص با توجه به بلایی که در دو حملۀ قبلی بر سر برنامۀ هستهای و تواناییهای راهبردیشان آورده و رهبرشان علی خامنهای را کشتیم». ایران در ماههای اخیر و در واکنش به حملات آمریکا، به مواضع نظامی این کشور در حاشیۀ خلیج فارس و اردن، همسایۀ شرقی اسرائیل حمله کرده؛ اما از هدف قرار دادن خود اسرائیل اجتناب کرده است. ییسرائل کاتز روز چهارشنبه هم در مصاحبهای، از آمادگی برای پاسخ کوبنده به حملۀ احتمالی ایران در طول تعطیلات سال نو یهودی خبر داده بود. وزیر دفاع اسرائیل در این گفتوگو ادعا کرده بود که «تهران، حمله در طول تعطیلات را دوست دارد». ایران اوایل سال ۱۴۰۵ در تعطیلات عید یهودی «پسح»، حملاتی را علیه اسرائیل صورت داده بود. «روش حشنا» یا سال نو یهودی در غروب یازدهم سپتامبر مصادف با ۲۰ شهریورماه آغاز میشود. «یوم کیپور»، مقدسترین روز تقویم یهودی هم با ۲۹ شهریورماه مصادف شده است.
نسخه جدید طرح موسوم به «نظامبخشی فضای مجازی» هفته گذشته از سوی نمایندگان مخالف دسترسی آزاد شهروندان ایرانی به اینترنت، در اختیار دیگر نمایندگان مجلس شورای اسلامی قرار گرفت تا نظرات خود را اعلام کنند. این طرح که درحقیقت نسخهٔ جدیدی از طرح «صیانت از فضای مجازی» است، برخلاف نسخهٔ قبلی که ۲۰ صفحه و ۱۱ بند داشت، حالا پنج صفحه شده با هشت بند. اما این طرح جدید چه میگوید و درعمل چه اهدافی را دنبال میکند؟ پویش عزیزالدین، کارشناس امنیت اینترنت در اسلوونی و تهیه کننده پادکست «لایه هفتم» در رادیو فردا به پرسشهای ما پاسخ میدهد.
گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی پیشنویس طرح تازهای را با هدف گسترش «سانسور» و محدودیت بیشتر در زمینۀ دسترسی به اینترنت تهیه کردهاند. طرح «ساماندهی فضای مجازی»، نسخۀ اصلاحشدۀ یک طرح قبلی با عنوان «طرح صیانت از فضای مجازی» است که پس از انتقادات گسترده کنار گذاشته شد. طرح پیشنهادی جدید، برخی از جنجالیترین بخشهای طرح قبلی را کنار گذاشته است. با وجود این، منتقدان میگویند که هدف طرح تغییری نکرده است. لایحۀ جدید روز چهارم شهریورماه به مجلس ارائه شده است اما تاریخ رأیگیری در مورد آن هنوز مشخص نیست. تجمیع قدرت طرح جدید نمایندگان مجلس، کنترل دولت بر اینترنت را افزایش داده و گذرگاههای این شاهراه اطلاعاتی را در اختیار «شورای عالی فضای مجازی» قرار میدهد؛ شورایی که نظارت و فیلترینگ اینترنت کشور را بر عهده دارد و اعضایش از سوی رهبر جمهوری اسلامی انتخاب و منصوب میشوند. پویش عزیزالدین، کارشناس امنیت سایبری مقیم کشور اسلوونی، در این زمینه به رادیو فردا میگوید: «شورای عالی فضای مجازی بهطور همزمان، هم مقررات را تصویب میکند، هم مجری آن است و هم ناظر بر اجرای آنها و هم قاضی». به گفتۀ او، «این طرح، همۀ این ابزارها را یکجا در اختیار شورا قرار داده است». این کارشناس امنیت سایبری میگوید طرح پیشنهادی، قدرت اجرایی را از دولت و بهطور مشخص وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات گرفته و فرصت شهروندان برای پاسخگو کردن نهادهای تصمیمساز را کاهش میدهد. این طرح همچنین ارائهدهندگان خدمات اینترنتی را به شناسایی کاربران ملزم میکند؛ اقدامی که فعالیت ناشناس در فضای مجازی را دشوارتر خواهد کرد. پلتفرمهای آنلاین در صورت تخطی از این موضوع، جریمه شده و با احتمال از دستدادن مجوز فعالیت روبرو خواهند شد. به گفتۀ پویش عزیزالدین، «کاربر ایرانی با اینترنتی بهشدت محدود و سانسورشده و تحت نظارت روبهرو خواهد بود». برخی موارد از لایحۀ کنارگذاشتهشدۀ معروف به «صیانت از فضای مجازی»، در طرح جدید دیده نمیشوند؛ از جمله جرمانگاری استفاده از ویپیِاِن. اما سایر بخشهای مهم لایحه بدون تغییر باقی ماندهاند. بر این اساس، پلتفرمهای آنلاین خارجی ملزم به حضور فیزیکی و معرفی نمایندگی در ایران میشوند. پلتفرمهای داخلی هم در صورت نقض مقررات، با جریمههای سنگین و لغو مجوز فعالیت روبهرو خواهند شد. بهگفتۀ آقای عزیزالدین، طرح پیشنهادی فعلی، جدید نیست. «هر بار کنار گذاشته میشود و مدتی بعد، با اسمی دیگر باز میگردد». خاموشی اینترنت به بهانهٔ جنگ؛ از سانسور سنگین تا هزاران میلیارد تومان خسارت احتمال تبدیلشدن به قانون؟ این لایحه در بحبوحۀ جنگ آمریکا با ایران تدوین و آماده شد؛ جنگی که فضای امنیتی در ایران را تشدید کرده، استقرار نیروهای امنیتی در فضای عمومی شهرها را بهدنبال داشته و به بازداشت بسیاری از منتقدان حکومت منجر شده است.مقامهای جمهوری اسلامی در همین دوره، دسترسی شهروندان به اینترنت را برای حدود سه ماه، تقریباً بهطور کامل قطع کرده بودند. به گفتۀ ناظران، تندروهای حکومتی شرایط جنگی کشور را به مستمسکی برای کنترل و نظارت سختگیرانهتر بر اینترنت تبدیل کردهاند. پیشنویس طرح تازه اما با مخالفتهای جدی در داخل بدنۀ دولت، از جمله وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، روبهرو شده است. دولت مسعود پزشکیان بارها تلاش کرده که خود را با خواستۀ ایرانیان برای کاهش محدودیتهای اینترنت همسو و همنظر نشان دهد؛ این در حالی است که تصمیم نهایی در این زمینه، با رهبر جمهوری اسلامی است.
خبرگزاری رویترز به نقل از سه مقام مطلع میگوید ایران به آمریکا هشدار داده در صورت حملهٔ گستردهٔ اسرائیل به ارتفاعات «علی الطاهر» در جنوب لبنان، واکنش شدید نشان خواهد داد. رویترز در گزارشی که روز پنجشنبه ۱۲ شهریور منتشر کرد، به نقل از دو مقام منطقهای نوشت «بیش از ۱۲ عضو سپاه پاسداران» همراه با نیروهای حزبالله در این منطقه حضور دارند و پیام تهران از طریق عمان به واشینگتن منتقل شده است. یک مقام کاخ سفید در پاسخ به پرسش رویترز دربارهٔ این موضوع گفت «این ادعا دقیق نیست». ادعای حضور نیروهای ایرانی در این ارتفاعات در حالی است که روزنامهٔ اسرائیلی «معاریو» روز پنجشنبه به نقل از یک منبع نظامی گزارش داد که ارزیابی ارتش اسرائیل این است که هیچ نیرویی از سپاه پاسداران در علی الطاهر حضور ندارد؛ هرچند ارتش بیانیهای در این باره منتشر نکرده است. علی الطاهر در هفتههای اخیر به یکی از کانونهای اصلی درگیری اسرائیل و حزبالله تبدیل شده است. یک مقام نظامی اسرائیلی پیشتر به رویترز گفته بود شماری از نیروهای حزبالله در تأسیسات زیرزمینی این ارتفاعات بدون آب و غذا «گیر افتادهاند». بهگفتهٔ یکی دیگر از منابع رویترز، ارتش اسرائیل تلاش کرده است به جای یورش گسترده به ارتفاعات، با محاصرهٔ مواضع زیرزمینی و جلوگیری از رساندن آب و غذا، نیروهای مستقر در آنها را وادار به خروج کند. گزارشهایی نیز از سرنگونی پهپادهایی منتشر شده که برای رساندن تدارکات به این منطقه فرستاده شده بودند. حزبالله در مقابل میگوید نیروهایش همچنان از ضلع شمالی به مواضع خود دسترسی دارند. دفتر رسانهای این گروه نیز گفته است هدف اسرائیل ایجاد شرایطی در داخل تأسیسات علی الطاهر است که آن را «غیرقابل سکونت» کند. ارتش اسرائیل میگوید حزبالله همچنان در اطراف این ارتفاعات فعالیت دارد و طی هفتهٔ گذشته دو بار پهپادهای انفجاری به سوی نیروهای اسرائیلی در نزدیکی آن فرستاده است. احتمال عملیات زمینی اسرائیل برای تصرف کامل علی الطاهر نیز همچنان مطرح است. علاوه بر اسرائیل، آمریکا نیز حزبالله لبنان را یک سازمان تروریستی میداند. اتحادیه اروپا اما تنها شاخهٔ نظامی این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داده است. چرا ارتفاعات علی الطاهر اهمیت یافته است؟ ارتفاعات علی الطاهر در حدود ۱۵ کیلومتری مرز اسرائیل و در نزدیکی نبطیه قرار دارد و از ارتفاع حدود ۶۰۰ متری بر بخش وسیعی از جنوب شرق لبنان اشراف دارد. منابع امنیتی لبنان به رویترز گفتهاند حزبالله در داخل این ارتفاعات یک مرکز فرماندهی زیرزمینی و انبارهای تسلیحاتی ایجاد کرده است. موقعیت مرتفع منطقه نیز برای پرتاب موشکهای کوتاهبرد و پهپاد به سوی شمال اسرائیل مزیت نظامی ایجاد میکند. علی الطاهر همچنین مناطق مرزی جنوب لبنان را به منطقهٔ کوهستانی «اقلیم التفاح» در شمال متصل میکند که سالها یکی از مراکز مهم لجستیکی و عملیاتی حزبالله بوده است. اسرائیل در دورهٔ اشغال ۲۲ سالهٔ جنوب لبنان که در سال ۱۳۷۹ پایان یافت نیز این ارتفاعات را در اختیار داشت. پس از آغاز جنگ کنونی در اسفند ۱۴۰۴ (چند روز پس از آغاز جنگ ۴۰ روزه ایران)، نیروهای اسرائیلی بار دیگر به عمق جنوب لبنان پیشروی کردند و چند ارتفاع مهم، از جمله قلعهٔ تاریخی شقیف در مسیر علی الطاهر، را تصرف کردند. ارتش اسرائیل خرداد امسال علی الطاهر را یکی از «محورهای اصلی عملیاتی» خود معرفی کرد و در ماههای اخیر بارها این منطقه را هدف حملات هوایی قرار داده است. بر اساس گزارش تایمز اسرائیل با استناد به تحقیقات ارتش این کشور، در جریان عملیات خردادماه برای تصرف یک تأسیسات بزرگ زیرزمینی حزبالله در این ارتفاعات، یک سرباز اسرائیلی کشته و ۱۳ نفر دیگر زخمی شدند. درگیری بر سر علی الطاهر با بنبست گستردهتر بر سر آیندهٔ جنوب لبنان نیز گره خورده است. این ارتفاعات در نزدیکی «زوطر الغربیه» قرار دارد که نیروهای اسرائیلی تیرماه امسال در چارچوب نقشهٔ راه مورد حمایت آمریکا از آن عقبنشینی کردند. بر اساس این طرح، اسرائیل قرار بود بهتدریج از جنوب لبنان خارج شود و ارتش لبنان نیز حزبالله را خلعسلاح کند. اما حزبالله از کنار گذاشتن سلاحهای خود خودداری کرده و اسرائیل نیز میگوید تا زمان خلعسلاح این گروه عقبنشینی کامل نخواهد کرد و در نتیجه اجرای این طرح متوقف شده است. یک مقام ارشد امنیتی لبنان و یک منبع لبنانی به رویترز گفتهاند احتمال عملیات اسرائیل برای تصرف علی الطاهر در هفتههای آینده همچنان وجود دارد. برخی تحلیلگران میگویند اسرائیل ممکن است به دلیل نگرانی از تلفات نیروهایش، بهویژه در آستانهٔ انتخابات ماه اکتبر، ادامهٔ محاصره را به یورش مستقیم ترجیح دهد. حزبالله هشدار داده است که هرگونه حملهٔ گسترده به علی الطاهر به معنای بازگشت به جنگ تمامعیار خواهد بود و میتواند با حملات موشکی به شمال اسرائیل پاسخ داده شود. لبنان اسرائیل را به «تخریب نظاممند» مناطق جنوبی این کشور متهم کرد
وبسایت اکسیوس به نقل از منابع مطلع میگوید که استیو ویتکاف، نمایندهٔ ویژهٔ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، آخر هفتهٔ گذشته با طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات متحدهٔ عربی، دربارهٔ چند موضوع از جمله «گامهای بعدی در قبال بحران ایران» دیدار و گفتوگو کرده است. اکسیوس در این گزارش که ۱۱ شهریور منتشر کرد، مدعی است این دیدار در جزیرهٔ ساردینیای ایتالیا برگزار شد. کاخ سفید و دولت امارات تاکنون گزارشی رسمی دربارهٔ این دیدار منتشر نکردهاند. طحنون بن زاید، برادر محمد بن زاید، رئیس امارات، از چهرههای قدرتمند این کشور است و علاوه بر مشاور امنیت ملی، سمت معاون حاکم ابوظبی را نیز بر عهده دارد. او همچنین در حوزههای سرمایهگذاری و فناوری امارات نفوذ گستردهای دارد. ساعاتی پس از انتشار گزارش اکسیوس، خبرگزاری رسمی امارات از گفتوگوی تلفنی دونالد ترامپ با محمد بن زاید آل نهیان خبر داد و اعلام کرد دو طرف دربارهٔ همکاریهای دوجانبه و راههای تقویت بیشتر روابط در راستای منافع مشترک و همچنین تحولات خاورمیانه و تلاشهای جاری مرتبط با آنها گفتوگو کردند. امارات که از شرکای نزدیک آمریکا در منطقه است، پیشتر از توقف تمام روابط تجاری و مالی خود با ایران خبر داده بود. این کشور در جریان جنگ اخیر هدف حملات متعدد موشکی و پهپادی ایران قرار گرفت. امارات «تمام مبادلات تجاری و تراکنشهای مالی با ایران» را تا اطلاع ثانوی متوقف کرد دیدار گزارششدهٔ استیو ویتکاف و طحنون بن زاید چند روز پس از اعلام طرح تازهٔ آمریکا برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران، موسوم به «عملیات طرد اقتصادی»، انجام شده است. اکسیوس نوشته است اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیش از اعلام این طرح با طحنون بن زاید گفتوگو کرده بود. این رسانهٔ آمریکایی همچنین به نقل از دو منبع مطلع نوشته است که روز ۱۱ اوت، ۲۰ مرداد، یک هیئت ایرانی در سفری به ابوظبی در گفتوگو با مقامهای اماراتی خواستار کاهش تنش و بهبود روابط شده بود. این گزارش مدعی است مقامهای جمهوری اسلامی از امارات خواسته بودند با تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی همکاری نکند، اما مقامهای امارات این درخواست را رد کردند. این وبسایت همچنین به نقل از منابع خود مدعی شده است که چند روز پس از این سفر، سپاه پاسداران حملات به نفتکشهای متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، را که در تلاش برای عبور از تنگهٔ هرمز بودند، تشدید کرد. ادنوک روز ۲۳ مرداد اعلام کرد دو کشتی این شرکت یک روز پیش از آن هنگام عبور از تنگهٔ هرمز هدف حمله قرار گرفتهاند. وزارت خارجهٔ امارات این رویداد را «حملهٔ خصمانهٔ ایران» خواند و سپاه پاسداران را مسئول آن دانست. بهگفتهٔ منابع اکسیوس، این حملات خشم مقامهای امارات را برانگیخت و در تصمیم آنها برای توقف روابط تجاری با ایران نقش داشت. امارات چند روز بعد رسماً اعلام کرد تمام تجارت، مبادلات تجاری و تراکنشهای مالی با ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند. مقامهای ایرانی تاکنون به جزئیات مطرحشده در گزارش اکسیوس دربارهٔ سفر ۱۱ اوت و درخواست از امارات واکنش علنی نشان ندادهاند. آمریکا دسترسی «بانک مصر» در امارات به دلار را به اتهام کمک به ایران قطع میکند توقف تمام مبادلات تجاری و مالی با ایران یکی از شدیدترین اقدامات اقتصادی امارات علیه جمهوری اسلامی در ماههای اخیر بهشمار میرود. امارات تا پیش از جنگ یکی از مهمترین شرکای تجاری ایران و یکی از اصلیترین مبادی واردات و بازصادرات کالا به این کشور بود. بر اساس آمار سازمان تجارت جهانی، حجم تجارت دوجانبهٔ ایران و امارات در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۸ میلیارد دلار بوده است. امارات همچنین یکی از مهمترین مجاری ارتباط تجاری و مالی ایرانِ تحت تحریم با بازارهای خارجی بوده است. یک منبع مطلع به اکسیوس گفته است مقامهای اماراتی به دولت ترامپ گفتهاند برای آنکه هر کارزار فشار اقتصادی علیه ایران مؤثر باشد، باید همهٔ کشورهای کلیدی که با جمهوری اسلامی تجارت میکنند در آن مشارکت داشته باشند. اکسیوس همچنین به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده است که مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، اوایل این هفته به سفارتخانههای ایالات متحده در سراسر جهان دستور داده است پیام دیپلماتیکی دربارهٔ «عملیات طرد اقتصادی» به عالیترین سطوح دولتهای میزبان منتقل کنند و از آنها بخواهند «فوراً و بهصورت نظاممند» تجارت با ایران را متوقف و فعالیتهای تجاری غیرقانونی جمهوری اسلامی را شناسایی کنند. بهگفتهٔ مقامهای آمریکایی، در این پیام تأکید شده است که کشورها، شرکتها و افرادی که به تجارت با ایران ادامه دهند، ممکن است در معرض تحریم و قطع دسترسی به نظام دلاری قرار گیرند. یکی از این مقامها گفته است پیام ویژهای نیز برای نمایندگیهای دیپلماتیک آمریکا در ابوظبی، مسقط، هنگکنگ، دوحه، لندن، برلین و چند پایتخت آسیای مرکزی ارسال شده و از آنها خواسته شده است دولتهای میزبان را به تعطیلی شعب بانکهای ملی و صادرات ایران ترغیب کنند؛ دو بانکی که دولت آمریکا آنها را با سپاه پاسداران مرتبط میداند. یک مقام آمریکایی نیز گفته است دولت ترامپ در حال تشکیل یک کارگروه بینسازمانی برای هماهنگی و نظارت بر اجرای کارزار فشار اقتصادی علیه ایران است. روابط اقتصادی تهران و ابوظبی پیش از این نیز در جریان تلاشها برای مهار جنگ میان ایران و آمریکا مطرح شده بود. در روزهای منتهی به امضای تفاهمنامهٔ موسوم به «اسلامآباد»، خبرگزاری رویترز به نقل از چهار منبع گزارش داده بود که امارات با در دسترس قرار گرفتن میلیاردها دلار برای ایران موافقت کرده است. دو منبع رقم مورد توافق را ۱۰ میلیارد دلار اعلام کرده و گفته بودند بیش از سه میلیارد دلار آن منتقل شده است. دو منبع دیگر رقم مورد توافق را ۲۰ میلیارد دلار عنوان کرده و این اقدام را با توقف حملات ایران به امارات مرتبط دانسته بودند. رویترز در عین حال نوشته بود نتوانسته مشخص کند این مبالغ از داراییهای مسدودشدهٔ ایران در امارات یا منابع دیگری تأمین شدهاند. دولت امارات نیز پس از انتشار آن گزارش اعلام کرد هیچ دارایی مسدودشدهٔ ایران آزاد یا منتقل نشده و این کشور چنین انتقالی را تسهیل نکرده است. کارزار تحریمی آمریکا علیه ایران در بوتهٔ آزمون؛ اگر چین همکاری نکند، چه؟
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران از تأیید حکم ۱۲ سال و شش ماه و یک روز حبس تعزیری و مصادرهٔ کلیه اموال منقول و غیرمنقول صادق ساعدینیا، مدیر مجموعه کافههای «ساعدینیا»، در دیوان عالی کشور خبر داد. آقای ساعدینیا در پی اعتراضات دیماه سال گذشته که در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی که با کشتار هزاران معترض سرکوب شد، بازداشت شد. قوه قضاییه ایران او را به اتهامهایی از جمله «فعالیت تبلیغی یا رسانهای برخلاف امنیت کشور»، «اقدام عملیاتی برای گروههای معاند نظام» و «فعالیت تبلیغی علیه نظام» محاکمه کرده است. صادق ساعدینیا در دادگاه اتهامهای مطرحشده علیه خود را رد کرده است. نماینده دادستان مدعی شد که او «در راستای فراخوانهای منتشرشده» از سوی گروههای مخالف جمهوری اسلامی اقداماتی برای «برهم زدن امنیت» انجام داده است. میزان، خبرگزاری قوه قضاییه، همچنین به تعطیلی کافهها و فروشگاههای ساعدینیا همزمان با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برای حضور اعتراضی مردم در خیابانها در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی اشاره کرده است. ارگان رسمی دستگاه قضایی ایران روز پنجشنبه ۱۲ شهریور نوشت که صادق ساعدینیا همچنین به منظور «جبران خسارت وارده به اماکن و اموال عمومی» ناشی از آنچه «اغتشاشات» دیماه سال گذشته در استان قم خوانده شده، به منع اشتغال در حرفهٔ کافهداری به مدت دو سال پس از پایان حبس محکوم شده است. تصویری از افتتاح کافهرستورانهای ماه و مه در قم با حضور علی لاریجانی، رئیس وقت مجلس شورای اسلامی (چپ) و محمد ساعدینیا، مالک این مجموعه (راست) یکی از اتهامات اصلی آقای ساعدینیا، «اقدام عملیاتی از طریق انتشار استوری و فعالیت مجازی و حضور در تجمعات غیرقانونی و تعطیل کردن کافهها و مغازههای متعلق به خود در کل کشور و تشویق به حضور و فعالیت تعدادی از کارکنان خود در ارتکاب جرایم علیه امنیت کشور» عنوان شده است. میزان همچنین نوشته است که او همزمان با فراخوان مخالفان جمهوری اسلامی، مطالبی در صفحهٔ اینستاگرام متعلق به فروشگاهها و کافههای ساعدینیا در حمایت از فراخوانها و اعتراضات منتشر و کافههای این مجموعه را تعطیل کرده است. در دیماه ۱۴۰۴ و اندکی پس از اعتراضات، خبرگزاری فارس به نقل از رئیس دادگستری استان قم از بازداشت مالک یک کافه معروف و فعال صنف سوهان خبر داده بود. در آن گزارش نامی از فرد بازداشتشده برده نشده بود، اما بعدتر مشخص شد محمد ساعدینیا، بنیانگذار مجموعه ساعدینیا و پدر صادق ساعدینیا، نیز در ارتباط با این پرونده بازداشت شده است. علاوه بر مجموعه ساعدینیا، «کافه وریا» متعلق به وریا غفوری، کاپیتان سابق و عضو وقت کادر فنی استقلال، نیز از جمله کافههایی بود که در روزهای پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی اعلام کرده بود در همبستگی با معترضان تعطیل خواهد بود. خبرگزاریهای حکومتی آن زمان گزارش داده بودند که علاوه بر بازداشت محمد و صادق ساعدینیا، مراکز فعالیت محمد ساعدینیا، از جمله کافهها و رستورانهای این مجموعه، تعطیل و پروانه کسب و مجوزهای فعالیت او برای ابطال به کمیسیونهای مربوطه ارجاع شده است. علیاصغر جهانگیر، سخنگوی وقت قوه قضاییه، نیز در بهمنماه ۱۴۰۴ گفته بود این نهاد افرادی را که در جریان اعتراضات به صورت «مباشرت، معاونت، مشارکت و پشتیبانی» در اقداماتی که دستگاه قضایی «مجرمانه» میخواند نقش داشتهاند، تحت تعقیب قرار خواهد داد. او در همان زمان بهطور مشخص از تشکیل پرونده برای محمد ساعدینیا به اتهام «حمایت رسمی از آشوبگران و همراهی با آنها» خبر داده و گفته بود در صورتی که دادگاه تشخیص دهد اقدامات او موجب خسارت شده است، جبران خسارت میتواند از محل املاک و داراییهایش انجام شود. محمد و صادق ساعدینیا جزو کارآفرینان تحسینشدهٔ استان قم هستند و مجتمع رفاهی «مهر و ماه» قم، متعلق به این خانواده، در سال ۱۳۹۵ با حضور علی لاریجانی، رئیس وقت مجلس شورای اسلامی، افتتاح شده بود. صادق ساعدینیا از مدیران نسل دوم این کسبوکار خانوادگی است و در سالهای اخیر در توسعه مجموعه کافههای زنجیرهای ساعدینیا و فعالیتهای این شرکت در حوزه صنایع غذایی نقش داشته است. در ماههای پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، گزارشهای نهادهای حقوق بشری از ادامه فشارهای امنیتی و قضایی در ایران، از جمله بازداشت معترضان و فعالان مدنی، صدور احکام سنگین زندان و اعدام و افزایش اجرای احکام اعدام حکایت دارد. عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر نیز جمهوری اسلامی را به استفاده از بازداشتهای گسترده، محاکمههای ناعادلانه و مجازات اعدام برای سرکوب مخالفان و ایجاد فضای ارعاب پس از اعتراضات متهم کردهاند. شش ماه پس از کشتار دیماه؛ عفو بینالملل درباره خطر «جنایات بیشتر» در ایران هشدار داد
بانک مرکزی هلند اعلام کرد به دلیل «افزایش ناآرامیهای ژئوپلیتیکی»، بخشی از ذخایر طلای خود به میزان حدود ۸۶ تن را از آمریکا و کانادا به لندن منتقل کرده است. این بانک روز چهارشنبه یازدهم شهریور در بیانیهای تأکید کرد که با این اقدام در «شرایط بحرانی» قادر به استفادهٔ سریعتر از ذخایر طلای خود است. بانک مرکزی هلند میگوید ذخایر طلایی که در لندن نگهداری میشوند، نسبت به ذخایر موجود در نیویورک و اتاوا، راحتتر قابل معامله هستند. اولاف اسلِیپن، رئیس بانک مرکزی هلند، میگوید: «با این اقدام، قابلیت استفاده از ذخایر طلا را افزایش دادهایم. فرض ما این است که هرگز به استفاده از این طلا نیاز پیدا نخواهیم کرد، اما با این حال تقویت تابآوری و آمادگی ما ضروری است.» بانک مرکزی هلند اعلام کرده مجموع ذخایر طلای این کشور ۶۱۲.۴ تن بوده که ارزش آن در پایان سال ۲۰۲۵ به ۷۲.۲ میلیارد یورو میرسید. پیش از این انتقال، بانک مرکزی هلند ۳۱.۳ درصد از طلای خود را در نیویورک و ۱۹.۷ درصد را در اتاوا نگهداری میکرد. پس از این جابهجایی، سهم هر یک از این دو شهر از ذخایر طلای هلند به ۱۸.۵ درصد رسید. سهم طلای نگهداریشده در لندن نیز از ۱۸.۱ درصد به ۳۲.۱ درصد افزایش یافت. این بانک همچنان ۳۰.۸ درصد از طلای خود را در داخل هلند نگهداری میکند. بر اساس اعلام بانک مرکزی هلند، بخشی از انتقال طلا از طریق خرید و فروش و بخشی نیز از طریق جابهجایی فیزیکی انجام شده است. بیش از ۲۷ تُن طلا بهطور فیزیکی از آمریکا و کانادا به شهر زایست در هلند منتقل شد و همزمان، به همان میزان طلای مطابق با استانداردهای بینالمللی از ذخایر موجود در زایست به لندن انتقال یافت. با این روش نیازی به ذوب مجدد شمشهای طلا نبود. بانک مرکزی هلند میگوید با ترکیب خرید و فروش و انتقال فیزیکی، ریسکهای ناشی از جابهجایی فیزیکی حجم زیادی از طلا کاهش و توزیع شده است. این بانک اعلام کرد این عملیات بین ماه مارس و اوت امسال انجام شده است. چرا لندن برای ذخایر طلا جذابتر است؟ لوران شوارتز، رئیس مؤسسه فرانسوی «کنتوار ناسیونال دُ لور» که در زمینه معاملات طلا فعالیت میکند، میگوید بانکهای مرکزی حدود یک دهه است که در حال جابهجایی محل نگهداری ذخایر خود هستند. شوارتز به خبرگزاری فرانسه گفت: «شرایط سیاسی کنونی در آمریکا نیز ممکن است برخی بانکهای مرکزی را به سمت ترجیح دادن مکانهای دیگری برای نگهداری ذخایر خود سوق دهد.» بهگفتهٔ شوارتز، بازار لندن «نقدشوندهترین» بازار طلاست و به همین دلیل استفاده از ذخایر طلا در زمان بحران در آنجا آسانتر است. او افزود: «بانکهای مرکزی میتوانند در آنجا راحتتر طلای خود را به سایر مؤسسات بانکی وام دهند.» بانک انگلستان برای بانکهای مرکزی سایر کشورها نیز طلا نگهداری میکند. لندن بزرگترین مرکز معاملات خارج از بورس طلا در جهان است. در این بازار، طرفهای معامله مستقیماً با یکدیگر دادوستد میکنند و معاملات از طریق بورس انجام نمیشود. کارشناسان هشدار میدهند اقدام بانک مرکزی هلند فعلاً «حرکتی نسبتاً منفرد» است، اما اگر بانکهای مرکزی دیگر نیز از این اقدام پیروی کنند، این روند میتواند به اعتماد به آمریکا آسیب بزند. در ابتدای سال جاری میلادی، در آلمان نیز دربارهٔ امنیت ذخایر طلای بانک مرکزی این کشور در نیویورک نگرانیهایی مطرح شد. با این حال، بانک مرکزی آلمان، بوندسبانک، فعلاً تصمیم گرفته است ذخایر خود را از نیویورک خارج نکند. واکر: غرب باید خود را برای رقابتی بلندمدت با ایران، روسیه و چین آماده کند
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه ۱۱ شهریور گفت کارزار نظامی جدید علیه ایران مدت «خیلی طولانی» ادامه نخواهد داشت اما ایالات متحده آماده است در هر زمان ایران را هدف حملات نظامی قرار دهد. رئیسجمهور ایالات متحده در گفتوگو با خبرنگاران در دفتر بیضی کاخ سفید تأکید کرد که «رژیم ایران، روز به روز ضعیفتر میشود». دونالد ترامپ گفت ایران در تلاش بوده است موشکی بسازد که در تنگه هرمز مینهای دریایی رها میکند و آمریکا آن را منهدم کرده است. او همچنین گفت ایران در حال تلاش برای بازسازی سامانههای راداری و موشکی خود بوده که این سامانهها نیز در حملات آمریکا هدف قرار گرفتهاند. رئیسجمهور آمریکا با اشاره به موارد بالا گفت: «ما تمام تجهیزات جدیدی را که آنها تلاش کرده بودند در امتداد تنگه هرمز بسازند، از بین بردیم؛ بخشی دفاعی و بخشی تهاجمی بود… حمله دیشب بسیار سنگین بود و ما آمادهایم هر زمان که بخواهیم، حمله دیگری انجام دهیم.» ارتش ایالات متحده شامگاه سهشنبه نقاط مختلفی در استانهای جنوبی ایران را هدف حملات هوایی قرار داد. مقامهای ایرانی میگویند بر اثر این حملات دهها نفر از جمله غیرنظامیان کشته و زخمی شده اند. در واکنش، ارتش ایالات متحده در بیانیهای کوتاه تأکید کرد که هرگز غیر نظامیان را هدف قرار نمیدهد. کشته شدن «۱۵ نفر» در حمله آمریکا؛ ترامپ میگوید در پی وادار کردن تهران به مذاکره نیست نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بامداد چهارشنبه در واکنش به این حملات آمریکا، حملات موشکی و پهپادی را علیه اهدافی در چند کشور منطقه انجام دادند و بر اساس گزارشها، بحرین و کویت از جمله کشورهای حوزۀ خلیج فارس بودند که هدف این حملات قرار گرفتند. ایران همچنین نقاطی در اردن و اقلیم کردستان عراق را هدف قرار داد. دور تازه درگیریها وقتی آغاز شد که ارتش آمریکا شامگاه یکشنبه مواضع سپاه پاسداران در جزیره لارک را بمباران کرد و ایران نیز در مقابل به محل استقرار نیروهای آمریکایی در اردن حمله کرد.