ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་། བོད་མཐོ་སྒང་དུ་རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་ཆེ་གྲས་རིམ་པས་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། དཔེར་ན། ༢༠༢༥ ལོར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་བྱང་ངོས་སུ་དིང་རིར་ས་ཡོམ་གྱི་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། ༢༠༢༦ ལོར་བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་སུ། འཁྱགས་རོམ་དང་བྲག་རི་ཉིལ་བ་ལས་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་བྱུང་ཡོད། གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་དང་གནོད་འཚེ། རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་དེ་ཚོས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཉམས་ཞན་པའི་ས་ཁམས་གནས་སྟངས་དང་། བོད་ནང་གི་གསར་སྤེལ་ལས་གྲ་ཁག་གི་གནོན་ཤུགས་གཉིས་ལ་སླར་ཡང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་བཟོས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་ཆེད་ལས་མི་སྣས། ད་རེས་སྐྱིད་གྲོང་གི་གནོད་འཚེ་འདི་ནི་གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་གངས་རིའི་ཞུར་ཚད་མགྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆེད་ལས་མི་སྣས་འཁྱགས་རོམ་དང་བྲག་རིའི་སྲ་བརྟན་གྱི་གནས་སྟངས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་བྱུང་སྐོར་ཡང་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་འདུག བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་ལ་ཡུན་རིང་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས། གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བའི་ཁྲོད་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པར་ངོས་འཛིན་བྱ་ཆོག་རུང་། ད་དུང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་ནི་འཁྱགས་རོམ་བརྟན་པོ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ས་ཁུལ་དུ་ ༢༠༡༥ ལོའི་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་ཡོམ་ཆེན་པོ་བྱུང་པ་འདིའི་རྗེས་སུ་ཐེངས་མང་པོ་རི་ཉིལ་བ་འདིས་འཁྱགས་རོམ་འོག་གི་བྲག་རྡོའི་རིམ་པ་འདི་བརྟན་པོ་མེད་པ་ཆགས་ཡོད་སྐོར་གསུངས་བྱུང་། སྐྱིད་གྲོང་གི་གནོད་འཚེ་འདི། བོད་མཐོ་སྒང་གི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་འགྱུར་བ་མྱུར་པོ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་ལ་བྱུང་ཡོད་ལ། ས་ཡོམ་དང་གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་ཆུ་ལོག་བསྟུད་མར་ཐོན་པ་དང་། ཡང་ན་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཐོན་སྲིད་པར་ཆེད་ལས་མི་སྣས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད། ཁ་རོ་ལའི་འཁྱགས་རོམ། (REUTERS) བོད་ཁུལ་དུ་རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་དང་མིའི་བྱ་སྤྱོད། ༢༠༡༨ ལོར་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྨད་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་ཤུགས་གློག་ཁང་གི་ལས་གྲ་འགོ་བཙུགས་ས་ཕད་གྲོང་རྡལ་དུ་གངས་རུད་དང་རི་ཉིལ་བས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ནང་ལྷུང་ནས་དེ་རྗེས་ཆུ་ལམ་འགག་སྟེ་མཚེའུ་ཆགས་ཡོད་པ་ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས་གསུང་གི་འདུག་ལ། ༢༠༡༨ ལོར་ཉིང་ཁྲིའི་སྨན་གླིང་རྫོང་ཕད་གྲོང་རྡལ་དུ་མཚེའུ་རྡོལ་ནས་ཆུ་ལོག་བྱུང་པ་དང་། ཡང་ཕད་གྲོང་རྡལ་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༡ པའི་ནང་ས་ཡོམ་འགུལ་ཚད་རིམ་པ་ ༦.༩ བྱས་པའི་གནོད་འཚེ་བྱུང་མྱོང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ས་ཁུལ་འདིར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆུ་ཤུགས་གློག་ཁང་གི་ལས་གྲ་མུ་མཐུད་སྤེལ་བཞིན་པ་རེད། ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས་ངོས་འཛིན་གནང་དོན་ལ་གཞིགས་ན། རྒྱ་ནག་གི་ཆེད་ལས་བཟོ་བཀོད་པ་མང་པོས་ས་ཆ་འདིའི་ས་གཤིས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། བཟོ་བཀོད་པ་ཁག་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཁག་ཅིག་གིས་ས་གཤིས་ཉེན་ཁར་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱུད་དུ་ཆུ་ཤུགས་གློག་ཁང་རིམ་པས་སྐྲུན་བཞིན་ཡོད་པའི་ཐོག་རི་བོ་བསྔོག་ནས་གཏེར་ཁ་བཏོན་བཞིན་ཡོད་ལ། གཞུང་ལམ་དང་ལྕགས་ལམ་སྐྲུན་ཆེད་རི་རྒྱུད་བརྟོལ་ནས་ཕུག་ལམ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོར་གསར་སྤེལ་ཁུལ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གྲྭ་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་བ། དེ་བཞིན་རི་འདེབས་མང་པོར་ཉི་ནུས་དང་རླུང་ནུས་ཀྱི་ཁེངས་པ། རི་ནས་རི་བར་གློག་སྐུད་ཀྱི་ལྕགས་དོང་གྲངས་ལས་འདས་པ་བཙུགས་པ། ལས་མི་དང་ཚོང་པ། ཡུལ་སྐོར་བ། མོ་ཊ་དང་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་འགྲུལ་སྐྱོད་ཀྱང་མང་དུ་ཕྱིན་པ་སོགས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་ཡོད། ཡང་འདི་ཚོས་རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་རེ་རེ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ན་ཡང་། བོད་མཐོ་སྒང་ལ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གསར་སྤེལ་བྱས་པ་འདིས་ཉམས་ཞན་པའི་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ས་གཤིས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་དང་ཉེན་ཁ་འཕྲད་རྒྱུ་ངེས་པ་ཡིན་པར་ཆེད་ལས་མི་སྣས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད། བོད་མཐོ་སྒང་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཚོད་ལྟ་ཁང་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ། ཝང་ཝིལ་སླའོ་ཡིས་ཞེད་སྣང་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གིས་ཅ་དངོས་མང་པོ་ཞིག་བོད་ལ་འཁྱེར་ནས་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་འདི་ཚོད་ལྟ་ཁང་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་དང་། ཁོང་གིས་ཉི་ནུས་ཚ་ནུས་ལས་གྲྭ་དང་། ཆུ་འཐེན་ནུས་གསོག་གློག་ཁང་། ས་དྲོད་གློག་ཁང་སོགས་དཔེ་མཚོན་ལུང་འདྲེན་གནང་སྟེ། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་དུ་གཉེར་བའི་ལས་གྲྭ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གཅིག་པུར་མ་བལྟོས་པར། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཁོར་ཡུག་ལ་གྱོང་གུན་དང་མིའི་བྱ་སྤྱོད་ལས་བཟོས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡང་མཉམ་དུ་དཔྱད་ཞིབ་དགོས་པ་གསུངས་ཀྱི་འདུག་ལ། ཉི་འོད་གློག་ནུས་སོགས་ཀྱིས་ས་ཁུལ་གྱི་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་བཟོ་བཞིན་ཡོད་འདུག འདི་ནི་གསར་སྤེལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་གནད་དོན་མ་ཡིན་པར། ས་གཤིས་ཉམས་ཞན་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་གསར་སྤེལ་གྱི་ཚད་གཞི་དང་མྱུར་ཚད་གང་འདྲ་ཞིག་འཚམ་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས་མུ་མཐུད་གསུངས་པར། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གི་ཆབ་སྲིད་འགོ་ཁྲིད་དང་ཚན་རིག་པ་སུ་ཡིན་རུང་། ལས་ཀ་ཞིག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ལས་ཀ་འདི་བྱས་ན་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་གང་ཡོད་མེད་ཐད་རྩ་བ་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་སྤེལ་བཞིན་པའི་ཆུ་མཛོད་གློག་ཁང་གི་ལས་གྲ (Xinhua) རྒྱ་ནག་གི་ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔའི་འཆར་གཞི། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་འདི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནུས་པའི་བྱུང་ཁུངས་གཙང་མའི་རྟེན་གཞི་ཟེར་བ་ཞིག་སྐྲུན་རྒྱུ་ཡིན་པ་བརྗོད་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔའི་འཆར་གཞིའི་ནང་བོད་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། དམིགས་བསལ་ཆུ་གློག་དང་ཉི་ནུས། རླུང་ནུས། ཆུ་འཐེན་ནུས་གསོག་སོགས་མུ་མཐུད་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་པ་དང་། བོད་ནས་གློག་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་གཏོང་བའི་ལས་གྲྭའང་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་བཀོད་ཡོད། ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས་བོད་ནི་ད་ལྟ་གློག་མི་གདེང་བའི་ས་ཆ་ཞིག་མ་རེད། བོད་ཀྱི་གློག་ཕྱི་ལ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་། བོད་ཀྱི་ནུས་པའི་བྱུང་ཁུངས་གསར་སྤེལ་བྱས་པ་འདི་བོད་ཀྱི་དགོས་མཁོར་དམིགས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་གི་དགོས་མཁོར་དམིགས་པའི་གསར་སྤེལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ལ། མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཁྱབ་རྡལ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་ནག་ལ་གློག་ནུས་དྲ་བ་དང་གློག་ཆས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཁག་ཅིག་བོད་ནང་ནས་གཏེར་བཏོན་གྱིས་ནུས་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཆེན་པོའི་ཆ་ཤས་སུ་འགྱུར་བཞིན་པ་མཚོན་ཐུབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། ཡང་གསར་སྤེལ་དང་གནས་སྤོའི་སྲིད་ཇུས་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་པ་དང་མཉམ་དུ། བོད་མིའི་འཚོ་ཐབས་དང་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་ཡང་ད་ཆ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་དང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན། དེ་བཞིན་བོད་མིར་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་ཀྱི་ཐད་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མ་རེད་ཅེས་ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས་གསུངས་ཀྱི་འདུག བོད་ནང་གི་བོད་མིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་སྤེལ་བའི་ལས་གྲ་སྣ་ཚོགས་འདི་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་དབང་ཆ་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗོད་དབང་གང་ཡང་མེད་པ་རེད་འདུག ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༦ ཉིན་གྱི་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་གནས་ཡུལ་གྱི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས། (Tingshu Wang/REUTERS) བོད་མཐོ་སྒང་ལ་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡའི་ཆུ་མཛོད་ཅེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད། བོད་ཀྱི་གངས་རི་དང་ཆུ་བོའི་འགྱུར་བ་ནི། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གནད་དོན་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། ཨེ་ཤེ་ཡའི་ཆུ་བོའི་བྱུང་ཁུངས་དང་གཤམ་རྒྱུད་ཀྱི་མི་འབོར་ཧ་ཅང་མང་པོའི་འཚོ་གནས་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོད། ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་ཆུ་བོའི་ཐོན་ཁུངས་མང་པོ་ཡོད་རུང་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུའི་རྗེས་ལ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུ་ཉུང་དུ་འགྲོ་སྲིད་པ་དང་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཨེ་ཤེ་ཡའི་ཆུ་མཛོད་ལ་རྟེན་ནས་འཚོ་གནས་བྱེད་མཁན་མི་དུང་ཕྱུར་མང་པོའི་ཆུའི་དགོས་མཁོ་ཇི་ལྟར་སྐོང་ཐུབ་མིན་འདི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བ་ལས་འཁྱགས་རོམ་བཞུར་ཚད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས་ས་ཁུལ་ཁག་ཅིག་ཏུ་དང་ཐོག་ཆུ་རྒྱུན་འཕེལ་སྲིད་ཀྱང་། འཁྱགས་རོམ་གྱི་ཆུ་གསོག་རིམ་བཞིན་ཉམས་ན། ཆུ་རྒྱུན་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་སྲིད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་མཐོ་སྒང་གི་མ་འོངས་གནས་སྟངས་ནི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གཅིག་པུས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་མེད་པར། གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་གཉེར་པའི་གསར་སྤེལ་གྱི་ཚད་གཞི་དང་མྱུར་ཚད། ལས་གྲྭའི་གཞི་ཁྱོན། ལྷག་པར་དུ་ཁོར་ཡུག་ས་ཁམས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་ཚད་དང་ལྡན་པ་དགོས་རྒྱུ། ས་གནས་མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་བསམ་གཞིགས་དགོས་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། སྐྱིད་གྲོང་གི་གནོད་འཚེ་གཅིག་གིས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་གནས་བབ་སྤྱི་ཡོངས་ལ་མཇུག་སྡོམ་བྱ་ཐུབ་རྒྱུ་མིན་ན་ཡང་། འདིས་རང་བྱུང་གནོད་འཚེའི་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་བོད་མཐོ་སྒང་དུ། གསར་སྤེལ་གྱི་ཁེ་ཕན་དང་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་གཉིས་མཉམ་དུ་བཞག་སྟེ། རང་བྱུང་ཁམས་འདིར་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གསར་སྤེལ་བྱས་ན། མཐར་ཁེ་ཕན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་གནོད་འཚེའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད་པའི་དྲན་སྐུལ་བྱུང་ཡོད།།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་ཁག་ཅིག་བོད་སྐྱིད་གྲོང་དུ་བསྐྱོད་འཇུག་གི་ཡོད་པ་བརྗོད་ཀྱང་། འདི་ནི་ཕྱིར་མིག་སྟོན་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་ལས་དོན་ལ་གནས་ཚུལ་དྲིལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བཞིན་པར་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན་པ་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༧ རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ CNN, Reuters དང་ PTI སོགས་ཚུད་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་ལས་ཁང་ཁག་བརྒྱད་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་ཁག་གཅིག་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གི་གནོད་ཐེབས་ས་ཁུལ་བོད་སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་དུ་ལྟ་སྐོར་དང་གནས་ཚུལ་གསར་འགོད་ཆེད་གདན་ཞུ་བྱས་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེར་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཉེན་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་དང་འཛུགས་སྐྲུན་སླར་གསོ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གནས་ཚུལ་བཀོད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག་ལ། ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་གདན་ཞུ་བྱེད་ཡོད་ཚུལ་བསྒྲགས་པའི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ལ་བོད་ས་གནས་སུ་གནས་ཚུལ་དངོས་བདེན་ར་སྤྲོད་འཕེར་བ་འཚོལ་སྒྲུབ་ཇི་ལྟར་གནང་རྩིས་ཡོད་མེད་དང་། གསར་འགོད་རིག་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ལྟར་གནས་ཚུལ་དངོས་རྩད་ཞིབ་གནང་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད་མེད་ཐད་བཀའ་དྲི་ཞུས་པར་ Press Trust of India - (PTI ) གསར་ཁང་གྱི་ལྡི་ལི་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་ལན་འདེབས་གནང་དོན་ལྟར་ན། གསར་ཁང་དེ་ནས་ KJM Varma བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆུ་ལོག་བྱུང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་ངོ་སྤྲོད་གནང་ཞིང་། གསར་འགོད་པ་ཚོའི་ཕྱོགས་བསྐྱོད་འདི་ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་རིང་གསར་འགོད་པ་ཚོར་རང་གི་ལས་དོན་བྱེད་རྒྱུར་མངོན་གསལ་གྱི་དམ་དྲམ་མི་འདུག་ཅེས་དང་། ཕྱོགས་བསྐྱོད་ཀྱི་རྗེས་ས་གནས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་དང་མཉམ་དུ་གསར་འགོད་པ་ཚོ་དང་གྲོས་བསྡུར་གྱིས་དྲི་བར་ལན་འདེབས་གནང་སོང་ཞེས་ དང་། ད་ལྟའི་ཆར་གནས་ཚུལ་འདི་ཙམ་ལས་ཞུ་རྒྱུ་མེད་ཅེས་ལན་འདེབས་གནང་བྱུང་། རྡམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ལྟེ་བ་བྱུང་སའི་སྐྱིད་གྲོང་གྱི་འགག་སྒོའི་ས་ཚིཊ་སུ་སྡོད་གུར་གྱི་སྟེང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དར་ཆ་སྒྲེང་པའི་འཁྲིས་སུ་ཉེན་རྟོག་སྐོར་སྲུང་བ་ཞིག་གིས་ལྟ་རྟོག་བྱེད་བཞིན་པའི་འདྲ་པར། འདི་ནི་རྒྱ་གཞུང་གིས་གཞིས་རྩེར་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་པའི་གསར་འགོད་པ་ཚོ་བསྐྱོད་སྐབས་སུ་པར་ལེན་བྱས་པ། ༢༠༢༦།༠༩།༠༦ (Tingshu Wang/REUTERS) ཉིན་བཅུའི་རྗེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་བསྐྱོད་བཅུག་པ། ད་རེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གི་གསར་འགོད་པ་ཁག་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེ་བྱུང་སའི་སྐྱིད་གྲོང་ས་གནས་སུ་ཉིན་བཅུའི་རྗེས་སུ་བསྐྱོད་བཅུག་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ནས་བོད་དོན་ལས་འགུལ་བ་དང་། གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་དྭོགས་གནད་གཙང་སེལ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་སྣ་བསྐྱོད་བཅུག་པ་འདིར་དྲི་བ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་ (O.P. Jindal Global) གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རིག་པ་བ་དང་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་སློབ་དཔོན་ཤྲི་པརྣ་པ་ཋག་ (Sri Parna Pathak) ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆུ་རུད་གོད་ཆག་བྱུང་བའི་ཉིན་བཅུ་ལྷག་གི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ལ་བོད་དུ་འགྲོ་བསྐྱོད་ཀྱི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད་ཀྱང་། “འདེམས་སྒྲུག་བྱས་པའི་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་པ་ལས། བོད་ཀྱི་ཆུ་ལོག་གོད་ཆག་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་རང་དབང་གིས་གནས་ཚུལ་བཀོད་རྒྱུ་རགས་ཀྱི་མ་རེད་ལ། ད་ཆ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་བསྐྱོད་བཅུག་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། གནས་ཚུལ་དྲིལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བཞིན་པར་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གོད་ཆག་དེ་བཞིན་ཐོག་མ་བྱུང་སྐབས་ཁྱབ་གདལ་དུ་ཕྱིན་པའི་བརྙན་རྣམས་བསུབས་པ་དང་། ཤི་རྨས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ལ་དོགས་པ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་ཆད་པ་བཅད་པ། གཞུང་གིས་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་གསར་འགྱུར་གནས་ཚུལ་ལའང་ཚད་བཀག་སོགས་བྱས་གྲུབ་རྗེས། གཞི་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་མེད་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་བཞིན་པར་སྟོང་ཆ་བསྐང་ཆེད་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་མགྲོན་འབོད་བྱས་པ་ཞིག་རེད་” ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་ལ། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ཟླ་བ་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱིས། རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་ཕྱིན་ཡོད་ནའང་། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་གསལ་བཤད་གང་བྱེད་བཞིན་པ་ལས་ལྷག་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་དང་གནས་ཚུལ་འཕར་མ་ཤེས་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད་ཅེས་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཕྱིར་ཐོན་ཐུབ་བམ། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་སྲུང་ཉམས་ཞིབ་པ་དང་དམག་སྤྱི་ཟུར་པ་ལྦི་ན་ཡཀ་སྦཊ་ (Vinayak Bhatt) ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མགྲོན་འབོད་བྱས་པའི་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་སྟོན་འདོད་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་ལམ་སྟོན་པ་དང་ལྷན་དུ་ཁྲིད་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལས། ཁུལ་དེར་གང་ཟག་སུ་ལའང་རང་དབང་མེད་ཅིང་། སྤྱིར་བཏང་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གནས་ཚུལ་སྦས་གསང་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ངན་པ་ཡོད་ལ། དེ་སྔ་ནས་ཁོ་ཚོས་གསར་འགོད་པའི་དྲི་བ་ལན་འདེབས་བྱེད་ཁག་པོ་རྣམས་ལ་ལན་འདེབས་བྱ་འདོད་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། དེར་གཡོལ་ཐབས་ཀྱི་ཆེད་བོད་ནང་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐེངས་འདིའི་བཅར་འདྲི་སོགས་ཆ་ཚང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྟངས་འཛིན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་དུས། ས་གནས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནམ་ཡང་ཕྱིར་ཐོན་ཐབས་མེད་པ་གསུང་གི་འདུག ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༦ ཉིན་གྱི་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་གནས་ཡུལ་གྱི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས། (Tingshu Wang/REUTERS) ཟླ་བ་ ༨ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བོད་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གི་གོད་ཆག་འོག བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་མི་གྲངས་ ༡༣༤༡ རྐྱེན་འདས་དང་། མི་གྲངས་ ༤༩༩༦ ལྷག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཚེས་ ༧ བར་སྐྱིད་གྲོང་གི་གནོད་འཚེའི་ཁྲོད་མི་ ༤༣ འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། མི་ ༥༡༩ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར། འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་གི་ཡུལ་མི་ཞིག་གིས་བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་འགག་སྒོ་ཡོད་སའི་རི་ཟུར་གྲོང་ཚོ་གཅིག་པུ་ནས་མི་ ༢༦ འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཚོལ་ཞིབ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རུང་མི་རྙེད་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཅིང་། གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་དུ་མི་གཏོང་གི་མེད་པར་བརྟེན་གཉེན་ཉེ་འཚོལ་བར་རི་བསྐོར་ནས་ཕྱིན་ཏེ་ཆུ་ཚོད་གསུམ་ཙམ་འཚོལ་ན་ཡང་རྙེད་མ་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་བྱུང་ལ། ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་འགག་སྒོའི་ཉེ་ཁུལ་གྱི་གྲོང་ཚོ་ཁུལ་དུ་གནས་སྡོད་གནང་མཁན་གྱི་ཉེ་འབྲེལ་ཞིག་གིས། བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་འགག་སྒོའི་ཁུལ་དུ་གཞིས་ཀ་རྩེ། ལྷོ་ཁ།་དིང་རི་ཁུལ་སོགས་ནས་བོད་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ལས་ཀ་བྱེད་ནས་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཡོད་པས། དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་བརྙན་ཏེ། མི་མང་པོ་ཞིག་འགག་སྒོ་དེ་ནས་བྲོས་བཞིན་པའི་དེ་དག་ཁྲོད་བོད་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་གསུངས་ཡོད་ལ། ཁོང་གིས་བོད་སྐྱིད་གྲོང་ཕྱོགས་སུ་ཆུ་ལོག་དང་འདམ་རུད་རྐྱེན་པས་བོད་མི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཆུས་འཁྱེར་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་གནང་གི་འདུག ཁ་སྣོན། PTI གསར་ཁང་གིས་ལན་འདེབས་འབྱོར་བ་ཁ་སྣོན་ཞུས་ཡོད། ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། བཀྲ་དབང་། བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད། འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ། སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་རི་ཟུར་གྲོང་ཚོ་ནས་མི་ ༢༦ འདས་གྲོངས་སུ་སོང་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་། གནས་སྤོ་དང་མྱུར་སྐྱོབ་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ནང་དུ་ཚོད་འཛིན། སྐྱིད་གྲོང་གི་ཁྱིམ་དུད་ ༡༥ དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་བོད་མི་སྣེ་ཤེན་པ་བཅུ། འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གོད་ཆག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གླེང་པ། གངས་རིའི་འཁྱགས་རུད་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་འཚེ་རེད་དམ། སྐར་མ་གསུམ་གྱི་ནང་ལ་ཡོད་ཚད་འཁྱེར་བའི་ཆུ་རུད། བལ་ཡུལ་ཏི་མུ་རེ་ནས་བོད་པ་ ༣༥ ཙམ་དང་བོད་སྐྱིད་གྲོང་གི་བོད་མི་ཁྱིམ་ཚང་མང་པོ་ཆུས་འཁྱེར། འདམ་རུད་ཀྱི་རྐྱེན་རྩ་འདི་འཁྱགས་རྡོ་ཉིལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་སུ་འདམ་རུད་དང་ཆུ་ལོག་ཚབས་ཆེན་བྱུང་འདུག

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་ཀྱི་གནོད་འཚེའི་ཁྲོད་མི་ ༤༣ འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་བརྗོད་པའི་སྐབས་འདིར་སྐྱིད་གྲོང་གི་ཡུལ་མིས་བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་འགག་སྒོ་ཡོད་སའི་རི་ཟུར་གྲོང་ཚོ་གཅིག་པུ་ནས་མི་ ༢༦ འདས་གྲོངས་སུ་སོང་ཡོད་པ་དང་མི་རྒྱུ་གཉིས་ལ་གྱོང་གུན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པ་བོད་ནང་ནས་བརྗོད་བྱུང་། སྐྱིད་གྲོང་གི་ཡུལ་མིས་གནོད་འཚེའི་གནས་སྟངས་བརྗོད་པ། དེ་ཡང་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་དུ་བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་གི་ཡུལ་མི་ཞིག་གིས་བརྗོད་པར། མི་མང་པོ་མེད་པ་ཆགས་སོང་། ང་ཚོ་ད་ལྟ་སྐྱིད་གྲོང་གྲོང་རྡལ་དུ་བཞག་ཡོད་པ་དང་། འཚོལ་ཞིབ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རུང་མི་རྙེད་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་ལ། ཁོང་གིས་འགག་སྒོ་ཡོད་སའི་རི་ཟུར་གྲོང་ཚོ་གཅིག་པུ་ནས་མི་ ༢༦ འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་དུ་མི་གཏོང་གི་མེད་པར་བརྟེན་གཉེན་ཉེ་འཚོལ་བར་རི་བསྐོར་ནས་ཕྱིན་ཏེ་ཆུ་ཚོད་གསུམ་ཙམ་འཚོལ་ན་ཡང་རྙེད་མ་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་བྱུང་། དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་མི་མེད་པ་ཆགས་པ་དང་རྒྱུ་ནོར་མེད་པ་ཆགས་ནས་གང་ཡང་མེད་པ་ཆགས་སོང་། ཉིན་གཉིས་ཙམ་རིང་ང་རང་ཡིད་ཆེས་ཡོང་གི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་། ༢༠༢༦ ལོའི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་དུ་འདམ་རུད་དང་ཆུ་རུད་ཚབས་ཆེན་བྱུང་སྐབས་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོག་འགག་སྒོ (SOCIAL MEDIA via REUTERS) འགག་སྒོ་ཡོད་སར་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཕོག་ཡོད་པ། སྐྱིད་གྲོང་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་ཞིག་གིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་བརྗོད་པར། གོད་ཆག་བྱུང་པའི་ཉིན་མོར་ཁོང་རང་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་ཡོད་སར་མེད་པས་གསོན་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང་། ད་ལྟ་འགག་སྒོ་ནས་སྤྱི་ལེ་ ༢༠ ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་པའི་སྐྱིད་གྲོང་གྲོང་རྡལ་དུ་བསྡད་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་། ཁོང་གིས་འགག་སྒོ་ཁུལ་དུ་གཏོར་སྐྱོན་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པ་དང་། མི་གཅིག་ཀྱང་གསོན་ཐུབ་མེད། ཚོད་དཔག་བྱས་ན་མི་ ༨༠༠ ཙམ་ཡོད་རེད། དེར་ཚོང་ཁང་བཅུ་ཙམ་དང་ཟ་ཁང་བཞི་ཙམ་ཡོད་པ་བརྗོད་ཅིང་། གྱོང་གུན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་གོང་གུན་དངོས་གནས་ཇི་ཙམ་ཡིན་མིན་ད་ལྟ་ཚོད་དཔག་བྱེད་དཀའ་བས། གནས་ཚུལ་གསར་པ་དང་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ལ་སྒུག་བཞིན་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་། ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༦ ཉིན་གྱི་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་གནས་ཡུལ་གྱི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས། (Tingshu Wang/REUTERS) བལ་ཡུལ་གྱི་ཕུག་ལམ་ནས་གསོན་པོ་རྙེད་པ། ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༥ ཉིན་བལ་ཡུལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཆུ་གློག་ལས་གྲའི་མི་ཌར་ ༢༢༥ ཡོད་པའི་ཕུག་ལམ་ཞིག་གི་ནང་ནས་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་ཀླུ་ཧེ་ཐའོ་ (Lu Haitao) ཟེར་བ་ཞིག་སྐྱོབ་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། བལ་ཡུལ་དམག་དཔུང་གིས་ཁོང་ལ་རྨས་སྐྱོན་མངོན་གསལ་མེད་ཅིང་། ཚེ་སྲོག་གི་རྟགས་མཚན་བརྟན་པོ་ཡོད་ཀྱང་གྲང་ངར་ཕོག་པའི་རྟགས་མཚན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་བརྗོད་འདུག་ལ། ཕུག་ལམ་ཁག་ནས་ད་བར་གསོན་པོར་སྐྱོབ་ཐུབ་པའི་མི་གསུམ་པ་དེ་ཡིན་ཞིག་། ཚེས་ ༤ ཉིན་ཆུ་གློག་ལས་གྲའི་ཕུག་ལམ་གཞན་ཞིག་ནས་མི་གཉིས་གསོན་པོར་སྐྱོབ་ཐུབ་ཡོད་འདུག འདས་གྲོངས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བ་ཕར་བཞིན་ཡོད་པ། ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༦ ཉིན་བལ་ཡུལ་གཞུང་གི་གསལ་བསྒྲགས་ལྟར་ན། གནོད་འཚེའི་ཁྲོད་མི་ ༡༣༤༡ གི་ཕུང་པོ་རྙེད་ཡོད་པ་དང་། མི་ ༤༩༩༦ ད་དུང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་ལུས་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༥ བར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གསལ་བསྒྲགས་ལྟར་ན། བོད་ཕྱོགས་སུ་མི་ ༤༣ འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་དང་། མི་ ༥༡༩ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ ༢༣ གྱི་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སེར་ ༢༦༡ ཚུད་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁོངས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ ༤༩ ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་བྱུང་ཡུལ། (REUTERS) སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་ནས་མི་ ༡༢ ཀྱི་ཕུང་པོ་རྙེད་པ། ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༦ ཉིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཁུལ་ནས་མི་ ༡༢ ཀྱི་ཕུང་པོ་རྙེད་ཡོད་པ་དང་། མྱུར་སྐྱོབ་རུ་ཁག་གིས་ས་རྐོ་འཕྲུལ་ཆས་དང་། ས་འོག་རྟོག་ཞིབ་ར་ཌར་སོགས་ལག་ཆ་བེད་སྤྱད་དེ་འདམ་རྡོའི་འོག་ཏུ་ཤོར་བའི་འགག་སྒོའི་ས་ཁུལ་དུ་འཚོལ་ཞིབ་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྐོར་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གིས་བརྗོད་འདུག སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་ཕལ་ཆེར་རྩ་མེད་དུ་གྱུར་པ། ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༦ ཉིན་རྒྱ་ནག་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་འོག་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཅིག་གི་གསར་འགོད་པ་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཁུལ་དུ་བཏང་ཡོད་པས། དེ་སྔོན་ས་མཚམས་སུ་ཡོད་པའི་ཐོག་བརྩེགས་ལྔ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་འགག་སྒོའི་ཁང་པ་དེ་ཤུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དང་། མི་ཌར་ ༢༠ ཙམ་མཐོ་བ་ཡོད་སའི་ས་ཆར་ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་དར་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ཉེ་འཁོར་ཚང་མ་འདམ་རྡོ་ནག་པོས་ཁེངས་ཡོད་པ་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པས་མཐོང་འདུག། འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས། (Tingshu Wang/REUTERS) འདས་པོའི་ངོ་རྟགས་ངོས་འཛིན་དང་གནས་ཚུལ་མཉམ་སྤྱོད་ཐད་དོགས་གཞི། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འདས་པོའི་ཕུང་པོ་རྙེད་སྐབས་མཛུབ་རིས་དང་། ལུས་ཐོག་གི་རྟགས་མཚན། གཟུགས་རིས་སོགས་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། གནོད་འཚེ་ཕོག་ས་ནས་མི་སྒེར་གྱི་ཅ་དངོས་ ༩༩༣ རྙེད་ཡོད་པར་བརྗོད་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་བཞིའི་འཐུས་མིས་རོའོ་ཌརསི་གསར་ཁང་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འདས་པོའི་རིགས་རྫས་ (DNA) ངོས་འཛིན་ཇི་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་ད་དུང་ཁ་གསལ་བཤད་མེད་པ་དང་། འགག་སྒོའི་བརྙན་པར་དང་གདོང་རིས་ངོས་འཛིན་གྱི་བརྙན་རིས་ཁག་འདས་པོ་ངོས་འཛིན་ཆེད་ནང་མིར་མཉམ་སྤྱོད་བྱ་ཐུབ་མིན་གྱི་དྲི་བར་ཡང་ལན་ཐོབ་མེད་པར་བརྗོད་འདུག ཡང་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་ནས་གནོད་འཚེའི་གནས་ཚུལ་གསལ་བསྒྲགས་ཁ་གསལ་དང་དུས་ཐོག་ཏུ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་ལས་ཁུངས་གཞན་དང་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་པར་བརྗོད་འདུག བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ། འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ། གནས་སྤོ་དང་མྱུར་སྐྱོབ་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ནང་དུ་ཚོད་འཛིན། སྐྱིད་གྲོང་གི་ཁྱིམ་དུད་ ༡༥ དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་བོད་མི་སྣེ་ཤེན་པ་བཅུ། འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གོད་ཆག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གླེང་པ། གངས་རིའི་འཁྱགས་རུད་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་འཚེ་རེད་དམ། སྐར་མ་གསུམ་གྱི་ནང་ལ་ཡོད་ཚད་འཁྱེར་བའི་ཆུ་རུད། བལ་ཡུལ་ཏི་མུ་རེ་ནས་བོད་པ་ ༣༥ ཙམ་དང་བོད་སྐྱིད་གྲོང་གི་བོད་མི་ཁྱིམ་ཚང་མང་པོ་ཆུས་འཁྱེར། འདམ་རུད་ཀྱི་རྐྱེན་རྩ་འདི་འཁྱགས་རྡོ་ཉིལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་སུ་འདམ་རུད་དང་ཆུ་ལོག་ཚབས་ཆེན་བྱུང་འདུག

སིཔེན་གྱི་རྐང་སྤོལ་རྩེད་འགྲན་རུ་ཁག་གིས་བོད་བལ་ས་མཚམས་ཀྱི་གོད་ཆག་ཕོག་པ་ཚོར་མྱ་ངན་ཞུས་པར་རྒྱ་ནག་གིས་ངོ་རྒོལ་བྱས་འདུག གོ་ལའི་དུས་བབ་ཅེས་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་ཐོག་ཡོ་རོབ་སིཔེན་གྱི་རྐང་སྤོལ་རྩེད་འགྲན་རུ་ཁག་གྲགས་ཅན་རིཡལ་མེཌ་རིཌ་ (Real Madrid) ལ་བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་སུ་ཚབས་ཆེའི་གོད་ཆག་ཕོག་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་པར་དཀའ་སྡུག་མྱོང་མཁན་ཚོར་མྱ་ངན་ཞུས་པ་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རྩེད་འགྲན་རུ་ཁག་དེའི་ X དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ལ་བཀོད་སྤེལ་བྱས་ཤིང་། དེའི་ནང་བལ་བོད་ས་མཚམས་ལ་བལ་ཡུལ་དང་བོད་ (Nepal and Tibet) ཅེས་མིང་འདོན་བྱས་ཏེ་བཀོད་པ་དེའི་ཐད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ China’s Xizang འབོད་དགོས་སྐོར་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་སྤེལ་འདུག གནས་ཚུལ་འདི་ནི་རིཡལ་མེཌ་རིཌ་ (Real Madrid) དང་མ་ལ་གྷ་ (Malaga) རུ་ཁག་གཉིས་ཀྱི་དབར་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༠ རེས་གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་སིཔེན་གྱི་མེཌ་རིཌ་ (Madrid) གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སེན་ཏྱི་གྷོ་སྦར་ནེ་སྦིའུ་ (Santiago Bernebeu) རྩེད་ཐང་དུ་ཚོགས་པའི་རྐང་པོལ་རྩེད་འགྲན་མ་ཚོགས་གོང་བལ་ཡུལ་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་པའི་གོད་ཆག་ཕོག་མི་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་དང་མྱ་ངན་ཞུས་པའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། རྩེད་འགྲན་རུ་ཁག་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ལ་གནས་ཚུལ་འདི་མངོན་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་འདུགརིཡལ་མེཌ་རིཌ་ (Real Madrid) རྩེད་འགྲན་རུ་ཁག་ལ་ X དྲ་རྒྱའི་ཐོག་རྗེས་འབྲངས་པ་མི་གྲངས་ས་ཡ་ ༥༠ ཙམ་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་རྩེད་འགྲན་འདི་འདྲ་ཞིག་མ་ཚོགས་གོང་གོད་ཆག་ཕོག་པ་ཚོར་མྱ་ངན་ཞུས་པ་འདི་དྲ་ཐོག་ཏུ་སྤེལ་བའི་ཚིག་བརྗོད་སྤྱོད་སྟངས་ཏག་ཏག་བསྡད་མེད་པ་དང་བོད་ལ་དབྱིན་སྐད་ཐ་སྙད་ཊི་སྦེཊི་ (Tibet) ནས་ཤི་ཙང་ (Xizang) ལ་བསྒྱུར་ཟིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་མངའ་དབང་ལ་ཐུགས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ དང་ ༢༠༢༣ ནས་བཟུང་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ལས་དོན་དང་། རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་དང་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་དབྱིན་སྐད་ནང་དུ་ཡང་ Xizang ཟེར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་འགོ་བཙུགས་ཡོད་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ དང་ ༢༠༢༥ ནས་བཟུང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་དུ་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་སྦྲེལ་བྱེད་མཁན་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་སོགས་ལའང་དེ་མཚུངས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲོད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཨ་རིའི་རེནཌི་ཉམས་ཞིབ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་སྲིད་དོན་རིག་པ་བ་སིཀོཊ་ཧེ་རོལཌི་ལགས་ཀྱིས་ཕྱི་ཟླ་ ༤ པའི་ནང་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་འདིའི་ཐད་དབྱེ་ཞིབ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་པའི་ནང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ལ་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ Xizang ཟེར་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱས་པ་འདི། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ Tibet ཅེས་པ་ནག་བསུབ་གཏོང་ཆེད་དུ་དམིཊ་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་བོད་ཐོག་བདག་དབང་ཡོད་ཚུལ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་པ་འདིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་ངོས་ལེན་ཡོད་མདོག་ཀྱི་རྣམ ་པ་སྟོན་ཐབས་བྱས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་། བོད་རིག་པ་བ་ཁིལོཌ་ཨར་པི་ལགས་ཀྱིས། བོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ Xizang ཟེར་བཅོས་པ་དང་། ཨ་རུ་ན་ཅལ་ནང་དུ་ས་ཆ་མང་པོར་རྒྱ་མིའི་མིང་བཏགས་པ་འདི་དག་མི་སེར་སྤེལ་བའི་ཐབས་བྱུས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། འདི་དག་ལ་ཚུལ་བཞིན་གདོང་ལེན་མ་བྱེད་ན་རྒྱ་ནག་གིས་མུ་མཐུད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འདོད་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་མིང་ཚིག་འགེལ་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་། ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ། བསྟན་འཛིན་བདེ་སྐྱིད། བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

བོད་ནང་ས་ཡོམ་འགུལ་ཚད་རིམ་ ༥ ཅན་ཞིག་བརྒྱབ་འདུག གློ་བུར་དུ་ཐོན་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ། གཟའ་ཕུར་བུ་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣ ཉིན་བོད་ནང་ས་ཡོམ་ཚད་རིམ་ ༥ ཅན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་འཇར་མཎ་ས་ཁམས་ཚན་རིག་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་ལུང་འདྲེན་བྱས་ཏེ་རོའི་ཊརསི་གསར་སྤེལ་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་འདུག་ལ། ཨ་རིའི་ས་གཞི་དཔྱད་རིག་སྡེ་ཚན་གྱིས་ར་སྤྲོད་གནང་འདུག ས་ཡོམ་དེ་ས་འོག་གི་གཏིང་ཚད་སྤྱི་ལེ་ ༡༠ ཙམ་གྱི་སར་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ༢༠༢༥ ཟླ་ ༡ པོའི་ནང་བོད་གཞིས་ཀ་རྩེ་དིང་རིར་ས་ཡོམ་བྱུང་རྗེས་གནམ་ཐོག་ནས་པར་ལེན་བྱས་པའི་པར་རིས། (Stringer/VIA REUTERS) རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་ས་ཡོམ་དཔྱད་ཞིབ་སྡེ་ཚན་གྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ས་ཡོམ་འདི་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་ཨུ་ཏྲ་ཁནཌི་ (Uttrakhand) གྱི་འཇོ་ཤི་མཐི་ (Joshimath) ནས་རྒྱང་ཐག་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༢༨ བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་བོད་ནང་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་བརྗོད་ཡོད་ཅིང་། (USGS) ཨ་རིའི་ས་ཁམས་དཔྱད་ཞིབ་རིག་པའི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ལའང་ས་ཡོམ་བྱུང་ཡུལ་འདི་གསལ་སྟོན་བྱས་འདུག ད་ལྟའི་ཆར་མི་རྒྱུ་གཉིས་ལ་གནོད་འཚེ་བྱུང་མིན་གསལ་ཁ་མི་འདུག སྤྱིར་ས་ཡོམ་འགུལ་ཚད་རིམ་ ༥ ནི་ཚད་གཞི་འབྲིང་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཉེ་ཁུལ་དུ་དུད་ཁྱིམ་ཁང་པ་རྣམས་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཡོད་ན་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཉེན་དུ་རྩིས་ཀྱི་མེད་ནའང་། ས་གཞི་འདི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་གཉན་འཕྲང་ཆེ་བའི་ས་ཚིགས་འཁེལ་གྱི་ཡོད་སྟབས་ཁང་བཟོ་བརྟན་པོ་མེད་པ་དག་ལ་གནོད་འཚེ་འབྱུང་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་དང་སྔོན་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རེས་གཟའ་ཕུར་བུ་ཉིན་བོད་ནང་བྱུང་པའི་ས་ཡོམ་འདི་ནི་ བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་“འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་ཏེ་“འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ བྱུང་སྟེ་མི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་རྐྱེན་འདས་དང་སྟོང་ཚོ་མང་པོ་གར་སོང་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་ཉིན་གྲངས་ ༨ ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱུང་པའི་རང་འབྱུང་གི་འཇིགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་གཞིར་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། ས་ཡོམ་གྱི་གནས་ཚུལ་འདིའི་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་མུ་མཐུད་རྩད་གཅོད་ཞུས་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཁ་སྣོན་ཞུ་མུས་ཡིན།།

བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་སུ་འཁྱགས་རུད་ལས་བྱུང་བའི་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གོད་ཆག་གནོད་འཚེ་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གནས་ཚུལ་ལ་མུ་མཐུད་སྟངས་འཛིན་དང་། མྱུར་སྐྱོབ་ལས་དོན་ལ་མུ་མཐུད་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་པའི་ཐོག་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱོད་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་གནས་གནས་ཚུལ། ད་རེས་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་གཙོ་བོ་འདི་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་ཡོད་ས་དེ་རང་ལ་ཡིན་རུང་། གཞུང་གིས་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་བརྗོད་ནས་རི་སྟེང་གི་མང་ཚོགས་དང་ཉེ་ཁོར་གྲོང་ཚོའི་མང་ཚོགས་ཚང་མ་ཁྲིད་དེ་མགྲོན་ཁང་ནང་བཞག་ཡོད་པ་དང་། སྤོམ་པ་གྲོང་ཚོའི་ཡུལ་མིས་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཐོན་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་སུ་མཐོང་ཡོད་པ་བདེ་འཇགས་ཆེད་མིང་བརའཇོད་འདོད་མེད་པའི་མི་སྣ་ཞིག་གི་བོད་ནས་བརྗོད་བྱུང་། ཡུལ་མི་ཞིག་གིས་གཞུང་གི་གཅིག་གྱུར་བཀོད་སྒྲིག་འོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཁང་ཁྱིམ་དང་ཕྱུགས་ཟོག་དང་བཅས་པ་བློས་བཏང་ནས་ད་ལྟ་མགྲོན་ཁང་ནང་བསྡད་རྒྱུ་ལས་གང་ཡང་བྱ་ཐབས་མེད་པ་བརྗོད་བྱུང་། ད་རེས་འཁྱགས་རུད་དང་རྡོ་རི་ཉིལ་སའི་རི་བོ་དེ་ས་གནས་མི་མང་གིས་གནས་རིར་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་འདུག ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་འགག་སྒོ་གནས་ཡུལ། (cnsphoto/VIA REUTERS) འདས་གྲོངས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་གནས་སྟངས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཡོད་པའི་ནང་། ཚེས་ ༢ བར་སྐྱིད་གྲོང་གི་གནོད་འཚེའི་ཁྲོད་མི་ ༢༡ འདས་གྲོངས་སུ་སོང་ཡོད་པ་དང་། མི་ ༥༤༡ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ། གནོད་འཚེ་ཕོག་ཁུལ་ནས་མི་སྒེར་གྱི་ཅ་དངོས་ ༨༤༧ རྙེད་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་བར་གྱི་གཞུང་ལམ་ ༢༡༦ འདི་བསྐྱར་གསོ་ཐུབ་སྟེ། ས་རྐོ་འཕྲུལ་ཆས་དང་ཚེ་སྲོག་རྟོག་ཞིབ་ཡོ་ཆས། དྲ་ལམ་སོགས་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་ལྟེ་གནས་སུ་སླེབས་ཐུབ་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག ཡང་བལ་ཡུལ་དུ་མཚོན་ན། ད་བར་མི་ ༡༢༠༤ འདས་གྲོངས་སུ་སོང་ཡོད་པ་དང་། མི་ ༤༢༠༠ ལྷག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག་ལ། བལ་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་གསར་འགོད་པ་ཆེད་མངགས་སླེབས་ནས་སྐབས་ཐོག་གི་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་གསར་འགོད་པ་མ་གཏོགས་གཏོང་གི་མེད་པ་རེད་འདུག བལ་ཡུལ་དུ་ཆུ་གློག་ཕུག་ལམ་ནང་གསོན་པོ་འཚོལ་ཐབས། བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་གནོད་འཚེ་བྱུང་ནས་ཉིན་བདུན་སོང་བའི་རྗེས་སུའང་མྱུར་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་གསོན་པོ་རྙེད་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། རེ་བ་ཆེ་ཤོས་ནི་བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆུ་གློག་ལས་གྲའི་ས་འོག་ཕུག་ལམ་ནང་ལས་མི་ ༩༠༠ ཙམ་ལུས་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཕུག་ལམ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་དུ་རླུང་དང་ཆུ། ཟས་རིགས་ཡོད་སའི་ཁང་མིག་ཡོད་པས། ལས་མི་ཁག་ཅིག་ད་དུང་གསོན་པོར་གནས་ཡོད་སྲིད་པའི་རེ་བ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག ཨ་རིའི་ཆེད་ལས་མྱུར་སྐྱོབ་རུ་ཁག་ཀྱང་ཕུག་ལམ་ནང་གི་མི་སྐྱོབ་པའི་ལས་ཀར་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་སྐོར་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་འདུག གཞན་ཡང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་སོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་མྱུར་སྐྱོབ་རུ་ཁག་ཀྱང་བལ་ཡུལ་ནང་འབྱོར་བཞིན་ཡོད་འདུག ཉིན་གྲངས་ཁ་ཤས་གོང་ལ་ཕུག་ལམ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་གཉེན་སྤུན་ཡོད་པས་གསོན་པོར་གནས་ཡོད་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་བརྗོད་མཁན་བྱུང་ལ། འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པའི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་གསོན་པོར་བརྙེད་རྒྱུའི་རེ་བ་ཉུང་དུ་སོང་ཡོད་པས་དངངས་འཚབ་བྱེད་མཁན་ཁག་ཅིག་ཀྱང་འདུག ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་མྱུར་སྐྱོབ་རོགས་རམ་ཚོགས་པ་ཞིག་འབྱོར་ཡོད་པ། (REUTERS) འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པའི་དཔྱད་གཏམ། ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པ་ནས། བལ་ཡུལ་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་འདི་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པས་གནས་ཚུལ་ལ་དམ་དྲག་བྱས་པ་དང་། འདས་གྲོངས་དང་གཏོར་སྐྱོན་གྱི་ཚད་གཞིའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཁ་གསལ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་མེད་པ་བརྗོད་ཡོད་ལ། གནོད་འཚེ་བྱུང་མ་ཐག་གནས་ཚུལ་མང་ཆེ་བ་བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ནས་ཕྱིར་ཐོན་པ་ལས། བོད་ཕྱོགས་སུ་དབང་འཛིན་པས་གཏོར་སྐྱོན་གྱི་ཚད་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཤིང་། གཞུང་གི་གསར་འགྱུར་ནང་གཙོ་བོ་མྱུར་སྐྱོབ་ལས་ཀ་དང་གཞུང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ལ་དམིགས་ཡོད་པ། ས་གནས་མི་མང་གིས་བླངས་པའི་པར་དང་བརྙན་ཁག་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ནས་མེད་པར་གྱུར་བ་དང་། པར་རིས་ངོས་འཛིན་གྱི་ལག་རྩལ་དང་། གནས་ཚུལ་མང་པོ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་སྤེལ་ནས་རང་དབང་གི་གནས་ཚུལ་ཁག་མཐོང་དཀའ་བ་བཟོ་ཐབས་བྱས་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག ཤི་ཙང་ཞེས་པའི་རྒྱ་སྐད་སྒྲ་བསྒྱུར་བཙན་གྱིས་སྤྱོད་པ། ད་རེས་བལ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་གོད་ཆག་ཚབས་ཆེན་འདི་བྱུང་པའི་སྐབས་སུ་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་དང་། གཞུང་སྒེར་མང་པོ་ཞིག་གིས་དབྱིན་སྐད་ཐོག་སྔར་ནས་འབོད་བཞིན་ཡོད་པའི་ Tibet ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བེད་སྤྱོད་བཏང་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཙན་ཤེད་ངང་ Xizang ཟེར་རྒྱ་སྐད་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས་པ་བརྗོད་ཡོད་ལ། བོད་དང་བལ་ཡུལ་ཞེས་ཐད་ཀར་བེད་སྤྱོད་བྱས་པར་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་བཞག་པའི་གནས་ཚུལ་འགའ་ཤས་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཐོན་འདུག་ལ། སྐབས་འཕྲལ་བོད་ནང་ནས་དྲ་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མང་དག་ཅིག་ནག་བསུབ་བཏང་ནས་ཡུད་ཙམ་གྱི་རྗེས་མངོན་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་བཞིན་འདུག ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་བལ་བོད་གོད་ཆག་གི་འདས་པོ་ཚོར་མྱ་ངན། ཟླ་༩ ཚེས་༢ ཉིན་ནིའུ་ཡོག་མངའ་སྡེའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་གྷརེསི་མེང་(Grace Meng) གིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གོད་ཆག་ཁྲོད་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་ཚོར་མྱ་ངན་གྱི་ངག་བཅད་གུས་འདུད་ཞུས་གནང་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གིས་དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་བལ་ཡུལ་དང་བོད་དུ་བྱུང་བའི་ཆུ་རུད་གོད་ཆག་ཚབས་ཆེན་ཁྲོད་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་གུས་འདུད་ཞུ་རྒྱུ་དང་། འདིའི་ཁྲོད་ནས་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བར་ཡིད་སྐྱོ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག ཡ་ང་བའི་གོད་ཆག་འདིས་མི་ ༡༠༠༠ ཙམ་གྱི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པ་དང་། གྲངས་ལས་འདས་པའི་མི་ཚོའི་ཁང་ཁྱིམ་དང་འཚོ་རྟེན་ལ་གནོད་འཚེ་བཏང་བ། དེ་བཞིན་མི་ཤི་ཁྱིམ་སྟོང་བྱུང་ནས་མྱ་ངན་གྱི་གནས་སུ་གྱར་ཡོད། འཚོལ་ཞིབ་དང་མྱུར་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་ཀ་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར། གོད་ཆག་འདིའི་རྗེས་སུ་ད་དུང་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་ཡོད་པའི་མི་༤༠༠༠ ལྷག་བདེ་འཇགས་ངང་རྙེད་ཐུབ་པར་ང་ཚོས་སྨོན་ལམ་རྒྱབ་བཞིན་ཡོད། དེའི་ཁོངས་སུ་ཚོད་དཔག་ལྟར་ན་ཨ་རིའི་མི་སེར་ ༩༠ ཙམ་ཚུད་ཡོད་ཅེས་གསུངས་འདུག དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ཚོགས་ཟུར་དང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ལྕམ་ནེན་སི་པེ་ལོ་སི་མཆོག་དང་། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་འཇིམ་མེཀ་གྷོ་ཝརནི། ཀུ་ཤུ་ (Apple Inc.) བཟོ་གྲྭའི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ཊིམ་ཀུཀ་ (Tim Cook)། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་ནིའུ་ཡོཀ་གི་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ཛོ་རན་མཱམ་དྷ་ནིས་བོད་ཡིག་ཐོག་ནས་བརྡ་འཕྲིན་སྤེལ་ཏེ་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་གོད་ཆག་ཕོག་པ་ཚོར་མྱ་ངན་དང་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཞུས་གནང་ཡོད་པ་རེད།། བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གི་གོད་ཆག་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་བཟོས་པའི་གོད་ཆག་ཅིག་ཡིན་པ་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པས་བརྗོད་པ། ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བྱུང་བའི་བལ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་རྐྱེན་པས་མི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་རྐྱེན་འདས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད། ཁང་ཁྱིམ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ཤུལ་མེད་དུ་བཏང་བ་སོགས་བྱུང་ཡོད་པས། འདམ་རུད་ཀྱི་གོད་ཆག་དེ་ནི་གངས་རིའི་འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་བའི་རྐྱེན་བྱས་ཡོད་པ་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་སོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་བ་དེ་ནི། རྒྱ་ནག་གིས་བཟོས་པའི་གོད་ཆག་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། གོད་ཆག་དེས་གཤམ་འོག་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་ཉེན་བརྡ་ཞིག་བཏང་ཡོད་པ་བོད་པའི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་ཁག་ཅིག་གིས་གསུང་གི་འདུག དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་དོན་གྲུབ་དབང་མོ་ལགས་ཀྱིས། བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་ཆུ་རུད་བྱུང་བ་དེ་ནི་ཐེངས་དང་པོ་མ་ཡིན་པར་དེ་སྔ་ཡང་། ཆུ་རུད་དང་ས་ཡོམ་གྱི་དཀའ་ངལ་མང་དག་ཅིག་འཕྲད་མྱོང་ཡོད་པས། ཁོར་ཡུག་གི་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་བྱུང་མྱོང་སའི་ས་ཆ་དེར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ལྟ་རྟོག་དང་ཚན་རིག་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་སྔོན་འགོག་སོགས་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྒཡ་ནག་གཞུང་གིས་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྣང་མེད་ཀྱིས་ས་ཆའི་འཁྱོག་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་གཞི་སྤེལ་བ་དེས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཞིང་། མ་འོངས་འཁྱགས་རོམ་མང་པོ་ལྷག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བཞུར་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་ལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་འབྲེལ་མཐུད་ལས་ཁང་གི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་བློ་བཟང་དབྱངས་མཚོ་ལགས་ཀྱིས། བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་འཕྲད་པའི་ཆུ་རུད་ཀྱི་གོད་ཆག་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ས་ཆའི་ཆགས་བབ་སོགས་ལ་ལྟོས་མེད་ཀྱིས། ཆུ་མཛོད་དང་མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ། ཕུག་ལམ་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་མང་དག་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོར་ཡུག་གཏོར་སྐྱོན་དང་། དེས་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་བཏང་བར་བརྟེན་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་བལ་ཡུལ་ལ་འཕྲད་པའི་གོད་ཆག་དེ་ལས་བསླབ་བྱ་བླངས་ཏེ། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཆུ་མཛོད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ལས་གཞི་བཀག་སྡོམ་ལ་འབད་དེ། མི་ས་ཡ་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་སྐྱོབ་ཐབས་གནང་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱེད་མ་ཐུབ་ཚེ་མ་འོངས་བལ་ཡུལ་གྱི་གོད་ཆག་དང་ཡང་ན་དེ་ལས་ཆེས་ཚབས་ཆེ་འི་གོད་ཆག་བྱུང་ཉེན་ཆེ་ཞེས་གསུང་གི་འདུག ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་དོན་གྲུབ་དབང་མོ་ལགས་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་དྲ་བའི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་བགྲེས་པ་འབུམ་རམས་པ་བློ་བཟང་གཡང་མཚོ་ལགས། ༢༠༢༦།༠༩།༠༡ (RFA Tibetan) བལ་ཡུལ་གྱི་ (Department of Hydrology and Meteorology’s Flood Forecasting Division) ཞེས་ཆུ་དང་གནམ་གཤིས་རིག་པའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་དམིགས་བསལ་བརྡ་ཁྱབ་ཅིག་བཏང་སྟེ། བལ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་ཆུ་ལོག་འབྱུང་ཁུངས་ས་ཚིགས་སུ་ཆུ་ལོག་གི་གོད་ཆགས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁུལ་དེའི་ Lhende གཙང་པོར་འཁྱགས་རོམ་དང་འདམ་རུད་སོགས་ཀྱིས་ཆུ་རྒྱུན་བཀག་པའི་གནས་སྟངས་འོག་མཚོའི་འགག་སྒོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དེས། ་སླར་ཡང་གཙང་པོའི་གཤམ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་ཆུ་ལོག་ཚབས་ཆེན་འབྱུང་སྲིད་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ། ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་བློ་བཟང་དབྱངས་མཚོ་ལགས་ཀྱིས། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནང་འཁྱགས་རོམ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་བོད་ནང་གི་གནམ་གཤིས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན། འཁྱགས་རོམ་དེ་དག་བཞུར་ཏེ་མཚོ་མང་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པས། མཚོ་དེ་དག་རྡོལ་ཏེ་མ་འོངས་གོད་ཆག་གཉིས་པ་འབྱུང་སྲིད་ལ། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་གི་ཁོར་ཡུག་ལ་ཚད་ལྡན་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་གྱི་ཚན་རིག་པ་བསྐྱོད་བཅུག་གི་མེད་པ་དེས། མ་འོངས་དེས་མི་ས་ཡ་མང་པོའི་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཆགས་ངེས་ཡིན་པ་གསུང་གི་འདུག བོད་ནང་དུ་གནས་ཚུལ་ལ་བཀག་འདོམས། བལ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་ཆུ་རུད་དེ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་། བལ་ཡུལ་ནང་གི་གོད་ཆགས་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཁག་ཏུ་ཐོན་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་གནོད་ཐེབས་ས་ཁུལ་གྱི་བརྙན་དང་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པར་དཀའ་བར་གྱུར་ཡོད་པའི་ཐད། ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པའི་ཨེ་ཤེ་ཡ་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་མ་ཡ་ཝང་ (Maya Wang) ལགས་ཀྱིས། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དུ་དམིགས་བསལ་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་དང་གནས་ཚུལ་བརྗེ་ལེན་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་པའི་ཉེས་མིང་འོག་བཙོན་བཅུག་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་དེ་སྔ་ནས་གླེང་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར། ཐེངས་འདིར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གསར་འགོད་པ་རྣམས་གནོད་ཐེབས་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་མི་རྣམས་དང་སྐད་ཆ་བཤད་པར་དམ་དྲག་དང་། སྐྱབས་ཟིན་པའི་མི་ཚོར་རྒྱ་ནག་གི་འདོད་མོས་ལྟར་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་དུ་བཅུག་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། གནོད་འཚེ་ཕོག་མཁན་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཆ་དངོས་དང་། རྐྱེན་འདས་སུ་ཕྱིན་པ། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་ཕྱིན་པ། གནོད་ཐེབས་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་བབ། སྐྱོབ་གསོའི་ལས་དོན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གནས་སྟངས་ཁ་གསལ་གང་ཡང་མེད་པ་སོགས་ཐེར་འདོན་གནང་ཞིང་། གནོད་འཚེ་ཕོག་མཁན་རྣམས་ལ་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དགོས་པ་གསུངས་འདུག འཁོར་སྐར་པར་རིས་ནང་གསལ་ལྟར་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་ཏེ་ (Glacier Collapse) ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་འདམ་རྡོ་ཆུ་བྱུང་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། (USGS/Landsat 9/via REUTERS) དེ་བཞིན་ཕ་ཡུལ་སྐྱིད་གྲོང་ནས་ཡིན་པ་བཙན་བྱོལ་ནང་གནས་བཞུགས་རྒན་བྱམས་པ་དཔལ་ལྡན་ལགས་ཀྱིས་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གི་གོད་ཆག་བྱུང་བའི་རྗེས་ཁོང་གིས་ས་གནས་སུ་འབྲེལ་བ་མཐུད་ཐབས་ག་ཚོད་བྱས་ཀྱང་། འབྲེལ་བ་མཐུད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་གསུང་གི་འདུག་ལ། ས་གནས་སུ་ལམ་དང་ཟམ་པ་མང་པོ་ཆད་དེ་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གཞན་ནས་ཀྱང་མི་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྲིད་ཅེས་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུང་གི་འདུག ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་སྤྱི་བདེ་ལྷན་ཁང་གིས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ནང་། ༢༠༢༦ གི་དྲ་རྒྱ་གཙང་སེལ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་འོག སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་གྱི་གནོད་འཚེའི་ཁྲོད་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བའི་གྲངས་ཐོ་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་གྲངས་ཐོ་རྫུན་གཏམ་བཤད་པར་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཉེས་ཆད་བཏང་ཡོད་འདུག ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་ཕྱི་འབྲེལ་ལྷན་ཁང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཀུའོ་ཅཱ་ཁུན་གྱིས་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་དང་བལ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་ལས་མི་སྣ་དང་གཞུང་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད། གནོད་འཚེ་དེ་གོ་ལའི་དྲོད་ཚད་ཡུན་རིང་འཕེལ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་བལ་ཡུལ་ས་ཁོངས་ཀྱི་ས་མཐོའི་གངས་རིའི་འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་བ་ལས་བྱུང་བ་བརྗོད་འདུག་ཀྱང་། རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་ལ་བལ་ཡུལ་གྱི་ལས་བྱེད་གཉིས་ཀྱིས། འདི་ལོའི་སྔོན་དུ་གནོད་འཚེའི་ཐད་མཉམ་ལས་སྐོར་གྲོས་མོལ་བྱས་རྗེས་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་། རྒྱ་ནག་གིས་གངས་རིའི་ཉེན་ཁ་དང་ཆུ་ཚད་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་འདང་ངེས་མཉམ་སྤྱོད་བྱས་མེད་ཅིང་། དེས་མ་འོངས་པའི་གནོད་འཚེར་སྔོན་འགོག་བྱེད་པར་དཀའ་ངལ་བཟོ་སྲིད་པའི་སེམས་འཚབ་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གིས་དེའི་ལན་དུ། རྒྱ་ནག་གིས་བལ་ཡུལ་ལ་གནམ་གཤིས་དང་ཆུའི་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མུ་མཐུད་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་བརྗོད་སྐོར་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གིས་ལུང་འདྲེན་བྱས་འདུག

ཆུ་ཚོད་ ༡༠ དང་སྐར་མ་ ༥༦། སྐྱིད་གྲོང་གི་རི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱུགས་རྫི་ཞིག་གིས་གཤམ་གྱི་ཡུལ་མིར་ཁ་པར་བཏང་ནས་ཆུ་རུད་ཡོང་བཞིན་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་འདུག འོན་ཀྱང་། སྐར་མ་གསུམ་ཙམ་ལས་མ་འགོར་བར། ཆུ་ཚོད་ ༡༠ དང་སྐར་མ་ ༥༩ ཙམ་ལ། ཁ་པར་འབྲེལ་ལམ་ཆད་པ་དང་། འདམ་དང་རྡོ། ཆུ་བོ་བཅས་མཉམ་དུ་འཕྱུར་ནས་སླེབས་པའི་ཆུ་རུད་ཀྱིས་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་ཉེ་འཁོར་ཧ་ལམ་མིག་སྔ་ནས་བསུབས་ཤིང་། “ད་གང་ཡང་ལྷག་མ་སོང་།”ཞེས་སྐྱིད་གྲོང་གི་ཡུལ་མི་ཞིག་གིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ལ་བཤད་པའི་ཚིག་ཅིག་རེད། ཁོང་གིས། “གནོད་འཚེ་མ་བྱུང་གོང་གི་དགོང་མོར་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་ནས་བསྡད་པའི་མི་ཁ་ཤས། ཕྱི་ཉིན་དེར་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་འདུག ཚང་མ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བས། རྨི་ལམ་ནང་བཞིན་འདུག” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་། འཁོར་སྐར་ནས་པར་ལེན་བྱས་པའི་ཆུ་ལོག་བྱུང་རྗེས་ཀྱི་ས་ཁྲ། ༢༠༢༦།༨།༢༦ (RFA) ཡུད་ཙམ་གྱི་ནང་གྲོང་སྡེའི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་བ། ཟླ་༨ ཚེས་༢༦ ཉིན། བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ར་སུ་ཝ་ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེ་དེ་བྱུང་ཞིང་། གནོད་འཚེ་དེས་མིའི་ཚེ་སྲོག་ཙམ་མ་ཟད། ཁང་ཁྱིམ་དང་། ལམ་ཁ། ཞིང་ཁ། ཕྱུགས་ཟོག་དང་ས་གནས་མི་མང་གི་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞི་ཚང་མ་མེད་པ་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་ཁང་པ་ཁག་རྩ་མེད་དུ་གྱུར་བ་དང་། སྔོན་ཆད་འགག་སྒོའི་འཁྲིས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མང་པོ་ད་ལྟ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ཆགས་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་ལ། གྲོང་ཚོ་དེར་ཡུལ་མི་ ༣༠ ཙམ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག་ལ། དེའི་སྔོན་ཞིག་ལ་ཆུས་ལམ་ཁ་འཁྱེར་བས་ལམ་བཟོ་བྱེད་མཁན་སྐྱིད་གྲོང་གི་ལས་མི་མང་པོ་ཞིག་ས་གནས་དེར་འཛོམས་ཡོད་འདུག ཆུ་རུད་སླེབས་དུས། རི་བོ་ཧ་ཅང་གཟར་པོ་ཡིན་པས་མི་མང་ཚོར་བྲོས་ཐར་བའི་ལམ་ཁ་མེད་ལ། བྲོས་ཐར་བའི་དུས་ཚོད་ཀྱང་ཧ་ལམ་བྱུང་མེད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་། མི་ཤི་རྨས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་གྲངས་འབོར་མུ་མཐུད་འཕར་བཞིན་པ། རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གིས་ཚེས་༣༠ ཉིན་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། བལ་ཡུལ་དུ་མི་༧༣༤ འདས་གྲོངས་དང་། མི་༢༤༩༨ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་འདུག་ལ། བོད་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་༢༣ གྱི་མི་སེར་༢༦༡ དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད་འདུག མི་༧༥༡༤ སྐྱོབ་ཐུབ་ཡོད། བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་དུ་མི་༡༦ འདས་གྲོངས་དང་། མི་༥༤༦ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྗོད་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་ལམ་ཁག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ས་གནས་དེར་དམ་དྲག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་གནས་ཚུལ་འགྲོ་འོང་ཐད་ཧ་ཅང་གི་དམ་དྲག་བྱེད་བཞིན་པ་དེས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་བརྗོད་བཞིན་འདུག བོད་ནང་གི་བོད་མི་དེས་བརྗོད་པར་གཞིགས་ན། རྨས་མ་ཁག་སྨན་ཁང་དུ་སྐྱེལ་འདུག་ཅིང་། མི་མང་པོའི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་སོགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་ཡོད་པ་རེད་འདུག སྤྱི་སྤྱོད་འགྲུལ་སྐྱེལ་མོ་ཊ་ཁག་ཀྱང་འདམ་གྱི་འོག་ཏུ་དིམ་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་། སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་ཁང་ཁྱིམ་དང་ས་ཞིང་མེད་པ་ཆགས་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་ཡུལ་མེད་པ་ཆགས་པ། གནོད་འཚེའི་རྗེས་སུ་ཉེ་འཁོར་གྱི་མང་ཚོགས་མང་པོ་མགྲོན་ཁང་ཁག་ཏུ་གནས་སྐབས་སྡོད་དུ་བཅུག་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་ཚོས་རང་གི་ཁང་ཁྱིམ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཞིང་ཁ། ཕྱུགས་ཟོག འཚོ་བའི་རྟེན་གཞི་ཚང་མ་ཤོར་ཚར་བ་ཡིན་ཙང་ཕྱིར་ལོག་བྱ་ཡུལ་མེད་ཆགས་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་འདུག་ལ། “མགྲོན་ཁང་ནི་ཁོང་ཚོའི་ཁྱིམ་རེད། ཁོང་ཚོ་དེར་སྡོད་འདོད་ཀྱང་ཡོད་མ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ཁོང་ཚོར་གདམ་ག་གཞན་མེད་པ་རེད།” སྐྱིད་གྲོང་གྲོང་རྡལ་ནང་གི་དགོན་པ་གཅིག་པུ་དེར་ད་ལྟ་འདས་པོ་ཚོའི་ཆེད་མཆོད་འབུལ་དང་སྨོན་ལམ་ཞུ་མཁན་གྱིས་ཁེངས་ཡོད་འདུག ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མི་ཚོས་འདས་པོར་སྨོན་ལམ་ཞུ་བཞིན་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་མི་ཚོ་འཚོལ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་འདིའི་འོག་གསོན་པོར་གནས་པའི་མི་ཚོ་ཧ་ལས་ཧོན་ཐོར་ནས་ལུས་ཡོད་པ་རེད། “སྔར་གྱི་སྐྱིད་གྲོང་ཕྱིར་སླེབས་པར་ལོ་ལྔ་འགོར་སྲིད།” སྐྱིད་གྲོང་གི་ཡུལ་མི་དེས།། གཞུང་ལམ་དང་མཁོ་བའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཚང་མ་བསྐྱར་སྐྲུན་བྱས་ནས་སྔར་གྱི་གནས་བབ་ལ་སླེབས་རྒྱུར་ལོ་ལྔ་ཙམ་འགོར་སྲིད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་བཞིན་འདུག ཁོང་གིས་སྐྱིད་གྲོང་ནི་ཡུལ་སྐོར་བ་མང་པོ་འགྲོ་སའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་ནི་གངས་རིན་པོ་ཆེར་གནས་མཇལ་དུ་འགྲོ་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་བ་མང་བའི་དུས་ཚོད་དེ་ཡིན་པ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་དུ་མྱུར་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་དོན་སྤེལ་བཞིན་པ། (CHINA DAILY/via REUTERS) གནོད་འཚེའི་འབྱུང་རྐྱེན། གནོད་འཚེ་འདིའི་བྱུང་རྐྱེན་ཞིབ་ཕྲ་ད་དུང་གསལ་པོ་ཆགས་མེད། ཚན་རིག་ཁག་ཅིག་གིས་འཁྱགས་རོམ་ཞུར་ནས་འཁྱགས་རྡོ་ཉིལ་བ་རྐྱེན་བྱེད་པ་ཡིན་པ་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་ཚན་རིག་པས། གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་ཚད་གཞི་ཡུན་རིང་འཕར་བས་གངས་རིའི་ཁུལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་པ་དེ་གནོད་འཚེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་སྲིད་པ་བརྗོད་འདུག། འོན་ཀྱང་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གིས། བྱུང་རྐྱེན་ཞིབ་ཕྲའི་ཐད་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་བཀོད་འདུག མྱུར་སྐྱོབ་གཅིག་མ་ཚར་གོང་ཉེན་ཁ་གསར་པ། ཆུ་རུད་གོད་ཆགས་ཚབས་ཆེ་དེའི་ཉེན་ཁ་མ་ཡལ་གོང་། བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་ཉེ་ཆར་ཆར་པ་བསྐྱར་དུ་བབས་པས་ཆུ་བོ་རྒྱས་ནས། ས་གནས་མི་མང་ཙམ་མ་ཟད། མྱུར་སྐྱོབ་ལས་དོན་མི་སྣ་ཚོ་ཡང་ས་མཐོ་སར་སྤོ་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱིས་བཟོས་པའི་མཚེའུ་ཞིག་གི་ཉེན་ཁ་ཅུང་ཟད་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་གཤམ་དུ་ས་རུད་གསར་པ་ཞིག་གིས་ཆུ་བཀག་ནས་མཚེའུ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་འདུག་པ་དང་། དེས་ཆུ་རུད་བསྐྱར་དུ་ཡོང་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་པར་ཞེད་སྣང་བྱེད་བཞིན་འདུག ལམ་ཁ་ཆུས་འཁྱེར་བ་དང་། ས་རུད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་མུ་མཐུད་གནས་པ། ཆར་པ་བསྐྱར་དུ་འབབ་པ་བཅས་ཀྱིས་མྱུར་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་བཞིན་ཡོད་འདུག

བལ་ཡུལ་ཏི་མུ་རེ་ནས་བོད་པ་ ༣༥ ཙམ་དང་བོད་སྐྱིད་གྲོང་གི་བོད་མི་ཁྱིམ་ཚང་མང་པོ་ཆུས་འཁྱེར་ཡོད་པ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་བརྗོད་པ།

བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་ཏི་མུ་རེ་ནས་བོད་པ་ ༣༥ ཙམ་ཆུས་འཁྱེར་ཡོད་པ་དང་། བོད་ནང་བོད་མི་ཁྱིམ་ཚང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཆུས་འཁྱེར་ཡོད་པ་སྤུན་མཆེད་ཚོས་བརྗོད་བྱུང་། བལ་ཡུལ་ཏི་མུ་རེ་ནས་ཡིན་པ་རྡ་ས་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་འདུན་པ་སྤེན་པ་ལགས་ཀྱིས། བོད་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་ཆུ་ལོག་དང་འདམ་རུད་ཀྱི་གོད་ཆག་འོག་ཁོང་གི་སྤུན་ཉེ་མི་གྲངས་ ༩ ཆུས་འཁྱེར་ཡོད་པ་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་། སྤེན་པ་ལགས་ཀྱི་ཨ་ཞང་དང་ཨ་ནེ། ཚ་བོ་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༩ ཆུས་འཁྱེར་བ་ལས། ཆུ་རུད་བྱུང་སྐབས་ཨ་ཞང་ལ་བུ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་བུ་རྒན་ཤོས་དེས་མི་ཚང་མ་ཆུ་རུད་བྱུང་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྲོས་རྩིས་བྱས་ཀྱང་། ཁོང་གི་ཕྲུ་གུ་བརྒྱབ་ཏུ་ལུས་ཡོད་པ་དེ་སྐྱོབ་ཏུ་ཕྱིན་པར། ལམ་ལྷོངས་སུ་མ་སོང་བར་བུ་རྒན་པ་དང་མནའ་མ། ཕྲུ་གུ་བཅས་གསུམ་ཀ་ཆུས་ཁྱེར་འདུག་ཅིང་། ཨ་ཅག་གཅིག་གི་ཁྱོ་ག་དེ་བྲོས་ན་བྲོས་ཐུབ་ཡོད་ཀྱང་ཁྱིམ་དུ་པ་ཕ་རྒས་ཁོག་ཅིག་ཡོད་དུས་ཆུ་རུད་བྱུང་སྐབས་སུ་པ་ཕ་འཁུར་བོ་བཞིན་དུ་འཁྱེར་མ་ཐུབ་ཙང་ཕ་བུ་གཉིས་ཀ་ཆུས་འཁྱེར་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཁོང་གིས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་། ཏི་མུ་རི་ནི་བལ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་སའི་བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་འཁེལ་གྱི་ཡོད་དུས་ཁུལ་དེར་དོལ་སྐྱེལ་ཅ་དངོས་དབོར་འདྲེན་དང་མོ་ཊ་སྔོག་བཤེར་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་གཉེར་ནས་གཞིས་ཆགས་པ་མང་པོ་བྱུང་སྟེ། ད་ཆ་གྲོང་པ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་འདུག ཚབས་ཆེའི་ཆུ་ལོག་དང་འདམ་རུད་བྱུང་བའི་ཉིན་མོ་དེ་རེས་གཟའ་ལྷག་པ་འཁེལ་གྱི་ཡོད་དུས་སྐབས་དེར་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་ལྷག་དཀར་སྲུང་བརྩི་ཆེད་རི་མགོར་བསང་གསོལ་བཏང་བར་ཕྱིན་པའི་མི་བརྒྱད་ཙམ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་གཞན་ཁུལ་དེའི་གྲོང་པ་ ༡༣ ནས་མི་ཚང་མ་ཆུས་འཁྱེར་ཡོད་འདུག ཁྱོན་ཁོང་གི་ཨ་ཞང་དང་ཨ་ནེ་གཉིས་ཀྱི་ཚ་བོ་ཚ་མོ་སོགས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༩ དང་། གཞན་ཁོང་གི་ངོ་ཤེས་པ་དེ་སྔ་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་ནས་ཡིན་པ་ཞིག་གི་ཨ་མ་དང་སྤུན་ཆུང་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཉེ་འབྲེལ་ ༢༦ ཆུས་འཁྱེར་ཏེ་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་ཡོད་པ། མདོར་ན་ཏི་མུ་རེ་གཅིག་པུ་ནས་བོད་མི་ ༣༥ ཙམ་ཆུས་ཁྱེར་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཡོད་ལ། ས་གནས་དེར་བལ་པོའི་མི་སེར་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་དུས། ཁུལ་དེར་རི་སྒང་གི་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གཅིག་མ་གཏོགས་དེ་མིན་ཆུ་ཁར་ཡོད་པའི་གྲོང་པ་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་ཆུས་བསྣུབས་ཟིན་པ་བརྗོད་བྱུང་། ཁོང་གི་ཨ་ཞང་གི་བུ་ཞིག་ཧྥ་རན་སིར་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེས་ཕ་མ་གཉིས་ཆུས་འཁྱེར་ཏེ་གྲོངས་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་མ་ཐག ཧྥ་རན་སི་ནས་བལ་ཡུལ་དུ་ཤུག་ལྷག་ཕྲུ་གུ་ཚོར་ལྟ་རྟོགས་ཆེད་ཐོན་ཟིན་པ་གསུང་གི་འདུག ལོ་གསུམ་བཞི་ཙམ་གྱི་རིང་སྐྱིད་གྲོང་དུ་བསྡད་མྱོང་མཁན་དགེ་འདུན་པ་སྤེན་པ་ལགས་ཀྱི་དགེ་ཕྲུག་ཞིག་གིས་ཁོང་ལ་བརྗོད་དོན་ལྟར་ན། ཆུ་རུད་བྱུང་སའི་ས་ཁུལ་དུ་དམིགས་བསལ་ཆུ་མཛོད་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་མེད་ཀྱང་། སྐྱིད་གྲོང་སྒང་དུ་མཚོ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ (ལེན་སྟོག)ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་འཁྱགས་རྡོ་ཉིལ་ནས། མཚོ་ཆུང་གི་ས་ཚིགས་ཆ་བརྒལ་ཏེ་ཆུ་རུད་དེ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་གནང་གི་ཡོད་པ་དང་ད་ཆ་བརྒྱུད་ལམ་ཆེ་ཁག་མང་པོས་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་འདམ་རུད་ཀྱི་རྐྱེན་རྩ་དེ་འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་བར་བརྟེན་ནས་ཡིན་པའི་བརྙན་ཐུང་མང་དག་ཅིག་ཀྱང་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཚོད་དཔག་གནང་དོན་ལ་ཏི་མུ་རེ་གཅིག་པུར་བོད་མི་དང་གཞན་བལ་པོའི་མི་རིགས་མི་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་ཆུས་ཁྱེར་ཡོད་པ་དང་དོན་རྐྱེན་དེ་བྱུང་སྐབས་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་མང་པོ་ཞིག་ཁུལ་དེར་ཡོད་འདུག སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་སུ་འདམ་རུད་དང་ཆུ་རུད་ཚབས་ཆེན་བྱུང་ནས་མི་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་འདུག སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་སུ་འདམ་རུད་དང་ཆུ་རུད་ཚབས་ཆེན་བྱུང་ནས་མི་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་འདུག བོད་མང་ཡུལ་སྐྱིད་གྲོང་ནང་གི་བོད་མི་མང་པོ་ཆུས་འཁྱེར་ཡོད་པ། བོད་ནང་སྤུན་མཆེད་དང་ནང་མི་ཡོད་པའི་བོད་མི་འབྲེལ་ཡོད་ཅིག་གིས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་དོན་ལ། བལ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་འགག་སྒོར་ཆུ་རུད་བྱུང་བ་དེའི་ས་ཚིགས་བོད་ཕྱོགས་ལ་ཁོང་གི་སྤུན་མཆེད་རྣམས་བཅའ་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གི་ཨ་ཁུའི་བུ་དེ་ཁུལ་དེར་གཞིས་འགོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་སྐྱིད་གྲོང་རྒྱལ་ས་ཁུལ་དུ་ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭ་སྐྱེལ་དུ་ཕྱིན་སྐབས་ཆུ་རུད་བྱུང་སྟེ། ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་དང་བུ་གཅིག མནའ་མའི་ཨ་མ་བཅས་ཆུས་ཁྱེར་བ་ཙམ་མ་ཟད་བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་འགག་སྒོའི་ཉེ་ཁུལ་གྱི་གྲོང་ཚོའི་ནང་གི་མི་ཕལ་ཆེ་བ་ཆུས་ཁྱེར་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་། ཁུལ་དེར་གཞིས་ཀ་རྩེ། ལྷོ་ཁ།་དིང་རི་ཁུལ་སོགས་ནས་བོད་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ལས་ཀ་བྱེད་ནས་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གིས་གསུངས་ན་བརྙན་ཐུང་ནང་དུ་མི་མང་པོ་ཞིག་འགག་སྒོ་དེ་ནས་བྲོས་བཞིན་པ་དེ་དག་ཁྲོད་བོད་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་། ཁོང་གིས་གསུངས་དོན་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱེད་པ་ལྟར་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བའི་མི་གྲངས་དེ། དྲྭ་ཐོག་ཏུ་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་དབང་གིས་འབྲེལ་ཡོད་ནང་མིས་རྐྱེན་འདས་སུ་སོང་བའི་གྲངས་ཀ་བཤད་པར་ཧ་ཅང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། ཁོང་གི་ངོ་ཤེས་པ་ ༡༠ ལྷག་ཆུས་འཁྱེར་ནས་གོ་ཐོས་མེད་པ་གྱུར་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཞིང་། མདོར་ན་ཁོང་གིས་བོད་སྐྱིད་གྲོང་ཕྱོགས་སུ་ཆུ་ལོག་དང་འདམ་རུད་རྐྱེན་པས་བོད་མི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཆུས་འཁྱེར་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་གནང་གི་འདུག འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ནང་མི་སྐྱིད་གྲོང་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་གིས། ཁུལ་དེར་བོད་མི་ཆུས་ཁྱེར་ཏེ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་དུ་མི་རྙེད་པ་གཅིག་པུར་གཞིར་བཞག་གིས་གྲངས་ཐོ་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གསུང་གི་འདུག ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་འབྱོར་བའི་གནས་ཚུལ་གཉིས་ཀར་གཞིགས་ཚེ། བལ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་འགག་སྒོའི་ཁུལ་དུ་ལས་རིགས་གཉེར་མཁན་གྱི། བོད་ཕྱོགས་དང་བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ནས་བོད་མི་མང་དག་ཅིག་ཆུས་འཁྱེར་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་སྐོར་ཉེ་འབྲེལ་ནང་མི་ཞིག་གིས་བརྗོད་བྱུང་ལ། གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་པ་ཁོང་གི་ནང་མི་ཉེ་སྤུན་གསུམ་ཡོད་པ་ཆུས་འཁྱེར་འདུག བོད་ཕྱོགས་སུ་ཚེས་ ༢༩ བར་མི་ ༧ འདས་གྲོངས་ཕྱིན་པ་དང་མི་ ༥༥༤ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་ཕྱིན་པ། གནོད་འཚེའི་ས་ཁུལ་དུ་མྱུར་སྐྱོབ་མི་སྣ་མང་པོ་བཏང་ཡོད་ཀྱང་། ལམ་ཆད་པ་དང་འཕྲིན་གཏོང་ཆད་པ། གནམ་གཤིས་ཡག་པོ་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་འཚེ་ས་ཁུལ་དངོས་སུ་འཛུལ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བརྗོད་འདུག་ཀྱང་། བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ནས་བསྐྱོད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཅིག་ཆུ་རུད་བྱུང་སྐབས་སུ་སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་དུ་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་གི་ཉེན་སྐྱོབ་རུ་ཁག་དང་དམག་མིས་མི་འབོར་ཆེན་ཞིག་གི་ཕུང་པོ་ཁྱེར་ཡོང་སྟེ། ངོ་ཤེས་ཡོད་མེད་རྩད་གཅོད་བྱེད་བཅུག་པ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་བོད་མི་དེས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་བོད་མི་གཉིས་འདི་གར་ངོ་རྟགས་ཆོད་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁོངས་སུ་ཕུང་པོ་ཧ་ཅང་མང་པོ་དངོས་སུ་མཐོང་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་།། པར་ལེན་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད། བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་སུ་ཟླ་༨ ཚེས་༢༦ ཉིན་བྱུང་བའི་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་བྱུང་པའི་ཁྲོད། ཟླ་༨ ཚེས་༢༩ ཉིན་བར་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་གྲངས་འབོར་མུ་མཐུད་འཕར་བཞིན་པ་དང་། བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་བར་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་སྐྱོད་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ཐོག་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་སྤེལ་མི་ཆོག་པ་དང་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་བཤད་མི་ཆོག་པའི་བཀག་འགོག་བྱས་འདུག བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་གྱི་གནས་སྟངས། བོད་ཕྱོགས་སུ་ད་བར་མི་ ༧ འདས་གྲོངས་ཕྱིན་པ་དང་མི་ ༥༥༤ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་ཕྱིན་པ། གནོད་འཚེའི་ས་ཁུལ་དུ་མྱུར་སྐྱོབ་མི་སྣ་མང་པོ་བཏང་ཡོད་ཀྱང་། ལམ་ཆད་པ་དང་འཕྲིན་གཏོང་ཆད་པ། གནམ་གཤིས་ཡག་པོ་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་འཚེ་ས་ཁུལ་དངོས་སུ་འཛུལ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བརྗོད་འདུག འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཁག་ཅིག་ལ་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཇི་ཡོད་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པར་གནས་ཚུལ་གསར་པ་རྣམས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་དང་བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་སོགས་ལ་དོ་ཁུར་བྱས་ན་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཁག་འདིའི་ཐོག་ནས་ཤེས་ཀྱི་རེད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་ལ། གཞུང་གི་འགག་སྒོ་ལས་ཁུངས་ནས་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོར་སྐྱོད་རྒྱུའི་དམིགས་བསལ་ལག་འཁྱེར་བཟོ་མཚམས་འཇོག་ཡོད་པས། ད་ལྟ་སྐྱིད་གྲོང་དུ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ས་གནས་ཀྱི་མི་ཁག་ཅིག་མགྲོན་ཁང་ནང་བཞག་ཡོད། ཞིབ་ཕྲ་མི་ག་ཚོད་ཙམ་ཡོད་མེད་འདི་གསལ་པོ་བཤད་ཁག་པོ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་། དེ་ནས་སྐྱིད་གྲོང་གྲོང་རྡལ་ནང་གི་མགྲོན་ཁང་ཞིག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྐབས་མགྲོན་ཁང་ནང་མགྲོན་པོ་མེད་པ་དང་ཚང་མ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་མི་སྣ་ཡིན་པ་བརྗོད་བྱུང་ལ། ད་ལྟའི་ཆར་མགྲོན་པོ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་དང་། མང་ཚོགས་གང་དུ་བཞག་ཡོད་མེད་ཤེས་ཀྱི་མེད། འདིར་མཚན་མོ་ཆར་པ་བབ་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་། འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་གྱི་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་གྱི་གནས་སྟངས། (cnsphoto/via REUTERS) གཞན་ཡང་གཞིས་རྩེ་ཁུལ་ནས་མི་ཞིག་གིས། དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུར་འགྲོ་འདོད་ཆེན་པོ་བྱུང་རུང་། ད་ལྟའི་ཆར་གཞུང་གིས་གཏོང་གི་མི་འདུག སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་གི་ལས་བྱེད་ཁག་ཅིག་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བྱེད་པར་ཕྱིན་འདུག མི་འཚོལ་མཁན་མང་པོ་འདུག་ལ། ནང་མི་རེ་གཉིས་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་བར་སླེབས་ནས་འགག་སྒོ་བར་སྐྱོད་ཐབས་མེད་པར་བརྟེན་ཕྱིར་ལོག་བཏང་འདུག་ལ། ས་གནས་སུ་མི་གར་སོང་ཆ་མེད་སོང་བའི་མི་སྣ་འཚོལ་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་འདུག་པས། ཁ་པར་ལེན་མཁན་ཡང་ཁག་པོ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་། ད་ལྟ་གནོད་འཚེའི་ས་ཁུལ་དུ་མྱུར་སྐྱོབ་དང་འཚོལ་ཞིབ་ཀྱི་ལས་ཀ་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བའི་ནང་དོན་ལྟར་ན། གནོད་འཚེ་ཕོག་པའི་མི་ ༤༩༩ གནས་སྤོས་དང་གནས་སྐབས་སྡོད་གནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ས་གནས་སུ་ལུས་པའི་ཡུལ་སྐོར་བ་༥༥༥ ཡང་ས་ཁུལ་གཞན་དུ་གནས་སྤོས་བྱས་ཡོད་འདུག བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས། བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་གནོད་འཚེ་དེ་བས་ཚབས་ཆེ་བ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ཚེས་ ༢༩ ཉིན་མི་ ༦༢༦ འདས་གྲོངས་དང་ ༢༤༢༦ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ ༥༡༧ ཡོད་པར་བལ་ཡུལ་གྱི་གནོད་འཚེ་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བརྗོད་སྐོར་རོལ་ཌར་གསར་འགྱུར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་འདུག བལ་ཡུལ་ནང་དྲ་རྒྱའི་དམ་བསྒྲགས་མེད་པ་དང་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ནི་བལ་ཡུལ་གྱི་ར་སུ་བ་དང་ནུ་ཝ་ཀོཊི་ (Nuwakot) རྫོང་གཉིས་ཡིན་ཞིང་། གྲོང་ཚོ་དང་ལམ། ཟམ་པ། ཆུ་གློག་ལས་གྲྭ་བཅས་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བྱུང་འདུག ས་གནས་ཁ་ཤས་སུ་ས་རྡོ་དང་འདམ་གྱིས་ཁང་པ་དང་། ལམ་སྣེ་རྣམས་ཆུས་བསྣུབས་ཡོད་པས། ལག་པ་དང་འཕྲུལ་ཆས་གཉིས་ཀ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་གསོན་པོར་གནས་པའི་མི་འཚོལ་བཞིན་ཡོད་འདུག ཚེས་ ༢༧ ཉིན་བལ་ཡུལ་གྱི་དམག་མིས་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ། (NEPALI ARMY/via REUTERS) ད་བར་བལ་ཡུལ་ནང་མི་ ༣༧༠༠ ལྷག་སྐྱོབ་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། གནོད་འཚེ་ས་ཁུལ་ནས་རྨས་མ་དང་རྒན་རྒོན། ཕྲུ་གུ་སོགས་གནམ་གྲུས་བདེ་འཇགས་ས་ཁུལ་དུ་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་རུང་། ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ཆར་པ་དང་གནམ་གཤིས་ཞན་པས་གནམ་གྲུའི་འཚོལ་སྐྱོབ་ལས་ཀར་བར་ཆད་བྱུང་འདུག བལ་ཡུལ་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་ལ་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་རོགས་སྐྱོར་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། གཙོ་བོ་ས་འོག་ནས་མི་སྐྱོབ་རྒྱུ་དང་། ཟམ་པ་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་ལམ་སྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུ། དེ་བཞིན་འདས་པོའི་ཕུང་པོ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་ DNA བརྟག་དཔྱད་སོགས་ལ་ཆེད་ལས་རོགས་སྐྱོར་དགོས་པ་བརྗོད་འདུག འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ། བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་སུ་འདམ་རུད་དང་ཆུ་ལོག་ཚབས་ཆེན་བྱུང་འདུག ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་ཆུ་ལོག་གི་དོན་རྐྱེན་ཕོག་པ་ཚོར་ཐུགས་གསོ་མཛད་འདུག འདམ་རུད་ཀྱི་རྐྱེན་རྩ་འདི་འཁྱགས་རྡོ་ཉིལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག

༢༠༢༧ ལོར་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གི་ཚོགས་ཆེན་ ༢༡ པ་འདི་ཚོགས་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐབས་དེར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་དུ་ཆབ་སྲིད་ཐོག་བསམ་པ་རྣམ་དག་དང་། དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པ། མི་རིགས་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་མི་རབས་གསར་པའི་འགོ་ཁྲིད་དཔུང་ཁག་ཅིག་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གིས་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་སྙན་ཐོ་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པའི་ནང་བཀོད་འདུག གྲངས་ཐོ་ནས་གསལ་བའི་དབང་ཆ། ད་ལྟ་བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ནི། བོད་ཁུལ་གྱི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་དང་གཞུང་། བདེ་འཇགས། ཁྲིམས་ཁང་སོགས་ཀྱི་ཚན་པའི་ནང་དབང་ཆ་ཡོད་མཁན་ཆེས་མཐོའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་ ༢༤༠ ཡོད་པའི་ནང་བོད་པ་ ༦༢ ལས་མེད་པ་དེ་བརྒྱ་ཆ་ ༢༥.༨ ལས་ཟིན་གྱི་མེད་པ་དང་། བོད་པ་མ་ཡིན་པ་ ༡༧༨ ཡོད་པ་དེ་བརྒྱ་ཆ་ ༧༤.༢ ཀྱིས་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་བཟུང་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་བོད་ཁུལ་གྱི་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་མཐོ་ཤོས་སུ་ད་བར་བོད་མི་གཅིག་ཀྱང་བསྐོ་བཞག་བྱས་མེད་པ་རེད་ཅེས་སྙན་ཐོའི་ནང་བཀོད་འདུག རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་འགན་འཛིན་བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འགྲོ་ལུགས་ཐོག་ལ་བོད་མིར་གོ་གནས་ཡོད་པ་དང་བོད་མིར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་འདི་ཁྱད་པར་ཆགས་ཡོད། དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འགྲོ་ལུགས་ནང་ལ་དམར་ཤོག་གཙོ་བོ་བཟུང་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་གལ་ཏེ་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁན་མཐའ་མ་འདིའི་ནང་བོད་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་མེད་ན། དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ལག་ལེན་བསྟར་མཁན་འདི་གོ་གནས་ཡོད་མཁན་མི་དེ་ཚོ་ཆགས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང། བོད་ནང་གི་དཔོན་རིགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། (ICT) དེ་སྔའི་འགོ་ཁྲིད་དང་ད་ལྟའི་མི་རབས། སྙན་ཐོའི་ནང་༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་དང་། ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད། ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་སོགས་དེ་སྔོན་གྱི་བོད་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དམར་ཤོག་གི་ལམ་ལུགས་ནང་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག རིག་གཞུང་དང་བོད་མིའི་ཁེ་ཕན་ཐད་སྐད་ཆ་བཤད་ཐུབ་པའི་ཁོར་ཡུག་ངེས་ཅན་ཡོད་པ་དབྱེ་ཞིབ་གནང་འདུག ད་ལྟ་ཁོར་ཡུག་འདི་ཆུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་གནད་འགག་ཅིག་ཆགས་ཡོད། བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་དེ་སྔ་བོད་ཁུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འགའ་ཤས་ནི་བོད་རང་བཙན་ཡོད་པའི་སྐབས་ནས་ཕྱག་ལས་གནང་མྱོང་མཁན་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་བོད་ཀྱི་དེ་སྔའི་གནས་སྟངས་དེ་ཚོ་ཡག་པོ་མཁྱེན་མཁན་ཡིན་དུས་སེམས་འཁུར་ཡོད་མཁན་དང་། ཁོང་ཚོས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་རེ་འདུན་གཞི་བཟུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་བརྗོད་མི་དགོས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་གང་ཐུབ་གནང་ཡོད་ཅེས་དང་། ད་ལྟའི་བོད་ཁུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་དེ་སྔའི་རྒྱབ་ལྗོངས་མེད་པ་དང་། ད་ལྟ་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འདོད་འདུན་གཙོ་བོ་བཟུང་སྟེ། དེ་ཡང་བོད་ས་ཁུལ་འདི་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་གཞན་ནང་བཞིན་འཛིན་སྐྱོང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་པུར་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཕྱག་ལས་གནང་གི་ཡོད་པ་ད་ལྟའི་ཆ་ལ་འདི་ལྟར་མཐོང་གི་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་འགན་འཛིན་བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས། (ICT) ཁྲིམས་གསར་པ་དང་དམར་ཤོག་གི་ལྟ་བ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ནས་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དམར་ཤོག་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དགོངས་པ་ཟེར་བ་གཉིས་ནི་མ་འོངས་པའི་བོད་སྐྱོང་གི་ཆབ་སྲིད་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་རྩ་གཙོ་བོ་ཆགས་རྒྱུ་དང་། དེས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་སློབ་གསོ་དང་། ཆོས་ལུགས། རིག་གཞུང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཅས་ལ་དམ་དྲག་སྔར་ལས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་སྐོར་སྙན་ཐོའི་ནང་དབྱེ་ཞིབ་གནང་འདུག ད་ལྟ་བོད་ནང་མཚོན་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་དང་། ཡང་གསར་དུ་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་འདི་གཉིས་ནས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་གཞིགས་ན། ཁྲིམས་གསར་པའི་འགྱུར་བའི་ཁྲོད་ནས་བོད་སྐད་གཙོ་བོའི་སློབ་ཁྲིད་ནས་རྒྱ་སྐད་གཙོ་བོའི་སློབ་ཁྲིད་ལ་སྒྱུར་བཞིན་པ་དང་། ༢༠༢༥ ལོའི་ནང་བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་དཔེ་དེབ་དང་ཀློག་དེབ་བརྒྱ་ཆ་ ༩༥ རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ཡིན་པ་བཀོད་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་འགན་འཛིན་བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་གསུངས་པར། ད་ལོའི་ང་ཚོའི་སྙན་ཐོར་གཟིགས་པ་ཡིན་ན། བོད་ཁུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་གདམ་སྟངས་འདི་ཡང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་བཀོད་སྒྲིག་འོག་ལ་ཁྲིམས་དང་གོམ་སྲོལ་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་དེ་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་ཆགས་འདུག དཔེར་ན། ད་ལྟ་བཀའ་མོལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་ཁྲིམས་འདི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་དུས་ཚོད་འདི་འཁེལ་ཡོད། འདིའི་སྐབས་ལ་གལ་ཆེ་ཤོས་འདི་དེ་སྔ་བོད་ཁུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ལ་གུ་བཤངས་ཡོད་པའི་གནད་དོན་དེ་ཚོ་ད་ལྟའི་ཆར་ཁོང་ཚོར་གུ་བཤངས་མེད་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཆགས་ཡོད། དེ་ཡང་བོད་པའི་སྐད་དང་རིག་གཞུང་། ཐ་ན་ཆོས་ལུགས་ཀྱང་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་འདི་ད་ལྟའི་ཆར་ཁོང་རྣམ་པ་ཚོས་བྱེད་པའི་སྤོབས་པ་དང་གདེང་ཚོད་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ད་ལྟའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁྲིམས་འདི་ཉིད་གཞི་བཟུང་གི་ཐོག་ནས་ཁོང་ཚོར་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་པ་འདི་ཆགས་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང་། བོད་ནང་གི་དཔོན་རིགས། (ICT) ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ནི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ངོས་འཛིན། བོད་ནང་དགོན་པ་ཚང་མར་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་མི་སྣ་མངགས་གཏོང་བྱས་པའི་ཐོག་དམག་མི་དང་ཉེན་རྟོག་ས་ཚིགས། མེ་གསོད་རུ་ཁག་སོགས་ཀྱིས་ཁྱབ་ནས་ཡོད་པ་དང་། དེང་དུས་ཀྱི་པར་ཆས་དྲ་བ་ནི་དགོན་པའི་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཆ་ཤས་ཤིག་བཟོས་ཡོད་པས། སྙན་ཐོའི་ནང་བོད་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་དེ་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་བཟུང་བཞིན་དུ་སྐད་ཡིག་དང་། ཆོས་ལུགས། རིག་གཞུང་སོགས་ཀྱང་བདེ་འཇགས་དང་སྦྲེལ་བཞིན་ཡོད་པར་དབྱེ་ཞིབ་གནང་འདུག བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་གནང་བར། བོད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་བཟོས་ཡོད། དཔེར་ན། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་སྲིད་བྱུས་གཙོ་བོ་འདི་རྒྱ་ནག་འཛིན་སྐྱོང་ཡག་པོ་དགོས་ན་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཡག་པོ་དགོས་པ་དང་། མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཡག་པོ་དགོས་པར། བོད་ཁུལ་དུ་བདེ་འཇགས་དགོས་པ་བརྗོད་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་ནང་གི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཁོང་ཚོས་བདེ་འཇགས་འདི་གལ་ཆེ་བ་བརྩིས་ནས་བདེ་འཇགས་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་ནས་བོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བོད་མི་ཆོས་སོགས་ཚང་མའི་ཐོག་སྟངས་འཛིན་བྱས་པ་འདི་ཆགས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་། སྙན་ཐོ་འདིའི་མཇུག་ཏུ། འགྱུར་བ་འདིའི་ཁྲོད་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཉིན་རེ་བཞིན་དབང་ཆ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་བཞིན་ཡོད་པ་མངོན་གྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་བོད་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ནང་བོད་མིས་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཚད་ཤུགས་ཆུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག་ལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་འབྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་གནོན་རྒྱབ་སྟེ། དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་སྲ་བརྟན་ཡོང་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་འདུག མཐར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་འགན་འཛིན་བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས། ད་ལྟ་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་ལྟ་སྟངས་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྟངས་འཛིན་སྲིད་བྱུས་ལ་ལྟ་སྟངས་སོགས་ཚང་མས་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་ཐབས་ལམ་ང་ཚོས་གང་འདྲ་འཚོལ་གྱི་ཡོད་མེད་དང་། མཐའ་མའི་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་སེལ་བའི་ཐད་ལ་ག་རེ་གནང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཐོག་ལ་དགོངས་པ་བཞེས་ཏེ་དེ་རྩིས་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་ཤིག་གཏིང་དགོས་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག བོད་ནང་གི་བོད་པའི་མི་རབས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་ཁྲོད་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་རབས་གསར་པའི་བོད་ནང་གི་འགོ་ཁྲིད་དཔུང་ཁག་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་དེར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་སྙན་ཐོའི་ནང་ནས་བོད་ནང་དོན་ངོ་མའི་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབ་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད་འདི་གང་ཙམ་མངོན་ཐུབ་རྒྱུ་འདུག རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གིས་བཏོན་པའི་སྙན་ཐོ་འདིར་གཞིགས་ན། བོད་ནང་གི་འགོ་ཁྲིད་སུ་ཞིག་བསྐོ་བཞག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དེ་གཙོ་འདོན་མིན་པར། བོད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་སུ་བོད་པ་ཡོད་ཀྱང་། དངོས་ཡོད་ཐག་གཅོད་ཀྱི་དབང་ཆ་ག་ཚོད་ཡོད་མེད་དང་། མ་འོངས་པའི་བོད་སྐྱོང་གི་མི་རབས་གསར་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་ལས། བོད་མིའི་སྐད་ཡིག་དང་། ཆོས་ལུགས། རིག་གཞུང་དང་རང་སྐྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་ཐུབ་མིན་དེ་དྲི་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་འདུག

བོད་ཀྱི་ས་ཡོམ་གྱི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ས་ཚིཊ་སུ་ཆུ་མཛོད་འཛུཊ་སྐྲུན་ཐད་རྒྱ་རིཊ་ས་ཁམས་རིག་པ་བས་ཉེན་བརྡ་བཏང་པ། རྒྱ་ནག་གི་ས་གཤིས་རིག་པ་བ་ཁག་ཅིག་གིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྨད་རྒྱུད་དུ་འཛུཊ་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཆུ་མཛོད་ཆེ་ཤོས་དེ་ནི་ (paizhen) ཞེས་ས་འགུལ་འབྱུང་སླ་བའི་ས་གཞིའི་སྟེང་ཐད་ཀར་ཡོད་པ་ཉེན་བརྡ་བཏང་འདུག་ལ། ས་གཤིས་དེས་བོད་ཀྱི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྟེང་དུ་ད་ལྟ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཆུ་མཛོད་ཆེན་པོ་ཙམ་མ་ཟད། ཉེ་འགྲམ་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ཆ་ཚང་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག མ་ཟད་ས་ཁུལ་དེའི་ས་ཆའི་ཚགས་ལྷོད་ཅིང། འབྱར་ཤུགས་ཞན་པོ་ཡོད་པ་དེས། ཡུན་རིང་ཆུའི་ནང་ཐིམ་པ་དང་། ས་ཡོམ་སོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་གས་ཆག་བྱུང་སྲིད་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་འདུག ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྟེང་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཆུ་རགས་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཆུ་གློག་གི་ལས་འཆར་ཆེ་ཤོས་ཤིག་གི་རྨང་གཞིའི་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་སྐྱོན་ཆ་ཞིག་རེད་ཅེས་པའི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ཞིག་འདོན་སྤེལ་བྱས་འདུག གནད་དོན་དེ་འབྲེལ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཁང་ (Institute of Chinese Studies) གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ས་ལོ་ནི་ཤར་མ་ (Saloni Sharma) ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང་གསལ་བ་ལྟར་ན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༥ ནས་རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་དང་བྲམ་མ་པུ་ཏྲའི་ཆུ་ཚན་གྱི་གནས་ཚུལ་མཉམ་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་བྱས་ཡོད་པ་གསལ་བ་དེ་ནི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་དེ། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་དེ་བཞིན། གོང་གི་ཆུ་བོ་རྒྱུག་སའི་ས་ཁུལ་ཏེ། གང་ཞིག་གི་ཆུ་བོའི་རྒྱུག་ཚད་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞི་སོགས་ལ་ཚོད་འཛིན་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟེན་བཞིན་ཡོད་ཚེ། རྒྱ་ནག་དང་ལྷན་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱི་རང་བཞིན་ཐོག་ནས་ཡིད་རྟོན་འཕེར་བའི་ཛ་དྲག་གི་འབྲེལ་གཏུག་དགོས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཞིང་། ཉེན་སྲུང་ཆེད་སྔ་ས་ནས་གྲ་སྒྲིག་དགོས་གལ་ཆེ་ཞེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་ཐོག་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ (O.P. Jindal Global) གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཤྲི་པརྣ་པ་ཋག་ (Sriparna Pathak) ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཁུལ་གྱི་ཆུ་བོའི་བདེ་འཇགས་ནི་གཙོ་བོ་ཡིད་ཆེས་འཕེར་བའི་དུས་ཐོག་གི་གནས་ཚུལ། ས་རྡོ་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྟངས། ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཤིག་ལ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པ་སོགས་ཆུ་བོའི་མཉམ་ལས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ལམ་ལུགས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་ནག་གི་ཉམས་ཞིབ་པའི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་དེས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཐོག་གི་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ལས་གཞི་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་གནད་དོན་ཁོ་ན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད་པར། དེ་ནི་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཐོག་ནས་མཉམ་སྦྲེལ་གྱི་ཉེན་ཁ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱ་དགོས་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཟུང་དྲུང་དང་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་འཛམ་ལྷ་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན་ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གི་ཉམས་ཞིབ་པའི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་དོན་དེས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཐོག་ཆུ་རགས་རྒྱག་བཞིན་པ་དེ་དག་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པ་ཐེར་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག དེ་ཡང་ཁོང་གིས། སྤྱིར་བོད་དང་རྒྱ་གར། བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས། དེ་བཞིན་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་རྒྱུན་དེ་དག་ཡོངས་གྲགས་སུ་ས་ཡོམ་ཡང་སེ་རྒྱག་སའི་ས་ཚིགས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ས་ཡོམ་མང་པོ་རྒྱག་སའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཆུ་རགས་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྒྱག་བཞིན་པ་དེས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང་བོད་ནང་གི་ཉེན་ཁར་བསམ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ལ། ད་ཆ་རྒྱ་ནག་ནང་གི་ས་ཁམས་རིག་པ་བ་ཁག་གཅིག་གིས་ས་ཁུལ་དེར་ཆུ་མཛོད་རྒྱག་རྒྱུ་དེས་གཡས་གཡོན་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད་པ་དེས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ས་ཁུལ་དེར་ཆུ་རགས་རྒྱག་པ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་བདེན་དཔང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་རིགས་ས་ཁམས་རིག་པ་བ་ཁག་གཅིག་གིས་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་གྲུབ་དོན་དེའི་བརྒྱུད་ཆུ་མཛོད་རྒྱག་པ་དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ནོར་འཁྲུལ་རེད་ཅེས་དངོས་སུ་བརྗོད་མེད་ཀྱང་། དེ་ནི་ཟུར་ཟའི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་། ཁྲེན་ཏུའུ་འཕྲུལ་རིག་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་དང་། རྒྱ་ནག་ས་གཤིས་རིག་པའི་ (Civil-Military Integration Centre) ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་དབུས་ཀྱི་རང་བྱུང་སྐྱེ་ཁམས་ལྟ་སྲུང་དང་ཉམས་ཞིབ་ལྟེ་གནས་ཁང་ (Middle Yarlung Zangbo River Natural Resources Observation and Research Statio) གི་ཉམས་ཞིབ་པ་མཉམ་སྦྲེལ་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པ་དེའི་ནང་། ཉམས་ཞིབ་པས་ཤར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་ཁུལ་འོག་གི་ཕད་གས་ཆག་ (The Paizhen Fault) དེ། གནའ་བོའི་འཁྱག་རོམ་དུས་སྐབས་ནས་བཟུང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གཡོ་འགུལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང། དེས་ས་བབ་དེ་དག་སྟེང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཉེན་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་འདུག ཕད་གས་ཆག་ (The Paizhen Fault) ཟེར་བ་དེ་ས་གཤིས་རིག་པ་བ་ཚོས་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཤར་ཁུལ་དུ་ཆགས་པའི་ཕད་གྲོང་རྡལ་འོག་ཏུ་ས་ཤུན་འགུལ་སྐྱོད་དེ་བྱུང་གི་ཡོད་སྟབས། མིང་ལའང་ཕད་གས་ཆག་ཅེས་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུ་ཅིང་། ཕད་གྲོང་རྡལ་དེ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་ཤུགས་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཆགས་ཡོད་པ་སོགས་བཀོད་འདུག རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྔ་ལོར་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྨད་རྒྱུད་མེ་ཏོག་རྫོང་དུ་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ཆུ་མཛོད་ཆེ་ཤོས་དེ་བརྒྱབ་རྒྱུའི་ལས་གཞི་དེ་དངོས་སུ་འགོ་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། ཆུ་ཤུགས་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་དེ་ནས་ཆུ་གློག་གྷི་ག་ཝཊ་ ༦༠ ལྷག་འདོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།། བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

༧བྱམས་མགོན་ཀྭན་ཏིང་ཏཱའི་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བོད་ཁམས་སྡེ་དགེར་ཕེབས་པ་འདི་ཆོས་མཇལ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་༧བྱམས་མགོན་ཀྭན་ཏིང་ཏཱའི་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཉིན་གྲངས་ཁ་ཤས་སྔོན་བོད་ཀྱི་ཁམས་སྡེ་དགེ་ཁུལ་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་བརྙན་མང་དག་ཅིག་སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་ལམ་དུ་མཇལ་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་ཞིག་གིས་ད་རེས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བོད་ནང་ཕེབས་པ་འདི་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གཉིས་ཀའི་མོས་མཐུན་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ཕེབས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བྱུང་ལ། དེ་བཞིན་བོད་ནང་ནས་པར་ལེན་བྱས་པའི་བརྙན་པར་ལག་སོན་བྱུང་བ་དེ་དག་གི་ནང་། བོད་མི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཚོ་བརྒལ་བས་ལག་དུ་མཇལ་དར་སོགས་བསྣམས་ཏེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་ངང་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་འདུག རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ད་རེས་བོད་ཁམས་སྡེ་དགེ་ཁུལ་དུ་ཕེབས་པ་ནི་གཙོ་བོ་གདན་ས་དཔལ་སྤུངས་དགོན་དུ་གནས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་པ་ཞིག་རེད་འདུག་ལ། སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་ལམ་ཐོག་གྱར་བའི་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་བོད་ནང་གི་མང་ཚོགས་ལ་བཀའ་གནང་བའི་སྐར་མ་ ༩ དང་སྐར་ཆ་ ༢༣ ཅན་གྱི་སྒྲ་སྒམ་ཞིག་ལག་སོན་བྱུང་པའི་ནང་། འདུ་འཛོམས་ཆེན་པོའི་ཁྲོད་ཚང་ཁ་རྒྱག་པ་སོགས་བྱུང་ན་བྱིས་པ་དང་རྒན་རྒོན་རྣམས་ལ་དཀའ་ངལ་བྱུང་གི་རེད་ཅེས་གསུངས་རེ། ལྷོད་ལྷོད་ངང་ཁོང་གིས་རེ་བ་གནང་བ་ལྟར་དུ་རང་གནས་སུ་ལོག་ཕེབས་དགོས་ཞེས་ཐེངས་དྲུག་གསུངས་འདུག་ལ། ཁོང་ཕེབས་དོན་དེ་ཡང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁོ་ན་ལས་གཞན་གང་ཡང་མེད་པས་མ་འོངས་སླར་ཡང་ཕེབས་ཐུབ་རྒྱུའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནས་སྨོན་ལམ་འདེབས་དགོས་པ་ཡང་གསུངས་འདུག དེ་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་གསུངས་དོན་དུ། “ དེ་རིང་གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་སྤུངས་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་འཁོར་གླིང་ལ་ཕྱོགས་མཐའ་གྲུ་ནས་ཕེབས་པའི་མཆོག་སྤྲུལ། བླ་མ། མཁན་པོ། དད་ལྡན་མི་མང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མང་པོ་ཕེབས་འདུག ཁྱེད་རྣམ་པ་ཕེབས་ནས་དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་མཇལ་བར་ང་སེམས་ཤིན་ཏུ་ནས་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་། ཡིན་ན་ཡང་ད་རེས་ང་འདིར་ཡོང་རྒྱུ་དེ་ལོ་ ༣༥ རྗེས་ལ་ཡོང་བ་ཡིན། ད་རེས་ང་འདིར་ཡོང་རྒྱུ་དེ་ལ་འབད་བརྩོན་མང་པོ་བྱས། འབྲེལ་བ་མང་པོ་བྱས་ནས་དོན་དག་སྙིང་པོ་དེ་ང་རང་གདན་ས་དཔལ་སྤུངས་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་འཁོར་གླིང་དང་ཡན་ལག་གཅིག་གཉིས་ཤིག་ལ་ད་ལོ་ཆོས་མཇལ་ལྟ་བུ་དང་། སྨོན་ལམ་ལྟ་བུར་གདན་ས་འདིར་ཆོས་མཇལ་ཆེད་དུ་ཡོང་བ་ཡིན་ཞེས་ དང་། གནས་ཡོད་ཚང་མས་གོ་སྐབས་གནང་བ་རེད། གོ་སྐབས་ཐོབ་པ་རེད། ལོ་ ༣༥ ཡོང་མ་ཐུབ་པ་རེད་པ། ད་ལོ་འདིར་ཡོང་ཐུབ་དུས་སེམས་དགའ། དེ་ཡང་ང་རང་མི་གཅིག་གི་གང་ཡང་མ་རེད། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས། དེ་ནས་ཚང་མའི་དོན་དུ་རེད། དེར་བརྟེན་ཚང་མའི་སྐུ་བསོད་དབང་ཐང་། བསོད་ནམས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བརྒྱ་ཆ་ ༡༠༠ ཡོད་” ཅེས་གསུངས་འདུག གོང་གི་སྒྲ་སྒམ་དེའི་ནང་གསུངས་པ་བཞིན། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཐེངས་འདིར་བོད་ཁམས་སྡེ་དགེར་ཕེབས་དོན་དེ་ཡང་དཔལ་སྤུངས་མགོན་པར་ལོ་ ༣༥ རྗེས་ཆོས་མཇལ་དུ་ཕེབས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་ས་གནས་གང་ས་ནས་གྲྭ་བཙུན་དང་མང་ཚོགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་ཁོང་མཇལ་ཁར་ཕེབས་ཡོད་འདུག རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་མང་ཚོགས་ལ་གསུངས་པའི་བཀའ་སློབ་ནང་ད་དུང་། “ ཐེངས་འདིར་ངས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལབ་རྒྱུ་གང་ཡོད་ཟེར་ན། མི་མང་པོ་དེ་འདྲ་འཛོམས་ཚར་དུས་འདིའི་ནང་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་དང་རྒས་པོ་རྒས་མོ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱི་རེད། ནད་པ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱི་རེད། གཟུགས་པོ་བདེ་མོ་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད། དེ་འདྲའི་ནང་ལ་ཚང་ཁ་བརྒྱབ། འུར་བརྒྱབ་ན་ཁོང་ཚོར་རྐྱེན་ཆག་སྒོ་བྱུང་ན་སྡུག་པོ་རེད། ང་ཚོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་དགོན་པ་དང་གྲྭ་ཚང་། མི་མང་གི་དད་པ་བཟོ་ཡི་ཡོད་དུས། མི་གཅིག་ལ་གནོད་སྐྱེལ་སོང་ན་ཡང་དཔེ་བསགས་ཚར་བ་རེད། ང་ཚོའི་རྩ་བའི་དམ་བཅའ་དང་དམ་ཚིག་འགལ་སོང་བ་རེད། དེ་འདྲ་མ་འགལ་བའི་ཆེད་དུ་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལྷོད་ལྷོད་བཞུགས། དེ་རིང་འདིར་ང་འདིར་ཡོང་སྐབས་མཛད་སྒོ་དང་དབང་གནང་རྒྱུ། ཆོས་བཤད་རྒྱུ་དེ་ཚོའི་གྲས་དེ་མེད་པ་རེད། དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་མ་གཏོགས་མེད་རེད་པ། བཟོ་ལོང་ཡོད་མ་རེད། དེ་ནས་ང་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ལ་འགྲོ་དགོས་རེད། དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ནང་མཛད་སྒོ་གཞན་གཅིག་གང་ཡོད་མ་རེད། ཡིན་ནའང་ཁྱེད་རྣམ་པ་བསླེབས་ཚར་ཡིན་དུས། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཡོང་རྒྱུ་དེ་ཆོས་ཀྱི་རེ་བ་བྱས་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་དུས་ཁྱེད་རྣམ་པར་ངས་བཀའ་བསྒོ་གཅིག་འདོན། དེའི་ནང་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཚང་མ་ཚུད་བསྡད་ཡོད་རེད། དེ་ནས་ཁྲུས་བཞེས། ང་ཚོ་ཚང་མར་ཁྲུས་དགོས་རེད་པ། ཁྲུས་དེ་ལུས་པོར་ནད་མེད་པ་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ། བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཡོང་བ། ཚེ་འདི་དང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་དག་པའི་ཞིང་དུ་སྐྱེས་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཆ་ཚང་འགྲུབ་ཆེད་ཁྲུས་བཞེས་རྒྱུ་རེད། ཁྲུས་དེ་ཡང་ཆུ་རེད། ཆུ་དེར་རང་བཞིན་གྱིས་ཆ་ཚང་གཙང་མ་བཟོ་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་རེད། ཆུ་མེད་ན་ང་ཚོ་འཚོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་པ། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལྷོད་ལྷོད་ཀྱིས་བང་སྒྲིག་ནས་ཁ་ནས་མ་ཎི་དང་བཛྲ་གུ་རུ། སྐྱབས་འགྲོ་སོགས་འདོན། འུར་སྒྲ་མ་བྱེད་པར་ལྷོད་ལྷོད་ངང་ཚང་མ་བང་སྒྲིག་ནས་འགྲོ་སར་ལྷོད་ལྷོད་འགྲོ དེ་འདྲ་བྱེད་ནས་བཀྲ་ཤིས་ལོ་ལེགས་ངང་ངས་ཁྱེད་ཚོ་མཐོང་ཡོད་རེད། ཁྱེད་ཚོས་ང་མཐོང་ཡོད་རེད། ངས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་ལམ་སེང་ཡག་པོ་བཟོ་མི་ཐུབ་ཀྱང་དགེ་སློང་ཞིག་རེད། བླ་མ་གོང་མ་རྣམ་པའི་བྱིན་རླབས་ཡོད་རེད། དེར་བརྟེན་ངས་སྨོན་ལམ་ཡག་པོ་བཏབ་ནས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མ་ཚེ་རིང་པོ་དང་ནད་མེད་པ། སྐྱིད་པོ་ཡོང་ནས་ཡུལ་ལུང་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞི་བདེ། བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། འཛམ་གླིང་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོང་བ་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཡོད། ཁྱེད་ཚོས་ཀྱང་འུར་མི་བྱེད་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ། སེམས་པ་ལྷོད་ལྷོད་བྱོས། དེ་ནས་གོ་སྒྲིག་ཡོད་པ་ལྟར་དུ་སྡོད་སར་འགྲོ། དེ་ཚར་དུས་དེ་རིང་ ཁྱེད་རང་ཚོ་གྲ་སྒྲིག་ནས་སོ་སོའི་ཚུར་ཕེབས་ཡོང་སའི་དགོན་པ་དང་ཡུལ་གང་ནས་ཡིན་ཡང་དེར་ཕེབས། ཡག་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལོ་ལེགས་ངང་ཕེབས་སོང་། དེ་བྱེད་ན་མགོ་དཀར་པོ་གཟུགས་པོ་དཀར་པོ། རྔ་མ་དཀར་པོ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོང་གི་རེད་ ” ཅེས་གསུངས་འདུག རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་མུ་མཐུད་གསུངས་དོན་དུ། “ངས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ལ་བསླབ་བྱ་ཟེར་ན་འདྲ་རེ་འདུན་ཟེར་ན་དེ་ཡིན། ཁྲུས་ཚར་དུས་སོ་སོའི་ལུང་པར་ཕེབས་སོང་། ས་ཆ་ཆུང་ཆུང་འདིའི་ནང་ལ་མི་མང་པོ་ཚང་ན་དཀའ་ལས་ཡོད་རེད། ཆམ་པ་ན་ན་ལོ་རྒས་པོ་རྒས་མོ་རྣམས་དཀའ་ལས་མྱང་གི་རེད། དེ་ཚོ་སྡིག་པ་རེད། སོ་སོའི་ས་ཆར་ལོག་ཕེབས་སོང་། ཚེ་རིང་ལོ་བརྒྱ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱིས་སྐྱོབས་བླ་མས་སྐྱོབས། ཁྱེད་རང་ཚོ་མ་འོངས་ང་ལྷོད་ལྷོད་བྱས། ང་སྔོན་མ་ཡང་ཡོང་ཡིན་པ་་་་དབང་འདོན་ཡིན་པ་ཆོས་བཤད་ཡིན་པ་་་་ མ་འོངས་པར་ཡང་དེ་ནང་བཞིན་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་དང་ཡིད་ཆེས་དང་རེ་བ་ཡོད། ཡོང་གི་རེད་ཁྱེད་ཚོ་ཡང་སྨོན་ལམ་ཡག་པོ་བརྒྱབ། ང་ཚོར་ཆོས་ཀྱི་དོན་དག་མ་གཏོགས་གཞན་གྱི་ལས་ཀ་སྣེ་གཅིག་མེད་པ། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་ཚོས་དེ་ནང་བཞིན་བསམ་བློ་བཏང་། ལེགས་སོ། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅན་ཀྱི་བློ་ཆོས་སུ་འགྲོ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཆོས་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ལམ་འཁྲུལ་པ་སེལ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། འཁྲུལ་པ་ཡིད་ཤེས་སུ་བྱ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ད་ཚང་མ་དམ་ཚིག་སྲུངས་། དམ་ཚིག་ཟེར་དུས་ངས་རེ་བ་བྱས་པ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ལ་ལབ་དུས་ཁ་ལ་ཉན་ཤོག རྗེས་མ་སླར་ཡང་ཐུག་གི་རེད།” ཅེས་གསུངས་འདུག སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་ལམ་དུ་ཐོན་པའི་བརྙན་ཐུང་ཞིག་གི་ནང་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞུགས་གནས་ཀྱི་དགོན་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་དུ་དཀར་རྟགས་ཀྱིས་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་བྲིས་བཞིན་པ་དང་། ནམ་མཁར་འཇའ་མཚོན་ཤར་བ་ཡང་མངོན་རྒྱུ་འདུག བོད་ཁམས་སྡེ་དགེར་ཆགས་པའི་དཔལ་སྤུངས་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་འཁོར་གླིང་དགོན་པ་ནི། སྤྱི་ལོ་ ༡༧༠༠ ལོར་མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེ་ཨ་ལོའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་པ་༸བྱམས་མགོན་ཀྭན་ཏིང་ཏཱའི་སི་ཏུ་༸མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༢༧ ལོར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཆ་ལག་དང་བཅས་པའི་དཔལ་ཀུན་སྤུངས་པའི་གདན་ས་ཆེན་པོ་ཤར་དཔལ་སྤུངས་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཕྱག་བཏབ། དེའི་ཆ་ལག་ཏུ་དཔལ་སྤུངས་ལྔ་རིག་སློབ་གླིང་ཆེན་མོ་ཞེས་ཐུན་མིན་ནང་དོན་རིག་པ་དང་། ཐུན་མོང་སྒྲ་སྙན་བརྡ་སྤྲོད། བཟོ་གསོ་རྩིས་རིག་སོགས་སློབ་གཉེར་གྱི་བསྟི་གནས་གསར་དུ་བཙུགས་ཏེ་གཞིས་བྱེས་སློབ་ཚོགས་མཁས་དབང་རིམ་ཐོན་གྱིས་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་རྒྱ་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ནས་བཟུང། ༸ཀྭན་ཏིང་ཏཱའི་སི་ཏུ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གཙོས་ཡབ་སྲས་བརྒྱུད་པར་བཅས་པས་རྒྱུན་འཁྱོངས་གནང་བའི་མཛད་བཟང་མུ་མཐུད་རྒྱུ་དགོས་གལ་ཆེར་གཟིགས་ཀྱིས། ༸བྱམས་མགོན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཀྭན་ཏིང་ཏཱའི་སི་ཏུ་པདྨ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་མཆོག་གིས་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་འཕགས་ཡུལ་གདན་ས་དཔལ་སྤུངས་ཤེས་རབ་གླིང་དུའང་སྨན་དང་རྩིས། བརྡ་སྤྲོད་སོགས་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་སློབ་གཉེར་གྱི་བསྟི་གནས་གསར་དུ་བཙུགས་གནང་ཡོད་པ་རེད།། ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། འཕྲིན་ལས་ཆོས་སྒྲོན་དང་། བཀྲ་དབང་། བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

བོད་ཀྱི་གསེར་རྟ་བླ་རུང་སྒར་དུ་གྲ་ཤག་མུ་མཐུད་གཏོར་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དགེ་འདུན་པ་གཅིག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་འདུག

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གསེར་རྟ་བླ་རུང་ལྔ་རིག་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ་གྲ་ཤག་མུ་མཐུད་གཏོར་བཞིན་པ་དང་དེ་ཡང་རྒྱ་གཞུང་གིས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་དབྱེ་བའི་གསེར་རྟ་རྫོང་ཁོངས་བླ་རུང་ལྔ་རིག་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ ་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༣ ཙམ་ནས་གྲ་ཤག་གཏོར་འགོ་བཙུགས་ཏེ་འདི་ལོ་གྲ་ཤག་ ༡༠༦༠ ལྷག་གཏོར་རྒྱུ་ ཡིན་པ་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་ལ། ད་ཆ་དུས་ཡུན་ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་སོང་བའི་མཚམས་འདིར་གྲ་ཤག་གཏོར་བཤིག་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་གྲ་ཤག་གཏོར་བའི་པར་རིས་དང་བརྙན་བཅས་འབྱོར་པ་བརྒྱུད་གྲ་ཤག་གཏོར་བའི་བདེན་རྟགས་ལག་སོན་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། གྲ་ཤག་གཅིག་གི་སྒེའུ་ཁུང་ནས་དགེ་འདུན་པ་ཞིག་གིས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་མཆོག་གི་སྐུ་པར་ཆེན་པོ་ཞིག་འཕྱར་ཏེ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པར། ད་ཆ་དགེ་འདུན་པ་དེ་རྒྱ་གཞུང་གིས་འཛིན་བཟུང་བྱས་མིན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་མེད་ན་ཡང་། འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ཅིག་གིས་དགེ་འདུན་པ་དེ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་། ད་ཆ་ས་གནས་ནས་ཕྱི་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུར་དམ་དྲག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། དགེ་འདུན་པ་དེའི་མིང་སོགས་ཞིབ་ཕྲ་ཤེས་རྟོཊ་མ་བྱུང་ཡང་མུ་མཐུད་རྩད་གཅོད་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འཆར་གཞི་ལྟར་ན་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༠ བར་གྲྭ་ཆིག་སྟོང་བརྒལ་བ་གཏོར་ཟིན་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག འཆར་གཞི་ལྟར་ན་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༠ ལ་འདི་ལོའི་གྲ་ཤག་བཤིག་རྒྱུའི་ལས་གཞི་འདི་མཇུག་སྒྲིག་གྱི་ཡོད་པས། དུས་ཡུན་འདིའི་རིང་ཡུལ་སྐོར་བ་གཏོང་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ལ་ཡང་ཚད་བཀག་བཟོས་ཡོད་འདུག འཁོར་སྐར་ (Satellite) ནས་བླངས་པའི་བླ་རུང་སྒར་གྱི་གྲ་ཤག་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཤུལ་གསལ་པའི་པར་རིས། ༢༠༢༦།༠༨།༡༠ (Planet Labs) བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་བསྟན་འཛིན་ལེགས་བཤད་ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱིའི་སྣང་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཆོས་དད་རང་དབང་ཡོད་མདོག་གི་རྣམ་པ་སྐྲུན་གྱི་ཡོད་ཀྱང་། གྲ་ཤག་གཏོར་བཤིག་ནི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་དོ་ཕོག་བཏང་པ་ཡིན་སྐོར་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་། གྲ་ཤག་གཏོར་བཞིན་པའི་གསེར་རྟ་བླ་རུང་སྒར། (མི་སེར་གྱི་འདྲ་པར།) ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། གསེར་རྟ་བླ་རུང་སྒར་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དམ་དྲག་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་ནས་བཟུང་། དགོན་པའི་ནང་གི་གྲ་བཙུན་གྱི་གྲངས་ཚད་ལ་ཚོད་འཛིན་གྱིས་གྲ་བཙུན་དགོན་པ་ནས་ཕྱིར་ཕུད་བཏང་བ་དང་དེ་ནས་གྲ་ཤག་བཤིག་རྒྱུ་འགོ་བཙུགས་ཏེ། ལོ་རེ་བཞིན་གྲ་ཤག་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། འདི་ལོ་མཚོན་ན། ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༣ ནས་གྲ་ཤག་ཁག་ཅིག་བཤིག་རྒྱུ་འགོ་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། བླ་རུང་སྒར་དུ་སྐྱོད་མཁན་རྒྱ་མི་ཡུལ་སྐོར་བས་ལོ་རེ་བཞིན་གྲ་ཤག་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེས་དྲ་ལམ་ཐོག་བླ་རུང་སྒར་གྱི་བརྙན་པར་འོག་ཏུ་དྲི་བ་བཏོན་མཁན་ཡང་བྱུང་འདུག འཆར་གཞི་ལྟར་ན། གྲ་ཤག་སྟོང་བརྒལ་བ་གཏོར་ནས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དང་། དེ་ཡང་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༠ ལ་མཇུག་སྒྲིལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་བོད་ནས་བརྗོད་བྱུང་། སྔ་ལོ་བླ་རུང་སྒར་ནས་གྲ་བཙུན་ཁག་ཅིག་ཕྱིར་ཕུད་བྱས་པའི་རྗེས། གྲ་ཤག་ཁག་ཅིག་སྟོང་པར་ལུས་ཡོད་པ་དང་། འདི་ལོ་གྲ་ཤག་ཁག་ཅིག་མངོན་གསལ་མེད་པའི་ངང་བཤིག་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། དུས་སང་ལོར་ཡང་མུ་མཐུད་གྲ་ཤག་ཁག་ཅིག་བཤིག་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད་པ་རེད་འདུག ཡུལ་སྐོར་བར་དམ་དྲག དེ་དང་དུས་མཚུངས། དབྱར་དུས་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཕྱོགས་ཁག་ནས་གསེར་རྟ་ལྔ་རིག་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ་ཡུལ་སྐོར་བ་མང་པོ་ཡོང་བའི་སྐབས་འདིར། ས་གནས་དབང་འཛིན་པས་ཡུལ་སྐོར་བའི་གྲངས་ཚད་དང་འགྲོ་འོང་ལ་དོ་དམ་དང་ཚད་བཀག་སྔར་ལས་དམ་དུ་བཏང་ཤིང་། གསེར་རྟ་རྫོང་གི་ཡུལ་སྐོར་ཚན་པས་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་བཏང་བའི་གསལ་བསྒྲགས་ནང་། ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ནས་བླ་རུང་སྒར་དུ་འགྲོ་སའི་ལམ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དེ། བླ་རུང་སྒར་དུ་སྐྱོད་མཁན་སྤྱི་སྤྱོད་མོ་ཊའི་དུས་ཚོད་གནས་སྐབས་ཤིག་གི་རིང་བསྒྱུར་བ་བཏང་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག གསེར་རྟ་རྫོང་སྤྱི་བདེ་ཚན་པས་ཀྱང་ཡུལ་སྐོར་བ་ཚོས་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར་བླ་རུང་སྒར་དུ་སྐྱོད་དགོས་པ་ལས། སྒེར་ངོས་ནས་ལམ་གཞན་བརྒྱུད་དེ་འཛུལ་མི་ཆོག་པ་དང་། ས་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་མི་སྣའི་སྐད་ཆར་ཡིད་ཆེས་མི་བྱེད་པ། ཚད་བཀག་ས་ཁུལ་ལ་གཡོལ་ནས་རི་བརྒལ་ཏེ་སྒེར་གྱིས་འཛུལ་མི་ཆོག་པ་སོགས་ཀྱི་དྲན་སྐུལ་བཏང་འདུག གྲ་ཤག་གཏོར་བཞིན་པའི་གསེར་རྟ་བླ་རུང་སྒར། (མི་སེར་གྱི་འདྲ་པར།) འཁོར་སྐར་པར་རིས་ནས་མངོན་པའི་གནས་ཚུལ། ཡང་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་འཁོར་སྐར་ (Satellite) པར་རིས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། བླ་རུང་སྒར་ནང་གྲ་ཤག་བཤིག་པའི་ས་ཁུལ་རྒྱ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པ་མངོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། ༢༠༢༦ ལོའི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་གྱི་འཁོར་སྐར་པར་རིས་དང་ལོ་བདུན་གྱི་གོང་གི་པར་རིས་གཉིས་བསྡུར་ན། གྲ་ཤག་བཤིག་པའི་ཤུལ་གསལ་པོ་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་འདུག མ་ཟད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གྲ་ཤག་གཏོར་ཤུལ་གྱི་འཁོར་སྐར་པར་རིས་ལ་བརྟག་ན་གཏོར་ཤུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པ་མངོན་གསལ་དོད་དུ་སོང་ཡོད། བླ་རུང་སྒར་དུ་གྲ་ཤག་གཏོར་ཤུལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་འཕུར་སྐར་ནས་བླངས་པའི་པར་རིས། (Planet Labs) བླ་རུང་སྒར་དུ་གྲ་ཤག་གཏོར་ཤུལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༠ པར་རིས་དང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་གྱི་འཕར་སྐར་ནས་བླངས་པའི་པར་རིས། (RFA Tibetan) བླ་རུང་སྒར་དུ་གྲ་ཤག་གཏོར་ཤུལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༠ པར་རིས་དང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་འཕུར་སྐར་ནས་བླངས་པའི་པར་རིས། (Planet Labs) མདོར་ན། ད་རེས་བླ་རུང་སྒར་དུ་གྲ་ཤག་བཤིག་པ་དང་། ཡུལ་སྐོར་བའི་འགྲོ་འོང་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་དོ་དམ་དང་ཚད་བཀག་བྱེད་པ། སྒེར་ངོས་ནས་ས་ཁུལ་དེར་འཛུལ་བར་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པ་བཅས་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་ཡོད་ལ། གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་ནང་འགྲོ་འོང་ལ་བསྒྱུར་བ་གཏོང་དགོས་དོན་ལམ་བཟོ་བཅོས་དང་ཡུལ་སྐོར་བའི་བདེ་འཇགས་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང་། ས་མཚུངས་སུ་གྲ་ཤག་བཤིག་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་དེས། བླ་རུང་སྒར་གྱི་གྲ་བཙུན་གྱི་གྲངས་ཚད་དང་གྲ་ཤག་གི་གྲངས་ཚད། དེ་བཞིན་ཕྱི་མི་ས་ཁུལ་དེར་འགྲོ་འོང་བྱེད་པ་བཅས་ལ་དོ་དམ་དང་ཚད་བཀག་མུ་མཐུད་དམ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་མངོན་གྱི་ཡོད་འདུག བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།